PL EN


2015 | 12 | 55-70
Article title

Czy naród może przeprosić? Uwarunkowania i charakterystyka zbiorowych aktów przeprosin

Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Zbiorowe akty przeprosin, zdaniem wielu badaczy, stały się nieodłączną częścią współczesnej polityki. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie społeczno-historycznych uwarunkowań rosnącej popularności zbiorowych aktów skruchy, oraz określenie warunków ich skuteczności. Pojęcia takie, jak: wina, krzywda, przebaczenie, odnoszą się zasadniczo do sfery osobistych przeżyć i kontaktów między jednostkami, zatem próby przeniesienia ich na poziom zbiorowy stanowią źródło problematyczności. Jest to przede wszystkim pytanie o sposoby legitymizacji przeprosin zbiorowych oraz polityczny charakter rytuałów pojednania. Celem artykułu jest również zilustrowanie zawartych w nim rozważań teoretycznych na podstawie analizy przeprosin prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego za pogrom w Jedwabnem, dokonany przez Polaków na ich żydowskich sąsiadach.
Year
Issue
12
Pages
55-70
Physical description
Dates
issued
2015
Contributors
References
  • Augoustinos M., Hastie B., Wright M. (2011), Apologizing for historical injustice: Emotion, truth and identity in political discourse, (w:) "Discourse & Society" 22(5): 507-531.
  • Austin J.L. (1993), Mówienie i poznawanie: rozprawy i wykłady filozoficzne, (przeł. B. Chwedeńczuk), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Barkan E. (2000), The guilt of nations, W.W. Norton & Company.
  • Branscombe N.R., Slugoski B., Kappen D.M. (2004), The measurement of collective guilt: What it is and what it is not, (w:) Collective Guilt: International Perspectives, (red.) Branscombe N.R., Doosje B., Cambridge University Press, New York, s. 17-34.
  • Brooks R.L. (1999), The Age of Apology, (w:) When sorry isn't enough: The contoversy over apologies and reparation for human injustice, Brooks L.R., (red.), London University Press, New York, London.
  • Buruma I. (1999), The joys and perils of victimhood, (w:) "New York Review of Books", 8 kwiecień: 4-9.
  • Celermejer D. (2008), Apology and the possibility of ethical politics, (w:) Journal of Cultural and Religious Theory", 9.1: 14-34.
  • Collins R. (2011), Łańcuchy rytuałów interakcyjnych, (tł. K. Suwada), Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
  • Edwards J.A. (2010), Apologizing for the past for the better future: Collective apologies in the United States, Australia and Canada, (w:) "Southern Communication Journal" 75: 57-75.
  • Forecki P. (2010), Od Shoah do strachu. Spory i polsko-żydowska przeszłość i pamięć w debatach publicznych, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
  • Forrest P. (2006), Collective guilt, individual shame, (w:) "Midwest Studies in Philosophy", XXX: 145-153.
  • Gibney M., Roxtrome E. (2001), The status of state apologies, (w:) Human Rights Quarterly" 23(4): 911-939.
  • Giesen B. (2004), The trauma of perpetrators: The holocaust as the traumatic reference of German national identity, (w:) J.C. Alexander, R. Eyerman, B. Giesen, N.J. Smelser, P. Sztompka (red.), Cultural trauma and collective identity, University of California Press, Los Angeles, Berkeley, s. 112-154.
  • Gilbert M. (2002), Collective guilt and collective guilt feelings, (w:) "The Journal of Ethics", 6: 115-142.
  • Goffman E. (2006), Rytuał interakcyjny, (tł. A. Szulżycka), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Hastie B., Augoustinos M. (2012), Rudd's Apology to the Stolen Generations: Challenging Self-Sufficient Arguments in "Race" Discourse, (w:) Australian Psychologist" 47(2): 118-126.
  • Howard-Hassman R.E. (red.), Political Apologies and Reparation Website. Wilfrid Laurier University and Center for International Governance Innovation. Waterloo, Ontario, Canada, http://political-apologies.wlu.ca/index.php, data dostępu: 01.01.2014
  • Huhmann B.A., Brotheron T.P. (1997), A Content Analysis of Guilt Appeals in Popular Magazine Advertisments, (w:) "The Journal of Advertising" 2: 35-45.
  • Kampf Z., Lowenheim N. (2012), Rituals of apology in the global arena, (w:) "Security Dialogue" 43(1): 43-60.
  • Kishimoto K. (2004), Apologies for Atrocities: Commemorating the 50th Anniversary of World War II's End in the United States and Japan, (w:) "American Studies International" 42: 17-50.
  • Lazare A. (2005), Our apology, Oxford University Press, Oxford, New York.
  • Maier Ch.S. (1993), A surfeit of memory? Reflections on history, melancholy and denial, (w:) "History and Memory" 5: 136-152.
  • Marrus M.R. (2006), Official Apologies and the Quest for Historical Justice, Munk Centre for International Studies at Trinity College, Toronto, Canada.
  • Michlic J. (2004), Rozliczenie z "ciemną przeszłością": polska debata o zbrodni w Jedwabnem, (w:) Świat niepożegnany. Żydzi na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczpospolitej w XVII-XX wieku, (red.) K. Jasiewicz, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa, s. 623-657.
  • Minow M. (1998), Between vengeance and forgiveness: Facing history after genocide and mass violence, Bacon Press, Boston.
  • Nijakowski L.M. (2009), Kiedy krwawa plama staje się białą. Polityka pamięci związana z masakrami w XX wieku, (w:) Pamięć zbiorowa jako czynnik integracji i źródło konfliktów, (red.) A. Szociński, Scholar, Warszawa, s. 167-192.
  • Nowak-Jeziorański J. (2001), Potrzeba zadośćuczynienia, (w:) "Gazeta Wyborcza" 26 stycznia 2001.
  • Nytagodien R.L., Neal A.G. (2004), Collective trauma, apologies, and the politics of memory, (w:) Journal of Human Rights" 3(4): 456-475.
  • Philpot C.R., Balvin N., Mellor D., Bretherton D. (2013), Making meaning from collective apologies: The case of Australia's apology to its Indiegenous peoples, (w:) "Peace and Conflict: Journal of Peace Psychology" 19: 14-50.
  • Scher S.J., Darley J.M. (1997), How Effective Are the Things People Say to Apologize? Effects of the Realization of the Apology Speech Act, (w:) "Journal of Psycholinguistic Research" 26(1): 127-140.
  • Sharma K. (2013), Mea Maxima Culpa: The Political Apology as an Instrument of Public Policy in Canada, http://news.umanitoba.ca/wp-content/uploads/2013/10/K-Sharma-Political-Apologies-as-Instrument-of-Public-Policy-March.13.pdf, data dostępu 01.02.2014.
  • Shnabel N., Nadler A., Ullrich J., Dovidio J.F., Carmi D. (2009), Promotind Reconciliation Through the Satisfaction of the Emotional needs of Victimized and Perpetrating Gropu Members: The Needs Based Model of Reconciliation, (w:) Personality and Social Psychology Bulletin" 35(8): 1021-1030.
  • Sułek A. (2011), Pamięć Polaków o zbrodni w Jedwabnem, (w:) "Nauka" 3: 39-49.
  • Tavuchis N. (1991), Mea Culpa: A sociology of apology and reconciliation, Standford University Press, Standford.
  • Wigura K. (2011), Wina narodów. Przebaczenie jako strategia prowadzenia polityki, Wydawnictwo naukowe Scholar, Warszawa.
  • Wolff-Powęska A. (2005), Zwycięzcy i zwyciężeni. II wojna światowa w pamięci zbiorowej narodów, "Przegląd Zachodni", 2.
  • Żakowski J. (2001), Rewanż pamięci, "Gazeta Wyborcza", 26 maja 2001.
Notes
PL
Artykuł 4. z numeru 12.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
2299-2367
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-c7800f95-0925-4ff7-badd-22e87f10942b
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.