Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl


2001 | 4 | 372-384

Article title

Konserwacja grotesek J. B. Plerscha na ścianie północnej i fragmencie ściany północno-wschodniej westybulu dworu Mokronowskich w Jordanowicach


Title variants

The Conservation of Grotesques by J. В. Plersch on the North and Fragment of North-Eastern Wall of the Vestibule in the Mokronowski Manor House in Jordanowice

Languages of publication



The grotesques by J. B. Plersch in Jordanowice were conserved thrice during the post-war period — in 195 0 - 1951, 1952-1953 and 1999-2001. The material applied upon the first two occasions and the fatal technical state of the manor house extensively damaged the paintings. The discussed article presents the “deconservation” and “reconservation” of a fragment of the J. B. Plersch decorations — the topic of a diploma study written in the Department of the Conservation and Restoration of Works of Art at the Academy of Fine Arts in Warsaw. The conservation dating from the 1950s was severely criticised, although it should be taken into consideration that it was conducted for the p u rpose of salvaging the paintings by resorting to material available at that time — shellac, oil, egg white, wax, plaster, etc. During the latest conservation, it was necessary to tackle difficult technical problems associated with the considerable salination and unsatisfactory condition of the plaster as well as the necessity of removing earlier applied material, which rendered the painted layer indelible. Disintegrated fragments of the plaster were hardened by means of silicone resin Funcosil Steinfestiger 300. The additional strata of wax, oil and shellac were removed with assorted solutions of solvents. The following stages of conservation included emulation retouching of the missing elements of the painted layer and small reconstruction. Such an aesthetic solution is justified by the fact that the polychrome constitutes the most important element of the decoration of the vestibule. Missing elements of the grotesques could be reconstructed u p o n the basis of better preserved parts of the decoration on other walls and the doors. A comparison with grotesques by J. B. Plersch in the White House and the Palace on Water in the Warsaw Łazienki proved to be of great assistance.






Physical description




  • Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Warszawie
  • Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Warszawie


  • Katalog zabytkow sztuki w Polsce, t. X, z. 4, Warszawa 1968, s. 6; M. Petsch, Dwor w Jordanowicach. Dokumentacja naukowo-historyczna, Warszawa 1986, s. 27, mpis nr inw. 190A-B w archiwum Urzędu Wojewodzkiego Konserwatora Zabytkow w Warszawie
  • M. Wierzbicka, Malowidła ścienne Jana Bogumiła Plerscha we dworze Mokronowskich w Jordanowicach. Historia, analiza ikonograficzna i stylistyczna, s. 4 3 -4 8 , teoretyczna praca dyplomowa pod kierunkiem profesora ASP w Warszawie dr. hab. Jakuba Pokory, mpis w bibliotece Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Warszawie.
  • Z. Batowski, hasło Jan Bogumił Plersch, (w:) Thieme-Becker, Allgemeines Kunstler Lexikon der Bildenden Kunstler, t. 27, Leipzig 1933, s. 150.
  • S. Lorentz, A. Rottermund, Klasycyzm w Polsce, Warszawa 1984, s. 26 i 7 7 -7 8 ;
  • M. Kwiatkowski, Wielka Księga Łazienek, Warszawa 2000, s. 42.
  • T. Sawicki, Techniki zachodnioeuropejskiego malarstwa ściennego XFX wieku, s. 3 3 -3 7 , mpis pracy przewodu kwalifikacyjnego I stopnia, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Warszawie.
  • M. Cabanowski, Domy i ludzie, Grodzisk Mazowiecki 1998, s. 177.
  • K. Dąbrowski, Sprawozdanie z przeprowadzonej konserwacji malarstwa ściennego Plerscha w hallu w Jordaniowicach kj Grodziska Mazow. za czas od 1 VII do 30 XI 1952 i 31 III do 1 XII 1953, Warszawa 1953, mpis nr inw. 158 z archiwum Urzędu Wojewodzkiego Konserwatora Zabytkow w Warszawie; Sprawozdania w dziesięciolecie prac konserwatorskich (1 9 45-1955), z archiwaliow Ośrodka Dokumentacji Zabytkow, Warszawa, Al. Ujazdowskie 6.
  • K. Guttmejer, biata karta dworu Mokronowskich-Skarbkow z roku 1977 z katalogu zabytkow architektury ODZ w Warszawie;
  • Dokumentacja konserwatorska malowideł ściennych dworku w Jordanowicach, Warszawal972 (1 egz. mpis nr inw. 105A-C w archiwum Urzędu Wojewodzkiego Konserwatora Zabytkow w Warszawie; 2 egz. mpis w Bibliotece Wydziału Konserwacji i Resturacji Dzieł Sztuki ASP w Warszawie.
  • S. Stawicki, Utrwalanie warstwy malarskiej w malowidłach ściennych, ASP w Warszawie, skrypt 10, Warszawa 1992, s. 44;
  • K. Dąbrowski, Wpływ warunkow lokalnych na stan i zachowanie się malowideł Ściennych oraz trwałość zabiegow konserwatorskich, ASP, Warszawa 1985, s. 79.
  • A. Ballantyne, A. Hubert, 19th & Early 20th Century Restorations o f English Mediaeval Wall Paintings: Problems and Solutions, (w:) Les anciennes restaurations en peinture murale, journees d ’etudes de la S. F. I. 1. C., Dijon, 2 5 -2 7 mars 1993.
  • The Conservation o f English Wall Paintings, Being a Report o f a Committee set up by the Central Council for the Care o f Churches and the Society for the Protection o f Ancient Buildings, Chairman W. I. Croome, Central Council for the Care of Churches, London 1959.
  • A. Mazur, Przyczyny niszczenia malowideł ściennych, Warszawa 1990, s. 15-28.

Document Type

Publication order reference



YADDA identifier

JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.