PL EN


2016 | 3(222) | 199-228
Article title

Zaufanie uogólnione a ostrożność w kontaktach z nieznajomymi: Porównanie wyników dwóch sondaży

Content
Title variants
EN
Generalised Trust and Prudence in Dealing with Strangers: A Comparison of Two Social Surveys
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Celem niniejszego artykułu jest porównanie dwóch miar zaufania uogólnionego wykorzystanych w dwóch badaniach sondażowych zrealizowanych w Polsce w 2008 roku na ogólnokrajowych próbach losowych, a mianowicie Europejskim Sondażu Społecznym i Polskim Generalnym Sondażu Społecznym. Istotna różnica między tymi miarami polega na tym, że jedna z nich (tzw. standardowa skala zaufania) opiera się na przeciwstawieniu zaufania ostrożności w kontaktach z nieznajomymi, natomiast druga oba te pojęcia starannie oddziela od siebie. Jeśli ostrożność faktycznie jest przeciwieństwem zaufania uogólnionego, obie miary powinny dać zbliżone rezultaty. Różnice między wynikami obu pomiarów będą natomiast świadczyć o tym, że oba narzędzia mierzą różne cechy ukryte. Odwołując się do danych z przywołanych badań na różnych przykładach pokazuję, iż (a) zaufanie i ostrożność w kontaktach z innymi stanowią odrębne konstrukty, (b) mieszkańcy Polski są bardziej ostrożni niż ufni w relacjach z nieznajomymi, (c) miara, która opiera się na przeciwstawieniu zaufania i ostrożności może zaniżać faktyczny poziom zaufania uogólnionego w Polsce.
EN
The purpose of the present paper is to compare two measures of generalised trust used in two surveys carried out in Poland in 2008 on nationwide random samples, namely, the European Social Survey and the Polish General Social Survey. An important difference between the measures is that one of them (i.e., the standard trust scale) treats trust and prudence in dealing with strangers as opposite extremes of the same continuum, while the other is based on the assumption that they are separate concepts. If prudence is actually the opposite of generalised trust, both measures should give similar results. Any differences in the results given by these tools will, however, indicate that they measure different constructs. Using the data from the above-mentioned studies I show, on the basis of various examples, that (a) trust and prudence are indeed separate constructs (b) Polish respondents are more cautious than trusting when dealing with strangers, (c) the standard trust scale, which is based on the opposition of trust and prudence, may understate the actual level of generalised trust in Poland.
Year
Issue
Pages
199-228
Physical description
Contributors
  • Instytut Filozofii i Socjologii PAN, ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa
References
  • Ahn, T. K., Elinor Ostrom, David Schmidt i James Walker. 2003. Trust in Two-Person Games: Game Structures and Linkages. W: E. Ostrom i J. Walker (red.). Trust and Reciprocity: Interdisciplinary Lessons from Experimental Research. The Russel Sage Foundation Series on Trust. Russel Sage Foundation, s. 323–351.
  • Bekkers, Rene. 2011. Trust and Volunteering: Selection or Causation? Evidence from a 4 Year Panel Study. „Political Behavior” 34: 225–247.
  • Berg, Joyce, John Dickhaut i Kevin McCabe. 1995. Trust, Reciprocity and Social History. „Games and Economic Behavior” 10: 122–142.
  • Bjørnskov, Christian. 2006. Determinants of Generalized Trust: A Cross-Country Comparison. „Public Choice” 130: 1–21.
  • Bjørnskov, Christian. 2012. How Does Social Trust Affect Economic Growth? „Southern Economic Journal” 78 (4): 1346–68.
  • Blau, Peter M. 2009. Wymiana i władza w życiu społecznym. Tłum. A. Psuty-Zając i P. Zając. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
  • Carl, Francesco C. i Noah Billari. 2014. Generalized Trust and Intelligence in the United States. PLoS ONE 9: 1–10.
  • Cichomski, Bogdan, Tomasz Jerzyński i Marcin Zieliński. 2013. Polskie Generalne Sondaże Społeczne: Struktura Skumulowanych Wyników Badań 1992–2010. Warszawa: Instytut Studiów Społecznych im. Profesora Roberta B. Zajonca, Uniwersytet Warszawski.
  • Cook, Karen S. i Robin M. Cooper. 2003. Experimental Studies of Cooperation, Trust and Social Exchange. W: E. Ostrom i J. Walker (red.). Trust and Reciprocity: Interdisciplinary Lessons from Experimental Research. The Russel Sage Foundation Series on Trust. Russel Sage Foundation, s. 209–244.
  • Cook, Karen S. i Alexandra Gerbasi. 2009. Trust. W: P. Hedström i P. Bearman (red.). The Oxford Handbook of Analytical Sociology. Oxford: Oxford University Press, s. 218–241.
  • Cook, Karen S., Russel Hardin i Margaret Levi. 2005. Cooperation Without Trust? The Russel Sage Foundation Series on Trust. New York: Russel Sage Foundation.
  • Dawes, John. 2008. Do Data Characteristics Change According to the Number of Scale Points Used? An Experiment Using 5 Point, 7 Point and 10 Point Scales. „International Journal of Market Research” 50: 61–77.
  • Delhey, Jan, Kenneth Newton i Christian Welzel. 2011. How General Is Trust in ‘Most People’? Solving the Radius of Trust Problem. „American Sociological Review” 76: 786–807.
  • Domański, Henryk. 2005. Legitymizacja systemu politycznego w dwudziestu jeden krajach. „Studia Socjologiczne” 177: 5–39.
  • Domański, Henryk. 2009. Społeczeństwa europejskie: Stratyfikacja i systemy wartości. Warszawa: Scholar.
  • Domański, Henryk. 2014a. Zaufanie do instytucji. W: P.B. Sztabiński i F. Sztabiński (red.). Polska–Europa. Wyniki Europejskiego Sondażu Społecznego 2002–2012. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, s. 18–24.
  • Domański, Henryk. 2014b. Zaufanie między ludźmi. W: P.B. Sztabiński i F. Sztabiński (red.). Polska–Europa. Wyniki Europejskiego Sondażu Społecznego 2002–2012. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, s. 8–17.
  • Domański, Henryk i Kazimierz M. Słomczyński. 2010. Pozycja społeczna a poparcie dla systemu polityczno-ekonomicznego: Kontekst europejski. W: A. Rychard i H. Domański (red.). Legitymizacja w Polsce. Nieustający kryzys w zmieniających się warunkach?. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, s. 61–87.
  • Domański, Henryk, Artur Pokropek i Tomasz Żółtak. 2015. Stratyfikacja społeczna a zachowania polityczne. Kraje europejskie w latach 2002–2012. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
  • Gheorghiu, Mirona A., Vivian L. Vignoles i Peter B. Smith. 2009. Beyond the United States and Japan: Testing Yamagishi’s Emancipation Theory of Trust Across 31 Nations. „Social Psychology Quarterly” 71: 365–383.
  • Glaeser, Edward L., David I. Laibson, José A. Scheinkman i Christine L. Soutter. 2000. Measuring Trust. „The Quarterly Journal of Economics” 115: 811–846.
  • Helliwell, John F. i Shun Wang. 2011. Trust and Wellbeing. „International Journal of Wellbeing” 1: 42–78.
  • Hooghe, Marc, Tim Reeskens, Dietlind Stolle i Ann Trappers. 2009. Ethnic Diversity and Generalized Trust in Europe: A Cross-National Multilevel Study. „Comparative Political Studies” 42: 198–223.
  • Kawachi, Ichiro, Bruce P. Kennedy i Roberta Glass. 1999. Social Capital and Self-Rated Health: A Contextual Analysis. „American Journal of Public Health” 89: 1187–1193.
  • Kołczyńska, Marta. 2015. Zaufanie do instytucji państwowych. Warszawa: IFiS PAN, http://polpan.org/wp-content/uploads/2014/05/POLPAN_raport_Zaufanie.pdf.
  • Larson, Deborah Welch. 2004. Distrust: Prudent, If Not Always Wise. W: R. Hardin (red.). Distrust. Russell Sage Foundation Series on Trust. New York: Russell Sage Foundation, s. 34–59.
  • Lundmark, Sebastian, Mikael Gilljam i Stefan Dahlberg. 2016. Measuring Generalized Trust: An Examination of Question Wording and the Number of Scale Points. „Public Opinion Quarterly” 80: 26–43.
  • Miller, Alan S. i Tomoko Mitamura. 2003. Are Surveys on Trust Trustworthy? „Social Psychology Quarterly” 66: 62–70.
  • Molm, Linda D. 2010. The Structure of Reciprocity. „Social Psychology Quarterly” 73: 119–131.
  • Molm, Linda D., David Melamed i Monica M. Whitham. 2013. Behavioral Consequences of Embeddedness: Effects of the Underlying Forms of Exchange. „Social Psychology Quarterly” 76: 73–97.
  • Molm, Linda D., Nobuyuki Takahashi i Gretchen Petersen. 2000. Risk and Trust in Social Exchange: An Experimental Test of a Classical Proposition. „American Journal of Sociology” 105: 1396–1427.
  • Molm, Linda D., Monica M. Whitham i David Melamed. 2012. Forms of Exchange and Integrative Bonds: Effects of History and Embeddedness. „American Sociological Review” 77: 141–165.
  • Naef, Michael i Jürgen Schnupp. 2009. Measuring Trust: Experiments and Surveys in Contrast and Combination. IZA Discussion Paper No. 4087. http://www.iza.org/en/webcontent/publications/papers/viewAbstract?dp_id=4087.
  • Nannestad, Peter. 2008. What Have We Learned About Generalized Trust, If Anything? „Annual Review of Political Science” 11: 413–36.
  • Paxton, Pamela. 2007. Association Memberships and Generalized Trust: A Multilevel Model Across 31 Countries. „Social Forces” 86 (1): 47–76.
  • Rychard, Andrzej. 2010. Stare i nowe hipotezy o legitymizacji i zaufaniu. W: A. Rychard i H. Domański (red.). Legitymizacja w Polsce. Nieustający kryzys w zmieniających się warunkach?. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, s. 219–232.
  • Simpson, Brent i Tucker McGrimmon. 2008. Trust and Embedded Markets: A Multi-Method Investigation of Consumer Transactions. „Social Networks” 30: 1–15.
  • Simpson, Brent, Tucker McGrimmon i Kyle Irwin. 2007. Are Blacks Really Less Trusting Than Whites? Revisiting the Race and Trust Question. „Social Forces” 86: 525–552.
  • Sturgis, Patrick i Patten Smith. 2010. Assessing the Validity of Generalized Trust Questions: What Kind of Trust Are We Measuring? „International Journal of Public Opinion Research” 22: 74–92.
  • Sztompka, Piotr. 2007. Zaufanie. Fundament społeczeństwa. Kraków: Znak.
  • Ullmann-Margalit, Edna. 2004. Trust, Distrust and in Between. W: R. Hardin (red.). Distrust. Russell Sage Foundation Series on Trust. Russell Sage Foundation, s. 60–80.
  • Yamagishi, Toshio. 2011. Trust: The Evolutionary Game of Mind and Society. Springer Japan.
  • Yamagishi, Toshio i Midoro Yamagishi. 1994. Trust and Commitment in the United States and Japan. „Motivation and Emotion” 18: 129–166.
  • Yamagishi, Toshio, Masako Kikuchi i Motoko Kosugi. 1999. Trust, Gullibility and Social Intelligence. „Asian Journal of Social Psychology” 2: 145–161.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-c1a6ee3e-6047-4d26-9b89-09a3f5ef822c
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.