PL EN


2019 | 45 | 77-97
Article title

Chrześcijańska nadzieja wobec światowych ideologii nadziei. Ujęcie Roberta Spaemanna

Content
Title variants
EN
Christian Hope Versus World Ideologies of Hope
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W niniejszym artykule zasadniczo omówiono dwa odnoszące się do nadziei zagadnienia analizowane przez Roberta Spaemanna. Pierwsze dotyczy przesłania światowych ideologii nadziei. Zostały one zdemaskowane przez wybitnego niemieckiego myśliciela jako iluzoryczne i utopijne, dlatego że chcą przywiązać człowieka do ziemi i zapewnić mu raj w doczesności. Spaemann zatrzymuje się zwłaszcza nad tymi, które doszły do głosu w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX w.: marksizmem, a zwłaszcza propagowaną przez Herberta Markusego tzw. ideologią przyjemności. Spaemann akcentuje społeczne skutki ich oddziaływania: najpierw odurzenie owymi ideologiami wielu społeczeństw zachodnich oraz ich nadzwyczajną euforię, która nagle zamieniła się w niesłychaną frustrację. Ostateczna perspektywa oferty wszelkich światowych ideologii jest nader przerażająca dla naszej egzystencji. W analizie drugiego zagadnienia zarysowano przede wszystkim naturę nadziei, na której tle została ukazana doniosłość chrześcijaństwa tak w obecnych czasach, jak i w przyszłości. W jego posłannictwie cnota nadziei inspiruje, motywuje oraz dodaje odwagi. Kontekst, w jakim to się dokonuje, jest wieloraki i różnorodny. Wskazano także na podobieństwo ujęcia kwestii rozumienia nadziei w dwóch jej aspektach – naturalnej i nadprzyrodzonej – u Roberta Spaemanna i Josepha Piepera. Ten aspekt zagadnienia nie był dotąd przedmiotem analiz. Ponadto autor artykułu ukazał u Spaemanna problematykę nadziei w ujęciu nie rozwijanym przezeń wprost, to jest odpowiedzialności za innych.
EN
This article addresses two issues related to hope and examined by Robert Spaemann. The first concerns the ideas propagated by world ideologies of hope. They were exposed by the prominent German thinker as illusory and utopian because they want to tie Man to the world and assure him paradise in this mortal life. Spaemann focuses on the Marxism of the 1960s and 1970s and especially the so-called ideology of pleasure promoted by Herbert Markuse. Spaemann emphasises the social consequences of those ideologies: first, the intoxication with the ideologies of many Western societies and their extraordinary euphoria, which suddenly turned into deep frustration. The ultimate perspective of what all world ideologies have to offer is most terrifying with regard to our existence. The author’s analysis of the other issue encompasses primarily the nature of hope, against which the importance of Christianity is shown both for the present and the future. In its mission, the virtue of hope inspires, motivates and encourages. The context in which this is done is manifold and diverse. Similarities were pointed out in the approach to the question of understanding hope in its two aspects – natural and supernatural – of both Robert Spaemann and Joseph Pieper. This aspect of the issue has not yet been analysed. Moreover, the author emphasised Spaemann’s indirect emphasis on responsibility for others as an aspect of the question of hope.
Year
Issue
45
Pages
77-97
Physical description
Contributors
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Elblągu
  • Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna w Gdańsku
References
  • Benedykt XVI, Spe salvi, Radom 2007.
  • Bloch, E., Das Prinzip der Hoffnung, Frankfurt am Main 1959.
  • Brunkhorst, H., Herbert Marcuse, Stuttgart 1999.
  • Jonas H., Der Gottesbegriff nach Ausschwitz, Eine jüdische Stimme, Sinzheim 142013.
  • Kożuchowski, J., Krytyka stanowiska Hans Jonasa w kwestii wszechmocy Boga, Filo-Sofija, 15 (2015), nr 30, s. 147-158.
  • Kożuchowski, J., O człowieku i moralności w filozofii Roberta Spaemanna, Lublin 2013.
  • Kożuchowski, J., Człowiek - kultura – społeczeństwo. Stanowisko Josefa Piepera w kontekście współczesnej filozofii niemieckiej. Toruń 2010.
  • Marcuse, H., Kultur und Gesellschaft 2, Frankfurt am Main 1965.
  • Pieper, J., Glauben Hoffen Lieben, wyd. Informationszentrum Berufe der Kirche, Freiburg 1983.
  • Pieper, J., Hoffnung auf – auf was?, w: tenże, Tradition als Herausforderung, München 1963, s. 160 - 165.
  • Pieper, J., Hoffnung und Geschichte, München 1967.
  • Pieper, J., Selbstgespräch über die Hoffnung, w: tenże, Weistum Dichtung Sakrament, München 1954, s. 84 – 92.
  • Pieper, J., Die Veborgenheit von Hoffnung und Verzweiflung, w: tenże, Tradition als Herausforderung, München 1963, s. 165-182.
  • Pieper, J., Über die Hoffnung, München 1949.
  • Spaemann, R., Aufhalter und letztes Geflecht, w: tenże, Schritte über uns hinaus. Gesammelte Reden und Ausätze, I, Stuttgart 2010.
  • Spaemann, R., Christliche Hoffnung und weltliche Hoffnungsideologien, w: Dem Leben trauen, weil Gott es mit uns lebt: Dokumentation /88. Dt. Katholikentag vom 4. Bis 8 Juli 1984 München, Paderborn 1984.
  • Spaemann, R., Der Weg in die Frustration, „30 Tage in Kirche und Welt” 12 (1991), s. 26-30.
  • Spaemann, R., Frieden – Utopisches Ideal, kategorischer Imperativ oder politischer Begriff?, w: idem, Grenzen, Zur ethische Dimension des Handelns, Stuttgart 2001.
  • Spaemann, R., Osoby. O różnicy między czymś a kimś, tł. J. Merecki, Warszawa 2001.
  • Spaemann, R., Kto i za co jest odpowiedzialny, w: tenże, Granice, tł. J. Merecki, Warszawa 2006, s. 392-420.
  • Spaemann, R., Moralische Grundbegriffe, München 1994.
  • Spaemann, R., Ontologia pojęć „prawica” i „lewica”, w: tenże, Granice, przeł. J. Merecki, Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2006.
  • Spaemann, R., Odwieczna pogłoska, tł. J. Merecki, Warszawa 2009.
  • Spaemann, R., Philosophie als Lehre vom glücklichen Leben, w: tenże, Philosophische Essays, Stuttgart 1994, s. 80-104.
  • Spaemann, R., Unter welchen Umständen kann man noch von Fortschritt sprechen?, w: tenże, Philosophische Essays, Stuttgart 2007, s. 130-151.
  • Spaemann, R., Was ist eine gute Religion, w: tenże, Schritte über uns hinaus, Gesammelte Reden und Ausätze I, Stuttgart 2010, s. 373-376.
  • Tischner, J., Świat ludzkiej nadziei, Kraków 1994.
  • Woroniecki, J., Katolicka etyka wychowawcza, II /2, Lublin 1995.
  • Zaborowski, H., Die Menschlichkeit der Hoffnung, „Internationale katholische Zeitschrift Communio” 47, 2018, s.482 - 492.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-c24cb3a9-d8f5-4715-bbef-71a7c049d842
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.