PL EN


2020 | 68 | 1 | 49-75
Article title

CNOTA, CHARAKTER, DOBROĆ: W NAWIĄZANIU DO POWIEŚCI AUTOBIOGRAFICZNEJ RAIMONDA GAITY MÓJ OJCIEC ROMULUS

Authors
Content
Title variants
VIRTUE, CHARACTER, GOODNESS: IN RELATION TO THE AUTOBIOGRAPHICAL NOVEL BY RAIMOND GAITA MY FATHER ROMULUS
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Przedmiotem tekstu jest rozróżnienie między dobrocią i cnotą oraz złem i występkiem, wprowadzone przez Hannah Arendt na podstawie lektury powieści Hermanna Melville’a Billy Budd. Rozróżnienie to analizuję, odnosząc się do historii życia Romulusa Gaity, bohatera powieści autobiograficznej Mój ojciec Romulus, której autorem jest australijski etyk Raimond Gaita. W paragrafie 1 zajmuję się ową dystynkcją, wskazując na przewartościowanie takich pojęć, jak cnota i występek w powieści Melville’a oraz jego rozumienie cnoty. Następnie (paragraf 2) staram się odpowiedzieć na pytanie, dlaczego Gaita pisze o swym ojcu, używając kategorii charakteru, a nie cnoty. Dalej (paragraf 3) podejmuję refleksję nad relacją między cnotą, charakterem, dobrocią a chorobą psychiczną Romulusa. Na koniec (paragraf 4) odpowiadam na pytanie, jaki jest metafizyczny fundament, na którym Gaita formułuje przekonanie o wyższości Dobra i dobroci nad cnotą oraz pokazuję, jakie konkrety składają się na przyjmowaną przez Romulusa etykę dobroci.
EN
The purpose of the text is to demonstrate a distinction between good or virtue and evil or vice, introduced by Hannah Arendt on the grounds of the novel by Hermann Melville Billy Budd. I analyze this distinction in relation to the life story of Romulus Gaita, the hero of the autobiographical novel My father Romulus, written by the Australian ethicist Raimond Gaita. The first paragraph deals with the said distinction, indicating the reevaluation of such concept as virtue and vice in Melville’s novel and his understanding of virtue. Then (paragraph 2), I make an attempt to answer the question of why Gaita writes about his father using a category of character instead of virtue. Then (paragraph 3), I reflect on the relationship between virtue, character, goodness and Romulus’s mental illness. Finally (paragraph 4), I answer the question about the metaphysical foundation on which Gaita forms his conviction about the superiority of Good and goodness over virtue, and I show what particular components make up the ethics of goodness assumed by Romulus.
Keywords
Year
Volume
68
Issue
1
Pages
49-75
Physical description
Contributors
author
  • Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
References
  • ANNAS, Julia. 1995. „Virtue as a skill”. International Journal of Philosophical Studies 3 (2): 227–243.
  • ARENDT, Hannah. 1991. O rewolucji. Przełożył Mieczysław Godyń. Kraków: Wydawnictwo X, Dom Wydawniczy TOTUS.
  • ARYSTOTELES. 1996. Etyka Nikomachejska. Przełożyła Daniela Gromska. Warszawa: PWN.
  • BLOOM, Harold. 2002. Genius: A Mosaic of One Hundred Exemplary Creative Minds. New York: Warner.
  • BREMER, Józef. 2001. Ludwig Wittgenstein a religia. Wprowadzenie. Kraków: Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna.
  • DORIS, John M. 2002. Lack of Character: Personality and Moral Behavior, Cambridge: Cam¬bridge University Press.
  • FLANAGAN, Owen. 1991. Varieties of Moral Personality: Ethics and Psychological Realism. Har-vard: Harvard University Press.
  • GAITA, Raimond. 2002. A Common Humanity. Thinking about Love and Truth and Justice. London, New York: Routledge, Taylor & Francis Group.
  • GAITA, Raimond. 2004. Good and Evil. An Absolute Conception. Second Edition. London, New York: Routledge, Taylor & Francis Group.
  • GAITA, Raimond. 2013. Mój ojciec Romulus. Przełożyła Magdalena Budzińska. Wołowiec: Wy-dawnictwo Czarne.
  • GAITA, Raimond. 2007. „Romulus, My Father: From Book to Screenplay to Film”. W: Nick DRAKE. Romulus, My Father: Screenplay, vii–xxiv. Sydney: Currency Press.
  • GŁĄB, Anna. 2010. Rozum w świecie praktyki. Koncepcja filozofii Marthy C. Nussbaum. War¬szawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
  • HAIDT, Jonathan. 2007. Szczęście. Od mądrości starożytnych po koncepcje współczesne. Prze¬łożyła Agnieszka Nowak. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • HARDIE, William Francis. 1968. Aristotle’s Moral Theory. Oxford: Clarendon Press.
  • HARMAN, Gilbert. 1977. The Nature of Morality: An Introduction to Ethics. Oxford: Oxford Uni-versity Press.
  • HAYBRON, Daniel M. 2013. Happiness. A Very Short Introduction. Oxford: Oxford University Press.
  • JAŚTAL, Jacek. 2004. Etyka cnót, etyka charakteru. W: Etyka i charakter. Wybrał i prze¬łożył Jacek Jaśtal, 7–42. Kraków: Aureus.
  • KANT, Immanuel. 2005. Metafizyczne podstawy nauki o cnocie. Przełożył Włodzimierz Galewicz. Kęty: Wydawnictwo Antyk.
  • MALCOLM, Norman. 1999. Ludwig Wittgenstein: wspomnienie. Przełożyli Katarzyna Gur¬czyń¬ska i Jacek Gurczyński. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
  • MELVILLE, Herman. 1966. Billy Budd. Przełożył Bronisław Zieliński. Warszawa: Państwowy In¬stytut Wydawniczy.
  • MILLER, Christian B. 2013. Moral Character: An Empirical Theory. Oxford: Oxford University Press.
  • NUSSBAUM, Martha. 1995. „Aristotle on Human Nature and the Foundations of Ethics”. W: World, Mind, and Ethics: Essays on the Philosophy of Bernard Williams, red. J.E.J. Altham and Ross Harrison, 86–131. Cambridge: Cambridge University Press.
  • OLUBAS, Brigitta. 2014. „Romulus, My Father and the Australian Literary Imaginary”. W: A Sen¬se for Humanity. The Ethical Thought of Raimond Gaita, red. Craig Taylor and Melinda Graefe, 37–49. Victoria: Monash University Publishing.
  • O’NEILL, Onora. 2009. „Etyka Kantowska”. Przełożył Paweł Łuków. W: Przewodnik po etyce, red. Peter Singer, red. naukowa polskiego wydania Joanna Górnicka, 214–225. Warszawa: Książka i Wiedza.
  • PLATON. 2007. Obrona Sokratesa. W: IDEM. Dialogi. Przełożył Władysław Witwicki. Wybrał, przejrzał, przedmową i objaśnieniami opatrzył Andrzej Lam, 181–223. Warszawa: Unia Wy¬daw-nicza „Verum”.
  • RUSSELL, Daniel C. 2015. „Aristotle on Cultivating Virtue”. W: Cultivating Virtue. Perspectives from Philosophy, Theology, and Psychology, red. Nancy E. Snow, 17–49. Oxford, New York Oxford University Press.
  • SZUTTA, Natasza. „Status współczesnej etyki cnót”. Diametros 1 (2004): 70–84. Dostęp on-line: http://www.diametros.iphils.uj.edu.pl/index.php/diametros/article/download/17/13.
  • TANESINI, Alessandra. 2016. „Teaching Virtue: Changing Attitudes”. Logos & Episteme 7, 4: 503–527.
  • WITTGENSTEIN, Ludwig. 1995. Wykład o etyce. W: IDEM. Wykłady o religii i etyce. Przełożył Woj¬ciech Sady, 75–85. Kraków: Znak. Dostęp on-line: http://sady.up.krakow.pl/wittgenstein. we.htm.
  • WITWICKI, Władysław. 1939. O typach charakteru. Warszawa: Wydawnictwo Sekcji Psycho¬lo¬gicz¬nej Towarzystwa Wiedzy Wojskowej.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-cc0e3049-0a4a-4995-b4be-666d308d5fd5
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.