PL EN


2016 | 6 | 1 | 23-28
Article title

Rys historyczny badań nad chorobą trzewną

Title variants
EN
The historical overview of research on coeliac disease
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
Coeliac disease is a small intestine disorder caused by gluten intolerance. It has a long history and had developed when the humans started to cultivate grains. The first written records of coeliac disease come from the 1st and 2nd centuries AD, given by Aretaeus of Cappadocia. Samuel Gee gave the first clear description of this condition in 1888 and suggested dietary treatment with shellfish. In 1950 Wim Dicke prooved that the exclusion of wheat, rye and oats rom the diet led to improvement in coeliac patients. His collegues, Weijers and Van de Kamer stated that gluten is responsible for the disease, especially one of its fractions - gliadin. First description of histological abnormalities of the lining of the small intestine were presented by Paulley in 1954 and first description of per-oral biopsy technique was published in 1955 by Royer. In 1965 MacDonald established the hereditary nature of the disease. His followers in the 80’s and 90’s discovered the predisposing genes HLA-DQ2/DQ8. In 1983 Tadeusz Chorzelski described the immunological mechanism of coeliac disease and discovered the anti-endomysial antibodies, that serve as an immunological marker of the disease till present. Nowadays many research centres are performing studies aimed to facilitate the diagnosis and improve the dietary treatment.
PL
Celiakia, inaczej choroba trzewna, jest chorobą jelita cienkiego, spowodowaną nadwrażliwością na gluten. Jej historia sięga czasów, kiedy zaczęto uprawiać zboża. Pierwsze zapiski na temat celiakii sporządził Areteusz z Kapadocji na przełomie I i II w. W 1888 r. Samuel Gee dokonał pierwszego pełniejszego opisu choroby, zaproponował leczenie dietetyczne skorupiakami. W 1950 r. Wim Dicke odkrył, że eliminacja z diety pszenicy, żyta i owsa prowadzi do poprawy klinicznej w celiakii. Z kolei jego współpracownicy, Weijers i Van de Kamer zauważyli, że gluten i jego frakcja zawarta w pszenicy – gliadyna, odpowiadają za chorobę. Pierwszy opis zmian histologicznych w celiakii w jelicie cienkim sporządził Paulley w 1954r., natomiast endoskopową technikę biopsyjną opisał Royer w 1955r. MacDonald dowiódł tła genetycznego choroby w 1965r., a jego następcy w latach 80-tych. i 90-tych. odkryli układ genów HLA-DQ2/DQ8 predysponujący do celiakii. W 1983r. Tadeusz Chorzelski opisał autoimmunologiczny charakter choroby i odkrył przeciwciała endomozyjalne służące do dziś w diagnostyce. Obecnie wiele ośrodków naukowych na świecie prowadzi dalsze badania, celem coraz lepszej diagnostyki i opieki nad chorymi.
Year
Volume
6
Issue
1
Pages
23-28
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Medyczny w Poznaniu
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-cb5494a3-a820-4d5b-b3dd-e5d135a1f0a9
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.