PL EN


2014 | 6/2014 | 135-150
Article title

Mediacja w profilaktyce szkolnej

Title variants
EN
Mediation in school prevention
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W Polsce idea mediacji jest zdecydowanie bardziej popularna w systemie wymiaru sprawiedliwości niż w obszarze systemu edukacji. Uwzględniając jednak jej aspekt wychowawczy i edukacyjny, niewątpliwie istnieje potrzeba rozpowszechnienia tej alternatywnej metody rozwiązywania konfliktów również w szkołach. Postępowanie mediacyjne prowadzone w placówkach oświatowych w aspekcie sytuacji trudnych, konfliktowych, a niejednokrotnie także przemocowych uczy przede wszystkim dialogu, respektowania praw i wzajemnego szacunku, a jednocześnie przynosi obu stronom sporu wielorakie korzyści i umożliwia satysfakcjonujące rozwiązanie problemu. Obserwacja wzrostu negatywnych zjawisk zachodzących na terenie szkoły powinna przyczynić się do propagowania idei mediacji, co może skutkować zmniejszeniem skali zjawiska przemocy w szkołach. Pomimo wielu zalet, jakie niesie z sobą instytucja mediacji, metoda ta w Polsce jest jeszcze mało znana i rozpowszechniana. W porównaniu z innymi krajami mediacja jest w naszym kraju wykorzystywana na małą skalę, mimo że uczniowie są do niej pozytywnie ustosunkowani15. Idea pracy z młodzieżą w aspekcie rozwiązywania konfliktów przez przemoc wychodzi naprzeciw sprawiedliwości naprawczej, której intencją jest naprawienie krzywdy, a w szczególności umożliwienie lub wymaganie, by sprawca podjął działanie naprawcze oraz umożliwienie ofierze – jeśli sobie tego życzy – uczestnictwa w dyskusji ze sprawcą na temat formy zadośćuczynienia. W sprawiedliwości naprawczej osadzony jest model postępowania mediacyjnego będący alternatywą względem tradycyjnego podejścia retrybutywno-odwetowego. W przypadku mediacji szkolnej istnieje możliwość zmierzenia się z problemem, a to jest niezmiernie ważne z punktu widzenia wychowawczego, stanowi bowiem początek procesu, w którym sprawca uświadamia sobie prawdziwe znaczenie swojego działania, zaś pokrzywdzony czuje, że nie został pozostawiony sam sobie, że dowie się, dlaczego stał się ofiarą, że będzie miał wpływ na dalszy przebieg sytuacji. Właściwie przeprowadzona mediacja kierowana przez kompetentną osobę czy to nauczyciela, wychowawcę, pedagoga, czy mediatora z zewnątrz pozwala w większości przypadków wypracować porozumienie, dzięki czemu konflikt zostaje wygaszony. Wydaje się, iż w przypadku mediacji szkolnych może także często dochodzić do prawdziwego pojednania się obu stron konfliktu. Dzieci i młodzi ludzie nie chowają długo urazy, wybaczają chętniej niż dorośli, czują silny dyskomfort, gdy są w sporze16. Działania profilaktyczno-edukacyjne zmierzające do niwelowania agresji i przemocy w środowisku szkolnym wymagają koordynacji i wzmocnienia, a takową szansę stwarza wprowadzenie instytucji mediacji, będącej alternatywą wobec stosowanych dotychczas rozwiązań podejmowanych w obliczu sytuacji problemowych.
EN
In Poland, the idea of mediation is far more popular in the justice system than in the education system. However, taking into account its educational aspect, the necessity to spread this alternative method of resolving conflicts, also at school, cannot be denied. Mediation proceedings conducted in educational institutions in the aspect of difficult, conflict situations, frequently involving violence, primarily teach the respect for one’s rights and mutual appreciation, and they simultaneously bring multiple benefits to both parties as well as offer a satisfactory solution to the problem. The observation of increasing negative phenomena taking place at school should contribute to the promotion of the idea of mediation, which may result in decreasing incidents of violence among pupils. Even though there are numerous benefits brought by mediation, this method in is still little known and spread throughout Poland. As compared with other countries, mediation is used on a small scale in our country, despite the fact that students have a positive attitude towards it17. The idea of working with young people in terms of resolving conflicts without violence is in compliance with restorative justice, where the intention is to repair harm and to allow or require the offender to take a corrective action, as well as to enable the victim – if he or she wishes – to participate in a discussion with the offender as the form of compensation. The restorative justice model is perceived as an alternative mediation proceedings, with respect to a traditional retributive and retaliation approach. In the case of school mediation, there is an opportunity to face a problem, and this is extremely important from the educational point of view, it constitutes the beginning of a process, in which offenders realise true consequences of their deeds, victims feel that they have not been left to themselves, they discover why they had become victims, they feel they have an impact on the outcome of the situation. A properly conducted mediation, led by a competent person or a teacher, educator, pedagogue or mediator from outside, in most cases is helpful in reaching an agreement so that a conflict is overcome. It appears that in the case of school mediation, true reconciliation between both sides of the conflict can be acquired. Children and young people do not bear a long-term grudge, they forgive more easily than adults, they feel strong discomfort when they participate in a dispute18. Preventive and educational activities aimed at eliminating aggression and violence at school require coordination and enhancement, and such an opportunity is enabled by the introduction of mediation as an alternative to previously used solutions, taken in the face of problem situations.
Year
Issue
Pages
135-150
Physical description
Dates
published
2014-05-31
Contributors
  • Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
  • Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
References
  • Akerman Marc J. (2005), Podstawy psychologii sądowej, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne,Gdańsk.
  • Bauman Z. (2000), Ponowoczesność jako źródło cierpień, Wydawnictwo: Sic!, Warszawa.
  • Duraj-Nowakowa K. (2000), Nauczyciel. Kultura – osoba – zawód, WAM, Kielce.
  • Jaworska A. (2012), Leksykon resocjalizacji, Impuls, Kraków.
  • Jones Tricia S. (2003), Conflict Resolution Quarterly, Volume 21, No. 1.
  • Kieszkowska A. (2011), Metodyka oddziaływań profilaktycznych, Impuls, Kielce.
  • Klaus W. (2009), Dziecko przed sądem, Warszawa.
  • Larsson L. (2009), Porozumienie bez przemocy w mediacjach, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa.
  • Lewicka A., Grudziewska E., (2010), Mediacja sądowa. Alternatywna metoda resocjalizacyjna?, UMCS, Lublin.
  • Okoń W. (1995), Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, ŻAK, Warszawa.
  • Sekuła M. (2006), Potrzeba mediacji w szkole, „Mediator”, nr 38(3)2006, Warszawa.
  • Świątkowski M. (2012), Polskie prawo pracy, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa.
  • Zienkiewicz A. (2007), Studium mediacji. Od teorii ku praktyce, Difin, Warszawa.
  • Wajerowska-Oniszczuk B. (2003), Mediacja jako forma zwalczania przemocy w szkołach, „Mediator”, nr 25(2)2003, Warszawa.
  • Widstrand T. (2008), Porozumienie bez Przemocy, czyli język żyrafy w szkole, Kompendium, Warszawa.
  • http://www.mediate.com/articles/MarunM1.cfm
  • http://www.mediacjarowiesnicza.pl
  • http://www.poradnia3.czest.pl/node/19
  • http://www.schoolmediation.com
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
2081-3767
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-b18e2d4e-8eeb-42c7-9bba-d16d14d9f831
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.