PL EN


2020 | 1(79) | 77-96
Article title

Zarządzanie konfliktem na tle likwidacji szkół

Content
Title variants
EN
Conflict management and closing down of schools
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
Wysokie koszty realizacji zadań oświatowych wynikające ze zmniejszającej się liczby uczniów, a także niekorzystne prognozy demograficzne zmuszają władze gmin do podejmowania działań oszczędnościowych, w tym likwidacji szkół. Decyzje te są niepopularne społecznie i wywołują konflikty pomiędzy interesariuszami lokalnej polityki oświatowej. Celem artykułu jest przedstawienie podejmowanych przez władze gmin działań mających ograniczać negatywne skutki konfliktów związanych z likwidacją szkół, mimo że osłabiają one efektywność finansową samego procesu likwidacji. Artykuł powstał na podstawie analizy literatury przedmiotu, a także wyników badań empirycznych prowadzonych przez autorów. Ramy teoretyczne wyznaczają wybrane koncepcje zarządzania konfliktem oraz model polarity management.
EN
The rising costs of educational tasks due to the decreasing number of students force municipal authorities to take cost-saving measures, including the most radical form, that is closing down schools. Such decisions are not popular with the local residents and in all the examined municipalities have caused conflicts between the stakeholders of local educational policy. The aim of the article is to present actions taken by municipal authorities to reduce the negative effects of conflicts arising in connection with the liquidation of schools. The authors focus on the activities of municipal authorities to curb the negative consequences of the conflict, but turn out to be financially ineffective. The article was based on the analysis of the subject literature, as well as the results of empirical research conducted by the authors. The theoretical framework draws on selected concepts of conflict management and the polarity management model.
Contributors
  • Uniwersytet Rzeszowski, Instytut Nauk o Polityce
  • Uniwersytet Rzeszowski, Instytut Nauk o Polityce
References
  • Allan K., 2007, The Social Lens: An Invitation to Social and Sociological Theory, Thousand Oaks: Sage Publishing.
  • Bajerski A., 2014, „Lokalne konflikty wokół rejonizacji kształcenia na obszarach wiejskich w Polsce”, Studia Regionalne i Lokalne, nr 4(58), s. 125–143.
  • Bajerski A., Błaszczyk A., 2015, „Likwidacja szkół podstawowych na wsi: perspektywy władz lokalnych, nauczycieli, rodziców, uczniów i pozostałych mieszkańców”, Przegląd Badań Edukacyjnych, nr 21, s. 81–105.
  • BDL GUS 2018, Bank Danych Lokalnych GUS (28.05.2018).
  • Bercovitch, J., 1983, „Conflict and conflict management in organizations: A framework for analysis”, Hong Kong Journal of Public Administration, t. 5, nr 2, s. 104–123, doi: 10.1080/02529165.1983.10800140.
  • Bercovitch J., 2014, „Conflict and conflict management in organizations: A framework for analysis”, Hong Kong Journal of Public Administration, nr 5(2), s. 104–123, doi: 10.1080/02529165.1983.10800140.
  • Bercovitch J., Kremenyuk V., Zartman W., 2009, „Introduction: The nature of conflict and conflict resolution”, w: J. Bercovitch, V. Kremenyuk, I.W. Zartman, The SAGE Handbook of Conflict Resolution, London–Thousand Oaks–New Delhi–Singapore: SAGE Publications.
  • Black D., 1990, „The elementary forms of conflict management”, w: New Directions in the Study of Justice, Law, and Social Control, School of Justice Studies, Arizona State University, New York: Plenum Press.
  • Boateng I.A., 2014, „Conflict resolution in organizations – an analysis”, European Journal of Business and Innovation Research, t. 2, nr 6, s. 1–8.
  • Burns L.R., 1999, „Polarity management: The key challenge for integrated health systems”, Journal of Healthcare Management, nr 44(1), s. 14–31.
  • CBOS, 2013, Wieś polska – rdzenni i nowi mieszkańcy wsi, oprac. N. Hipsz, Komunikat z Badań nr BS/120/2013, Warszawa.
  • Copus C., 2004, Party Politics and Local Government, Manchester–New York: Manchester University Press.
  • Coser L.A., 1956, The Functions of Social Conflict, New York: The Free Press.
  • Coser L.A., 1957, „Conflict and the theory of social change”, The British Journal of Sociology, t. 8, nr 3, s. 197–207.
  • Czarnecka S., 1994, „Szkoła wiejska – zagrożenia i perspektywy rozwojowe”, w: S. Czarnecka, Z. Jakubowski (red.), Szkoła wiejska. Dziecko wiejskie. Realia i perspektywy, Częstochowa: Wydawnictwo WSP.
  • Dahrendorf R., 2008, Klasy i konflikt klasowy w społeczeństwie przemysłowym, przeł. R. Babińska, Kraków: Wydawnictwo Nomos.
  • Decety J., Cowell J.M., 2014, „Friends or foes: Is empathy necessary for moral behavior?”, Perspectives on Psychological Science: A Journal of the Association for Psychological Science, t. 9(5), s. 525–537, doi: 10.1177/1745691614545130.
  • DeLashmutt K., 2011, „Empathy-based conservation: An interdisciplinary approach to conservation policy and decision making”, Environmental Studies Undergraduate Student Theses, t. 71, http://digitalcommons.unl.edu/envstudtheses/71 (dostęp: 29.05.2019).
  • Dziemianowicz-Bąk A., Dzierzgowski J., 2014, Likwidacja szkół podstawowych oraz przekazywanie stowarzyszeniom. Kontekst, proces i skutki przemian edukacyjnych w społecznościach lokalnych na podstawie analizy studiów przypadku, Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
  • Edlins M., Dolamore S., 2018, „Ready to serve the public? The role of empathy in public service education programs”, Journal of Public Affairs Education, t. 24(3), s. 300–320.
  • Gulliver P.H., 1979, Disputes and Negotiations: A Cross-cultural Perspective, New York: Academic Press.
  • Heinelt H., 2006, What about the Council (and Councillors)? Considerations based on surveys with mayors and municipal chief executives, Paper presented on ECPR Joint Sessions in Nicosia, 25–30 April 2006, https://ecpr.eu/Filestore/PaperProposal/e2c23570-c938-4546-bcb1-8a02d12eb79f.pdf (dostęp: 20.03.2019).
  • Herczyński J., Sobotka A., 2014, Diagnoza zmian w sieci szkół podstawowych i gimnazjów 2007–2012, Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
  • Jakubiak-Mirończuk A., 2010, Negocjacje dla prawników: prawo cywilne, Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
  • Johnson B., 1998, Polarity Management. A Summary Introduction, http://www.jpr.org.uk/documents/14-06-19.Barry_Johnson.Polarity_Management.pdf (dostęp: 28.05.2018).
  • Johnson B., 2009, Polarity Management. Identifying and Managing Unsolvable Problems (Presenter: Carolyn McKanders), Center for Adaptive Schools, http://www.uuce.org/assets/McKandersHandout.pdf (dostęp: 4.06.2018).
  • Johnson B., 2014, Polarity Management. Identifying and Managing Unsolvable Problems, Amherst: HRD Press.
  • Kilmann R.H., Thomas K.W., 1978, „Four perspectives on conflict management: an attributional framework for organizing descriptive and normative theory”, The Academy of Management Review, t. 3, nr 1, s. 59–68.
  • Kloc K., 2012, Konflikty w procesie racjonalizacji sieci szkół, Warszawa: Uniwersytet Warszawski.
  • Kłusek-Wojciszke B., 2012, „Metody zarządzania konfliktem w organizacjach”, Studia i Materiały Instytutu Transportu i Handlu Morskiego, nr 9, s. 113‒116.
  • Koch K.F., 1974, War and Peace in Jalémó: The Management of Conflict in Highland New Guinea, Cambridge: Harvard University Press.
  • Kołomycew A., 2017a, „Interesariusze polityki oświatowej na poziomie gminy. Analiza relacji zaangażowanych aktorów”, Edukacja – Technika – Informatyka, nr 4, s. 43–50.
  • Kołomycew A., 2017b, „Aktywizacja społeczności lokalnych w obliczu likwidacji szkół wiejskich”, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, nr 63, s. 75–91, doi: 10.18778/0208-600X.63.01.
  • Kołomycew A., Kotarba B., 2018, Interes polityczny w realizacji lokalnej polityki oświatowej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
  • Kotarba B., 2011, Walka polityczna na forum Rady Miasta Rzeszowa w latach 2002–2010, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
  • Kotarba B., 2017, „Pozaekonomiczne aspekty likwidacji szkół w gminach wiejskich”, Edukacja – Technika – Informatyka, nr 4(22), s. 50–55.
  • Kożuch B., 2011, „Humanizm organizacyjny w koncepcjach zarządzania publicznego”, w: S. Banaszak, K. Doktór (red.), Socjologiczne, pedagogiczne i psychologiczne problemy organizacji i zarządzania, Poznań: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania.
  • Kożuch B., 2012, „Wdrażanie innowacji organizacyjnych w administracji samorządowej”, w: J. Czaputowicz (red.), Zarządzanie zmianą w administracji publicznej, Warszawa: Krajowa Szkoła Administracji Publicznej, Kontrast.
  • Kożuch B., 2017, Nauka o organizacji, wyd. III, Warszawa: CeDeWu.
  • Kriesberg L., 2009, „The evolution of conflict resolution”, w: J. Bercovitch, V. Kremenyuk, I.W. Zartman (red.), The SAGE Handbook of Conflict Resolution, London–Thousand Oaks–New Delhi–Singapore: SAGE Publications.
  • Krzyżanowski R., 2012, Interes i zarządzanie konfliktem. Od modus operandi do interesu ogólnospołecznego, Poznań: Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej.
  • Kurzyna-Chmiel D., 2013, Oświata jako zadanie publiczne, Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
  • Kurzyna-Chmiel D., 2014, „Wybrane formy partycypacji organizacji pozarządowych w realizacji przez samorząd terytorialny oświatowych zadań publicznych”, w: B. Dolnicki (red.), Partycypacja społeczna w samorządzie terytorialnym, Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
  • Levknecht L., 2013, „Using ‘polarity thinking’ to achieve sustainable positive outcomes”, https://www.elsevier.com/connect/using-polarity-thinking-to-achieve-sustainablepositive-outcomes (dostęp: 4.06.2018).
  • Lipka-Szostak K., 2015, „Szkoły prowadzone przez organy niepubliczne jako trwały element gminnej oświaty”, w: E. Tołwińska-Królikowska (red.), Mała szkoła – problem czy szansa? Poradnik dla samorządowców, Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
  • Liszka-Michałka K., 2017, Przekazanie, likwidacja, przekształcenie szkół i placówek publicznych, Warszawa: Związek Powiatów Polskich.
  • Majewska K., 2015, „Umowa przekazania szkoły organowi niepublicznemu”, w: E. Tołwińska-Królikowska (red.), Mała szkoła – problem czy szansa? Poradnik dla samorządowców, Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
  • Maj-Waśniowska K., 2017, System oświaty w Polsce i jego finansowe uwarunkowania, Monografie: Prace Doktorskie, nr 29, Kraków: Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.
  • Matysiak-Błaszczyk A., Słupska K., 2013, „Wybrane problemy społeczne środowisk wiejskich (ze szczególnym uwzględnieniem kwestii edukacji młodego pokolenia wsi)”, Studia Edukacyjne, nr 25, s. 175–182.
  • Mencl J., May D.R., 2009, „The effects of proximity and empathy on ethical decisionmaking: An exploratory investigation”, Journal of Business Ethics, t. 85, s. 201–226.
  • Moroń D., 2014, „Wyzwania lokalnej polityki edukacyjnej w kontekście zmian demograficznych”, Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje, nr 2(25), s. 109–124.
  • NIK 2014, Wykonywanie wybranych zadań oświatowych przez jednostki samorządu terytorialnego, Informacja o wynikach kontroli, KNO-4101-007-00/2014 Nr ewid. 49/2015/P/14/027/KNO.
  • Nowak M.J., 2013, „Zarządzanie przestrzenią na szczeblu lokalnym jako element zarządzania gminą”, Optimum. Studia Ekonomiczne, nr 1(61), s. 124–135.
  • Paluch H., 2007, „Prawne podstawy świadczenia usług szkoleniowych na rynku niepublicznym”, E-Mentor, nr 2(19), http://www.e-mentor.edu.pl/artykul/index/numer/19/id/415 (dostęp: 4.06.2018).
  • Peters E., Västfjäll D., Gärling T., Slovic P., 2006, „Affect and decision making: A ‘hot’ topic”, Journal of Behavioral Decision Making, t. 19, s. 79–85, doi:10.1002/bdm.528.
  • Proksch S., 2016, Conflict Management, Vienna: Springer International Publishing Switzerland.
  • Rao V.S.P., Krishna H., 2009, Management: Text and Cases, New Delhi: Excel Books India.
  • Rutkowska A., 2015, „Mały cud oświatowy – rola stowarzyszeń rozwoju wsi w przejmowaniu i prowadzeniu małych szkół (przykład województwa kujawsko-pomorskiego)”, Chowanna, t. 1, s. 77–99.
  • Sadura P., Murawska K., Włodarczyk Z., 2017, Wieś w Polsce 2017: diagnoza i prognoza Raport z badania – pełna wersja, Warszawa: Fundacja Wspomagania Wsi.
  • SAPICS, 2015, Problem Solving VS. Polarity Management: You need to know the difference!, https://www.slideshare.net/SAPICSyoursupplychai/problem-solving-vs-polarity-management-you-need-to-know-the-difference (dostęp: 4.06.2018).
  • Saryusz-Wolska H., Adamus-Matuszyńska A., 2011, „Konflikty i ich rozwiązywanie w organizacjach opieki zdrowotnej”, Zarządzanie Zasobami Ludzkimi, nr 2, s. 86–104.
  • Schroeder J., 2015, „Zarządzanie konfliktem w organizacji działającej w międzynarodowym otoczeniu – wpływ kultury narodowej”, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, nr 10(946), s. 129–140, DOI: 10.15678/ZNUEK.2015.0946.1008.
  • Schulte P., 2016, Polarity Management 101: The Solution to Unsolvable Problems, https://www.triplepundit.com/story/2016/polarity-management-101-solution-unsolvable-problems/20846 (dostęp: 4.06.2018).
  • Sherif M., 1967, Group Conflict and Cooperation: Their Special Psychology, London: Routledge & Kegan Paul.
  • Sherif M., Wilson M.D. (red.), 1953, Group Relations at the Crossroads, New York: Harper.
  • Sielski J., 2012, „Przywódcy i liderzy samorządowi (lokalni)”, Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Seria: Res Politicae, nr 4, s. 51–64.
  • Sierocińska K. (2011). „Kapitał społeczny. Definiowanie, pomiar i typy”, Studia Ekonomiczne, nr 1, s. 69–86.
  • Smak M., Walczak D., 2015, Pozycja społeczno-zawodowa nauczycieli, Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
  • Sobkowiak L., 1996, „Konflikt polityczny – analiza pojęcia”, w: A. Jabłoński, L. Sobkowiak (red.), Studia z teorii polityki, t. 1, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  • Sztumski J., 2000, Konflikty społeczne i negocjacje jako sposoby ich przezwyciężania, Częstochowa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.
  • Tołwińska-Królikowska E., 2015, „Realizacja podstawy programowej w ścisłym związku ze środowiskiem lokalnym”, w: E. Tołwińska-Królikowska, Mała szkoła – problem czy szansa? Poradnik dla samorządowców, Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
  • Ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 996 z późn. zm.
  • Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dz.U. 1991 Nr 95, poz. 425.
  • Zbróg Z., 2010, „Dynamika rozwoju niepublicznych szkół podstawowych”, Forum Oświatowe, nr 2(43), s. 143–159.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-cd5584c2-e100-4c3b-9bb0-f0d9fc2911f7
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.