PL EN


2016 | 105 | 141-148
Article title

Torfowiska Mierzei i Niziny Karwieńskiej potencjalnym archiwum ekstremalnych zalewów sztormowych

Content
Title variants
EN
The peatlands of the Karwia Barrier and Karwia Lowland as a potential archive of extreme storm floods
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Torfowiska zlokalizowane w obrębie Mierzei i Niziny Karwieńskiej stanowią potencjalne archiwum ekstremalnych wezbrań sztormowych. W trakcie badań terenowych dokonano rozpoznania utworów podpowierzchniowych w celu weryfikacji doniesień o możliwości występowania w tym rejonie współczesnych osadów sztormowych. Wykonano liczne sondowania, z których najważniejsze zaprezentowano w artykule. Wyraźny zapis sedymentacyjny procesów sztormowych zachował się jedynie w obrębie torfowiska najbardziej eksponowanego w kierunku morza, przy ujściu rzeki Czarnej Wdy. Cechą charakterystyczną osadów sztormowych okazała się malejąca miąższość osadów piaszczystych w kierunku lądu oraz ostra granica erozyjna w spągu. Obserwacja cech teksturalnych piasku wskazuje na pochodzenie osadu z plaż i wydm Mierzei Karwieńskiej. W obrębie zaplecza bariery nie znaleziono osadów, które mogłyby być powiązane ze sztormami. W związku z tym stwierdzono, że w przeszłości nie doszło do znaczących powodzi sztormowych, które pozostawiłyby w obrębie Niziny Karwieńskiej łatwo wyróżnialną warstwę osadów piaszczystych.
EN
Karwia Barrier peatlands are a potential archive of extreme storm floods. During the field work, the subsurface sediments of the investigated area were surveyed to verify the hypothesis of a presence of storm surge deposits within the barrier and accompanying peatlands. Numerous shallow drillings were performed and the most essential of them are presented in this paper. A distinguishable sedimentological mark of storm surge processes was recognized only in a peatland exposed directly to the sea, in close neighbourhood to the Czarna Wda river mouth. Thickness of sandy deposits decreasing landward and a sharp erosive boundary in the base were the most common features. Textural characteristics of sandy grains revealed a beach and dune source of these sediments. Peatlands located at the back of the barrier lacked sediments, which could be linked to the storm processes. This leads to a conclusion that none of historical storm floods left an easily disti nguishable sandy layer within the Karwia Lowland.
Year
Volume
105
Pages
141-148
Physical description
Dates
published
2016
Contributors
  • Uniwersytet Gdański, Instytut Geografii, Katedra Geomorfologii i Geologii Czwartorzędu
References
  • Bogaczewicz-Adamczak B., Drwal J., Gołębiewski R., Król D., Miotk G. 1987. Studia archeologiczno-paleogeograficzne Kępy Ostrowskiej na Pobrzeżu Kaszubskim. Przegląd Archeologiczny 34: 49-81.
  • Costa P.J.M., Andrade C., Dawson A.G., Mahaney W.C., Freitas M.C., Paris R., Taborda R. 2012. Microtextural characteristics of quartz grains transported and deposited by tsunamis and storms. Sedimentary Geology 275-276: 55-69.
  • Czekańska M. 1948. Fale burzowe na południowym wybrzeżu Bałtyku. Badania nad Polską zachodnią 1: 58-96.
  • Formela K., Marsz A.A. 2011. Zmienność liczby dni ze sztormem nad Bałtykiem (1971-2009). Prace i Studia Geograficzne 47: 189-196.
  • Garcia T., Ferreira Ó., Matias A., Dias J.A. 2010. Overwash vulnerability assessment based on long-term washover evolution. Natural Hazards 54: 225-244.
  • Kain C.L., Gomez C., Hart D.E., Wassmer P., Goff J., Starheim C. 2014. Assessing topographic controls on flow direction in washover deposits using measurements of Magnetic Fabric. Marine Geology 350: 16-26.
  • Kondracki J. 2011. Geografia regionalna Polski. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa: 1-468.
  • Łabuz T.A. 2009. Distal washover fans on Swina Gate Sandbar. Oceanological and Hydrobiological Studies 38: 79-95.
  • Kowalska B., Sztobryn M., Mykita M., Krzysztofik K., Kańska A. 2012. Ocena bezpośredniego zagrożenia powodzią obszarów przybrzeżnych przy uwzględnieniu oddziaływania morza i zmian klimatycznych (na przykładzie obszaru pilotażowego w Karwi). W: J. Wibig, E. Jakusik (red.) Warunki klimatyczne i oceanograficzne w Polsce i na Bałtyku południowym. Spodziewane zmiany i wytyczne do opracowania strategii adaptacyjnych w gospodarce krajowej. IMGW, Warszawa: 233-250.
  • Marosz K.J. 2010. Wezbrania sztormowe w rejonie Gdańska w latach 1987-2006. W: T. Ciupa, R. Suligowski (red.) Woda w badaniach geograficznych. Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego, Kielce: 75-80.
  • McCall R.T., Van Thiel de Vries J.S.M., Plant N.G., Van Dongeren A.R., Roelvink J.A., Thompson D.M., Reniers A.J.H.M. 2010. Two-dimen¬sional time dependent hurricane overwash and erosion modeling at Santa Rosa Island. Coastal Engineering 57: 668-683.
  • Morton R., Gelfenbaum G., Jaffe B.E. 2007. Physical criteria for distinguishing sandy tsunami and storm deposits using modern examples. Sedimentary Geology 200: 184-207.
  • Morton R.A., Sallenger Jr A.H. 2003. Morphological Impacts of Extreme Storms on Sandy Beaches and Barriers. Journal of Coastal Research 19: 560-573.
  • Phantuwongraj S., Choowong M. 2012. Tsunamis versus storm deposits from Thailand. Natural Hazards 63: 31-50.
  • Rosa B. 1963. O rozwoju morfologicznym wybrzeża Polski w świetle dawnych form brzegowych. Studia Societatis Scientiarum Torunensis, Section C, 5: 1-172.
  • Stanisławczyk I. 2012. Storm-surges Indicator for the Polish Baltic Coast. TransNav 6: 123-129.
  • Su T.T., Saimy B.I., Bulgiba A.M. 2013. Socioeconomic consequences of the 2004 tsunami: Policy implications for natural disaster management. Preventive Medicine 57: 74-76.
  • Szczuciński W., Pawłowska J., Lejzerowicz F., Nishimura Y., Kokociński M., Majewski W., Nakamura Y., Pawlowski J. 2016. Ancient sedimentary DNA reveals past tsunami deposits. Marine Geology 381: 29-33.
  • Tokarczuk E. 2006. Stożki przelewowe spiętrzeń sztormowych w budowie Mierzei Karwieńskiej na odcinku 138-140.5 km brzegu morskiego. Maszynopis pracy magisterskiej. Archiwum Katedry Geomorfologii i Geologii Czwartorzędu na Uniwersytecie Gdańskim.
  • Tomczak A. 1995. Peat series in the Karwia Lowland and the problem of Holocene marine transgression. Journal of Coastal Research, Special Issue 22: 207-210.
  • Williams H.F.L. 2015. Contrasting styles of Hurricane Irene washover sedimentation on three east coast barrier islands: Cape Lookout, North Carolina; Assateague Island, Virginia; and Fire Island, New York. Geomorphology 231: 182-192.
  • Wiśniewski B., Wolski T. 2009. Katalogi wezbrań i obniżeń sztormowych poziomów morza oraz ekstremalne poziomy wód na polskim wybrzeżu. Wyd. Nauk. Akademii Morskiej, Szczecin: 1-156.
  • Wróblewski R. 2008. Zmiany zachodniej części Półwyspu Helskiego. Landform Analysis 9: 226-227.
  • Wróblewski R., Moskalewicz D. 2014. Stożki przelewowe w budowie Mierzei Karwieńskiej. W: R. Sokołowski (red.) Ewolucja środowisk sedymentacyjnych regionu Pobrzeża Kaszubskiego. Uniwersytet Gdański, Gdańsk: 59-62.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
0065-1249
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-c2983aa1-a4e3-4c16-8647-c2cf0fdd623d
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.