PL EN


2012 | 3-4(86-87) | 25-40
Article title

Koncepcja JCM Hackmana i Oldhama w praktyce zarządzania zasobami ludzkimi

Authors
Content
Title variants
EN
The Hackman–Oldham JCM Concept: Empirical Verification and Analysis of Its Adequacy for Application in the Practice of Human Resource Management
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The Job Characteristic Model by Hackman and Oldham is one of the best–known concepts for worker intrinsic satisfaction and motivation. This article presents the basic tenets of the theory. It takes into account verification studies as well as alternate concepts that make reference to or supplement the Hackman–Oldham model. The author also touches upon questions of change taking place on the labor market. Although the JCM concept, in its original version, continues to be the basis for numerous practical actions in many businesses, a detailed analysis of literature is reason for expanding and modifying the original concept.
PL
Model JCM (Job Characteristics Model) stworzony przez Hackmana i Oldhama jest jedną z najbardziej znanych koncepcji zadowolenia i motywacji wewnętrznej pracowników. W niniejszym artykule zaprezentowane zostały podstawowe twierdzenia teorii z uwzględnieniem badań weryfikacyjnych, a także inne, alternatywne koncepcje, które nawiązują bądź uzupełniają model Hackmana i Oldhama. Autor porusza również kwestię zmian zachodzących na rynku pracy. Choć model JCM (w swej oryginalnej wersji) jest nadal podstawą licznych działań praktycznych w wielu przedsiębiorstwach, dokładna analiza literatury przedmiotu skłania do poszerzenia i modyfikacji oryginalnej wersji koncepcji.
Year
Issue
Pages
25-40
Physical description
Dates
published
2012-06-15
Contributors
author
References
  • Armstrong M. (2000), Zarządzanie zasobami ludzkimi, Oficyna Ekonomiczna, Kraków.
  • Armstrong–Stassen M. (1998), Alternative Work Arrangements: Meeting the Challenges. „Canadian Psychology”, vol. 39, s. 1-2, 108-123.
  • Brief A.P. (1998), Attitudes in and around organizations, SAGE, Thousand Oaks.
  • Campion M.A. (1988), Interdisciplinary Approaches to Job Design: A Constructive Replication With Extensions, „Journal of Applied Psychology”, vol. 73 (3), s. 467-481.
  • Campion M.A., Thayer P.W. (1985), Development and Field Evaluation of an Interdisciplinary Measure of Job Design, „Journal of Applied Psychology”, vol. 70 (1), s. 29-43.
  • Campion M.A., Thayer P.W. (1987), Job Design: Approaches, Outcomes, and Trade – offs, „Organizational Dynamics”, vol. 15 (3), s. 66-79.
  • Champoux J.E. (1991), A multivariate test of the job characteristics theory of work motivation, „Journal of Organizational Behavior”, vol. 12, nr 5, s. 431-446.
  • De Jonge J., Schaufeli W. (1998), Job characteristics and employee well – being: a test of Warr’s Vitamin Model in health care workers using structural equation modeling, „Journal of Organizational Behavior”, vol. 19, s. 387-407.
  • De Varo J., Li R., Brookshire D. (2007), Analysing the job characteristics model: new support from a cross – section of establishments, „International Journal of Human Resource Management”, vol. 18, nr 6, s. 986-1003.
  • Dobrowolska M. (2007), Alternatywne formy zatrudnienia, [w:] Górnik-Durose M., Kożusznik, B. (red.), Perspektywy Psychologii Pracy, s. 165-182, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
  • Edwards J.R., Brtek M.D., Scully J.A. (2000), The Nature and Outcomes of Work: A Replication and Extension of Interdisciplinary Work – Design Research, „Journal of Applied Psychology”, vol. 85, nr 6, s. 860-868.
  • Fried Y., Ferris G.R. (1987), The Validity of the Job Characteristics Model: a Review and Meta – Analysis, „Personnel Psychology”, vol. 40, s. 287-322.
  • Fryczyńska M. (2003), Pracownicy wiedzy – nowe wyzwanie zarządzania organizacjami, „Zarządzanie Zasobami Ludzkimi”, nr 1.
  • Hackman R.J. (1969), Nature of the Task as a Determiner of Job Behavior, „Personnel Psychology”, vol. 22, nr 4, 435-444
  • Hackman R.J., Oldham G.R. (1980), Work Design, Addison – Wesley Publishing Company.
  • Hauk M. (2007), Reaktywność a wybór zawodu, nieopublikowana praca magisterska, Uniwersytet Łódzki.
  • Hauk M. (2008), Telepraca–ujęcie definicyjne, poruszane problemy i zalecenia na przyszłość. „Folia Psychologica”, nr 12, s. 3-21.
  • Hauk M. (2010), Ewolucja form pracy, zmiany na rynku pracy a zadania psychologów, „Folia Psychologica”, nr 14, s. 82-96.
  • Hausser J.A., Mojzisch A., Niesel M., Schulz-Hardt S. (2010), The years on: A review of recent research on the Job Demand – Control (- Support) model and psychological well – being, „Work & Stress”, vol. 24, nr 1, s. 1-35.
  • Herzberg F., Mausner B., Snyderman B. B., (1959), The motivation to work, Wiley and Sons, New York.
  • Humphrey S.E., Nahrgang J.D., Morgeson F.P. (2007), Integrating Motivational, Social, and Contextual Work Design Features: A Meta – Analytic Summary and Theoretical Extension of the Work Design Literature, „Journal of Applied Psychology”, vol. 92, nr 5, s. 1332-1356.
  • Iaffaldano M.R., Muchinsky P. M. (1985), Job satisfaction and job performance: A meta – analysis, „Psychological Bulletin”, vol. 97 (2), s. 251-273.
  • Jeurissen T., Nyklicek I. (2001), Testing the Vitamin Model of Job stress in Dutch health care workers, „Work & Stress”, vol. 15, nr 3, s. 254-264.
  • Johns G., Xie J.L., Fang Y. (1992), Mediating and Moderating Effects in Job Design. „Journal of Management”, vol. 18, nr 4, s. 657-676.
  • Judge T.A., Bono J.E., Thoresen C.J., Patton G.K. (2001), The Job Satisfaction – Job Performance Relationship: A Qualitative and Quantitative Review, „Psychological Bulletin”, vol. 127, nr 3, s. 376-407.
  • Kopeć J., Piwowarczyk J. (2004), Outplacement w procesie racjonalizacji zatrudnienia w firmie. Pomocnicze materiały dydaktyczne, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Kraków.
  • Kopertyńska M.W. (2007), Motywowanie pracowników sfery produkcyjnej – doświadczenia badawcze, „Zarządzanie Zasobami Ludzkimi”, nr 3-4.
  • Kopertyńska M.W. (2008), Motywowanie pracowników. Teoria i praktyka, Wydawnictwo PLA¬CET, Warszawa.
  • Kożusznik B. (2011), Zachowania człowieka w organizacji, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
  • Le Blanc P., de Jonge J., Schaufeli W. (2007), Stres zawodowy a zdrowie pracowników, [w:] N. Chmiel (red.), Psychologia Pracy i Organizacji, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk, s. 169-202.
  • Listwan T. (1999), Zarządzanie kadrami. Podstawy teoretyczne i ćwiczenia, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, Wrocław.
  • Loher B., T. Noe, R. A., Moeller N.L., Fitzgerald M.P. (1985), A Meta – Analysis of the Relation of Job Characteristics to Job Satisfaction, „Journal of Applied Psychology”, vol. 70, nr 2, s. 280-289.
  • Machol-Zajda L. (2008), Rozwój elastycznych form pracy, „Zarządzanie Zasobami Ludzkimi”, nr 5.
  • Morgeson F.P., Hupmhrey S.E. (2006), The Work Design Questionnaire (WDQ): Developing and Validating a Comprehensive Measure for Assessing Job Design and the Nature of Work, „Journal of Applied Psychology”, vol. 91, nr 6, s. 1321-1339.
  • Nilles J.M. (2003), Telepraca. Strategie kierowania wirtualną załogą, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa.
  • Oldham G.R., Hackman R.J., Pearce J.L. (1976), Conditions Under Which Employees Respond Positively to Enriched Work, „Journal of Applied Psychology”, vol. 61, nr 4, s. 395-403.
  • Oldham G.R., Hackman R.J. (1981), Relationships Between Organizational Structure and Employee Reactions: Comparing Alternative Frameworks, „Administrative Science Quarterly”, vol. 26, nr 1, s. 66-83.
  • Oleksyn T. (2008), Zarządzanie zasobami ludzkimi w organizacji. Kanony, realia, kontrowersje, Oficyna Ekonomiczna, Kraków.
  • Parker S.K., Wall T.D., Cordery J.L. (2001), Future work design research and practice: Towards an elaborated model of work design, „Journal of Occupational and Organizational Psychology”, vol. 74, nr 4, s. 413-440.
  • Petty M.M., McGee G.W., Cavender J.W. (1984), A meta – analysis of the relationships between individual job satisfaction and individual performance, „Academy of Management Review”, vol. 9, nr 4, s. 712-721.
  • Pocztowski A. (2003), Zarządzanie zasobami ludzkimi w nowej gospodarce, „Zarządzanie Zasobami Ludzkimi”, nr 1.
  • Pocztowski A. (2008), Zarządzanie zasobami ludzkimi. Strategie – procesy – metody, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
  • Ratajczak Z. (2006), Psychologiczne aspekty funkcjonowania współczesnych organizacji, [w:] Z. Ratajczak, A. Bańka, E. Turska (red.), Współczesna psychologia pracy i organizacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
  • Ratajczak Z. (2007), Psychologia pracy i organizacji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Riketta M. (2008), The Casual Relation Between Job Attitudes and Performance: A Meta – Analysis of Panel Studies, „Journal of Applied Psychology”, vol. 93, nr 2, s. 472-481.
  • Schultz D.P., Schultz S.E. (2002), Psychologia a wyzwania dzisiejszej pracy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Thomas A., Buboltz W.C., Winkelspecht Ch.S. (2004), Job Characteristics and Personality as Predictors of Job Satisfaction, „Organizational Analysis”, vol. 12, nr 2, s. 205-219.
  • Van der Doef M., Maes S. (1999), The Job Demand – Control (- Support) Model and psychological well – being: a review of 20 years of empirical research, „Work & Stress”, vol. 13, nr 2, 87-114.
  • Zalewska A. (2003), Dwa światy – emocjonalne i poznawcze oceny jakości z życia i ich uwarunkowania u osób o niskiej i wysokiej reaktywności, Wydawnictwo Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej ACADEMICA, Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1641-0874
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-b152e9f7-7109-48a2-a59d-60c23316479e
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.