Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

PL EN


2020 | 18 | 161-177

Article title

JESZCZE O SPORACH O ROMANTYZM U PROGU NOWOCZESNOŚCI (NORWID I BAUDELAIRE)*

Content

Title variants

EN
DISPUTE OVER ROMANTICISM ON THE TRESHOLD OF MODERNITY (BAUDELAIRE-NORWID)

Languages of publication

PL

Abstracts

PL
Artykuł dotyczy sporów pokolenia Norwida i Baudelaire’a z romantyzmem, które traktuję jako kontynuację polemik wewnątrzromantycznych. Jego celem jest prezentacja sposobów określenia się obu poetów wobec paradygmatu romantycznego ustanowionego przez „wielkoludów”: Mickiewicza i Hugo. Zaproponowana tu analiza komparatystyczna eksponuje nie tylko problemowy aspekt sporu, ale także dążenie do realizacji konkretnego, odmiennego od romantycznego modelu poezji. W przypadku Norwida i Baudelaire’a mamy wszak do czynienia ze znakomitymi poetami zakorzenionymi mocno w romantyzmie, z niego czerpiącymi, ale proponującymi – i to bardziej w praktyce niż w teorii – własną ścieżkę nowoczesnej poezji. Skupię się na wczesnych utworach pisarzy: Fanfarlo Baudelaire’a z jednej i wczesnych fantazjach i dramatach Norwida (Marzenie, Chwila myśli, Wieczór w Pustkach, Noc tysiączna druga...) z drugiej strony. Ambiwalentny stosunek obu pisarzy do romantyzmu – „twórcza zdrada”, zakładająca zarazem kontynuację i zerwanie ujawnia się w kreacji bohaterów – jeszcze romantycznych, ale poddających romantyczny idealizm, wyobraźnię, marzycielstwo wyraźnej krytyce. Ta krytyka ze względu na stygmantyzację romantyzmem staje się także samokrytyką.
EN
The subject of the paper is a dispute of the Norwid’s and Baudelaire’s generation over romanticism, a dispute treated as a continuation of intro-romantic polemics. The aim of this comparative analysis is to present the ways of defining poets relative to romantic paradigm established by the “great men” (Mickiewicz, Hugo). This ways are shown primarily in literary texts – and not only through problematic debate, but also through the realization of a concrete, different from the romantic model of poetry. In the case of Norwid and Baudelaire we are dealing with great poets deeply rooted in Romanticism, who derive from this tradition, but proposing – and more in practice than in theory – their own path of modern lyricism. are focuses on early works: Baudelaire Fanfarlo on the one hand and early Norwid fantasies and dramas (Marzenie – Dream, Chwila myśli – Moment of thought, Wieczór w Pustkach – Evening in the Void, Noc tysiączna druga – Second Thousandth Night...) on the other hand. The ambivalent attitude of both writers to romanticism – “creative betrayal,” which assumes continuity and rupture at the same time, is revealed in the heroes’ creations – yet romantic, but criticizing romantic idealism, the fantasy, dreams. This criticism – due to the “stigmatization by romanticism” also becomes self-criticism.

Year

Volume

18

Pages

161-177

Physical description

oryginalna praca badawcza

Contributors

  • Jagiellonian University Kraków

References

  • Baudelaire Ch., Piotr Dupont, przekł. A. Kijowski. W: Sztuka romantyczna, wstęp A. Kijowski, Gdańsk 2003.
  • Baudelaire Ch., La Fanfarlo. W: OEuvres complètes. Texte établi, présenté et annoté par C. Pichois, t. I, Paris 1975.
  • Baudelaire Ch., Panna Fanfarlo, przekł. R. Engelking, Warszawa 2001.
  • Bloom H., Lęk przed wpływem. Teoria poezji, przekł. A. Bielik-Robson, M. Szuster, Kraków 2002.
  • Brix M., Un compte rendu retrouvé de « La Fanfarlo », „Revue de l’Histoire Littéraire de la France” 2009, nr 1.
  • Dictionnaire Baudelaire, C. Pichois i J.-P. Avice (red.), Tusson 2002.
  • Engelking R., Tajemnice panny Fanfarlo. W: Panna Fanfarlo, Baudelaire Ch., przekł. R. Engelking, Warszawa 2001.
  • Fieguth R., „Vade-mecum” Cypriana Norwida w kontekście Victora Hugo i Charles’a Baudelaire’a. W: Strona Norwida: studia i szkice ofiarowane Profesorowi Stefanowi Sawickiemu, pod red. P. Chlebowskiego [et al.], Lublin 2008.
  • Halkiewicz-Sojak G., Młodzieńcze „fantazje” Norwida. W: Nawiązane ogniwo. Studia o poezji Cypriana Norwida i jej kontekstach, tejże, Toruń 2010.
  • Hartwig J., Gérard de Nerval, Warszawa 1972.
  • Janion M., Marzący jest tu, gdzie go nie ma, a nie ma go tu, gdzie jest. W: Prace wybrane, t. III: Zło i fantazmaty, tejże, Kraków 2001.
  • Laforgue P., Avant-propos « Les Fleurs du mal » ou les „follies romantiques” de Baudelaire. W: La Fanfarlo, suivi d’extraits de la correspondance de luteur avec Sainte-Beuve, Ch. Baudelaire, ed. introduite et présenté par P. Laforgue, Paris 2008.
  • Łapiński Z., Norwid, Kraków 1984.
  • Levy A., Rêverie. W: Encyclopedia of the Essay, red. T. Chevalier, London & Chicago 2001.
  • Mickiewicz A., Świtezianka. W: Dzieła, tegoż, Wydanie Rocznicowe, t. I: Wiersze, oprac. Cz. Zgorzelski, Warszawa 1993.
  • Morrisey R.J., La Rêverie jusqu’à Rousseau: Recherches sur un topos littéraire, Lexington, Kentucky 1984.
  • Musset A. de, La nuit de mai. W: Poésies complétes, red. M. Allem, Paris 1933.
  • Norwid C., Pisma wszystkie, t. I–XI, pod red. J.W. Gomulickiego, Warszawa 1971–1976.
  • Piwińska M., Złe wychowanie, Warszawa 1981.
  • Plucińska D., Wczesne wiersze Cypriana Norwida a konwencja gotycyzmu, „Roczniki Kulturoznawcze” t. V, 2014, nr 3.
  • Pniewski D., Po co Norwidowi fantazja?. W: Strona Norwida: studia i szkice ofiarowane Profesorowi Stefanowi Sawickiemu, pod red. P. Chlebowskiego [et al.], Lublin 2008.
  • Prevost J., Baudelaire. Essai sur l’inspiration et la création poétiques, Paris 1998.
  • Robb G., Baudelaire, lecteur de Balzac, Paris 1988.
  • Robb G., La poésie de Baudelaire et la poésie francaise 1838–1852, Paris 1993.
  • Robb G., Lola Montès et la Fanfarlo. W: „Etudes Baudelairiennes” XII, red. B. Marchal, S. Michaud, G. Robb [et al.], Boudry-Neuchâtel, 1987.
  • Rzońca W., Norwid a romantyzm polski, Warszawa 2005.
  • Sert H., Errances et mélange des genres : la Promenade littéraire en question. W: Séminaire du RIM – Réflexions interdisciplinaires sur le mineur 2014: http://www.cellf.parissorbonne.
  • fr/sites/default/files/articles/hugo_sert_errances_melanges_genres_retour.pdf [17.03.2020].
  • Seweryn D., „…jak tam zaszedłeś?” Mickiewicz w szkole klasycznej, Lublin 1997.
  • Sinko T., O tradycjach klasycznych Adama Mickiewicza rozpraw pięcioro, Kraków 1923.
  • Siwiec M., O kilku motywach u Norwida i Baudelaire’a, „Studia Norwidiana” 2018, t. 36.
  • Siwiec M., Trzy „Noce” z Muzą Alfreda de Musset. W: Romantyczne koncepcje poezji. Poeta i Muza – relacja w stanie kryzysu (Alfred de Musset i Juliusz Słowacki), tejże, Kraków 2012.
  • Skalińska E., Norwid–Dostojewski. Zbliżenia i rekonstrukcje, Warszawa 2014.
  • Stefanowska Z., Pisarz wieku kupieckiego i przemysłowego. W: Strona romantyków. Studia o Norwidzie, tejże, Lublin 1993.
  • Tripet A., La Rêverie littéraire: Essai sur Rousseau, Geneva 1979.
  • Trojanowcz Z., Rzecz o młodości Norwida, Poznań 1968.
  • Valéry P., Sytuacja Baudelaire’a. W: idem, Estetyka słowa, wybór A. Frybesowej, wstęp M. Żurowskiego, przeł. D. Eska, A. Frybesowa, Warszawa 1971.
  • Warchala M., Autentyczność i nowoczesność. Idea autentyczności od Rousseau do Freuda, Kraków 2006.

Document Type

Publication order reference

Identifiers

YADDA identifier

bwmeta1.element.desklight-c58a5d30-4b88-4a3f-9f4c-1671d425ef78
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.