PL EN


2016 | 52 | 3 | 175-193
Article title

Literackie wizje życia rozumnego w kosmosie i ich konsekwencje metafizyczne, epistemologiczne i aksjologiczne

Authors
Content
Title variants
EN
Literary visions of intelligent life in space and its metaphysical, epistemological and axiological consequences
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
Science Fiction literature described for decades an intelligent form of life on other planets. This scenario raises obvious questions, such as whether we can understand a mind developed in an entirely different environment than our own and equipped with different perceptual capacities. Stanisław Lem’s “Solaris” is perhaps the best realisation of this scenario – a novel where mankind tries to communicate with a giant ocean of plasma, a living organism radically different from human life. “Roadside Picnic” by the Stugatsky brothers raises another problem exemplified in the title itself, which is a metaphor for potential cultural differences between alien civilisation and homo sapiens. Yet another intriguing question concerns the metaphysical and theological consequences deriving from exchanges with non-human civilisations. There seems to be a problem of ‘substitution in metaphysics’ in Science Fiction literature (i.e., replace a wonder with technology, or God with technologically almighty aliens).
PL
Literatura fantastycznonaukowa od dziesięcioleci kreśli wizje życia rozumnego na innych planetach. Rodzą się oczywiste pytania: czy możliwe jest porozumienie z intelektem rozwiniętym w skrajnie różnym od ludzkiego środowisku, wyposażonym być może w odmienną percepcję, odmienne sposoby odbioru rzeczywistości. Najciekawszą realizacją tematu wydaje się powieść Stanisława Lema „Solaris”, w której ludzkość próbuje komunikować się z gigantycznym oceanem plazmy, a więc istotą skrajnie od ludzkości różną. Inny problem sygnalizują bracia Strugaccy w książce „Piknik na skraju drogi” – tytuł jest metaforą opisującą różnicę potencjałów kulturowych między obcą cywilizacją a homo sapiens. Inne intrygujące pytanie – jakie konsekwencje metafizyczno-teologiczne niesie ze sobą kontakt z obcymi cywilizacjami; pojawia się problem „protezowania metafizyki” w literaturze fantastycznej (czyli zastępowania cudowności technologią, Boga – figurą wszechmocnego technologicznie obcego).
Year
Volume
52
Issue
3
Pages
175-193
Physical description
Contributors
author
  • Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Humanistyczny, Instytut Filozofii, Kurta Obitza 1, 10–725 Olsztyn, Poland, jacek.sobota@uwm.edu.pl
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-b194b1f4-2935-4cb9-84ea-2e019711d71b
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.