PL EN


2018 | 72 | 3(322) | 122-132
Article title

Efekt Tölpela? Myślenie środowiskowe i ekoteologiczne we współczesnym protestantyzmie

Title variants
EN
The Tölpel Effect? Environmental and Eco-theological Reflection in Contemporary Protestantism
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Wychodząc od zagadnienia długofalowych konsekwencji działalności Martina Lutra, artykuł pragnie rozważyć je w relacji do tego, jak rozwijały się i z jakiego sposobu myślenia wyłoniły się współczesne wizje ekoteologiczne – zadając pytanie, czy protestantyzm i reformatorskie idee religijne miały na ich kształtowanie istotny wpływ i, jeśli tak, to dlaczego etyka środowiskowa znajduje bardziej żyzną glebę w takim typie religijności. Czy pierwotna postawa Martina Lutra ma tu jakieś znaczenie (włączając w to także refleksję nad eschatologicznym losem ukochanego psa Tölpela)? Na czym w istocie miałby polegać długofalowy efekt reformacyjnej zmiany myślenia, która zaowocowała najpierw, jak się często podkreśla, Weberowskim odczarowaniem świata i rozkwitem nowoczesnego kapitalizmu, by następnie, w późnej nowoczesności, przynieść wewnętrzną krytykę tego procesu oraz pojawienie się bardziej odpowiedzialnych postaw wobec przyrody i innych niż człowiek bytów? Chcąc udzielić odpowiedzi na te pytania, autorka dokonuje analizy dzieł Martina Lutra pod kątem ich zawartości ekoteologicznej, a następnie rozważa kształtowanie się w ramach współczesnego protestantyzmu religijnie motywowanej etyki środowiskowej, rozpatrując przedstawiane przezeń rewizyjne powroty do myśli Martina Lutra, w szczególności do proponowanej przez niemieckiego reformatora lektury tekstu biblijnego w zakresie relacji między Bogiem, człowiekiem i stworzeniem, tak jak zawiązuje się ona w świecie pierwotnej harmonii, w świetle późniejszego upadku, oraz w perspektywie przyszłego zbawienia.
EN
With the problem of the long-term consequences of the activity of Martin Luther as its point of departure the article wishes to consider them in relation to the manner in which contemporary eco-theological visions developed and the sort of reflections they originated from by asking whether Protestantism and the religious ideas of the Reformation exerted a fundamental impact upon their shaping and if so then why does the natural-environment-oriented ethics find a more conducive base in this type of religiosity. Is the original attitude of Martin Luther significant in this case (including reflections on the eschatological fate of his beloved dog Tölpel)? What essentially would the long-term effect of the Reformation change of thought consist of? First, it produced, as is often stressed, a Weberian disenchantment of the world and the flourishing of modern capitalism so as to subsequently, in the late modern age, bring an inner critique of that process as well as the appearance of more responsible attitudes towards Nature and beings other than man. In order to reply to this question the author analysed works by Martin Luther from the viewpoint of their eco-theological contents, and then considered the progress of religiously motivated environmental ethics within contemporary Protestantism by examining its returns to the thought of Martin Luther, and in particular to reading the Bible, proposed by the German reformer, in a reference to the relation between God, man, and creature, the manner in which it comes into being in a world of primary harmony, in the light of the subsequent fall, and in the perspective of future salvation.
Keywords
EN
Year
Volume
72
Issue
Pages
122-132
Physical description
Contributors
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-b8b14e76-2c52-469b-889e-e162f2742566
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.