PL EN


2014 | 40 | 116-124
Article title

Mierniki realizacji zadań publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem zadań oświatowych, jako element poprawy efektywności finansów publicznych

Content
Title variants
EN
Instruments Measuring the Realisation of Public Tasks, Especially Including Educational Tasks as an Element of Improving the Effectiveness of Public Finances
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie rozwoju metod pomiaru efektywności zadań oświatowych w Polsce oraz problemy wynikające z tego zagadnienia. Autorka poddała krytyce mierniki wykorzystywane do badania efektywności zadań oświatowych realizowanych przez gminy. Główną tezę badawczą sformułowano następująco: istniejące mierniki nie pozwalają na określenie efektywności realizacji zadań oświatowych przez gminę zwłaszcza na poziomie szkoły podstawowej. Artykuł omawia pojęcie efektywności w odniesieniu do realizacji zadań publicznych. Po-wszechnie stosowane metody oceny efektywności opierają się na podejściu wskaźnikowym, para-metrycznym i nieparametrycznym. W mierzeniu efektywności zadań oświatowych wykorzystuje się najczęściej podejście wskaźnikowe. Właściwy dobór mierników jest podstawą pozyskania wiarygodnej informacji dotyczącej stopnia realizacji zaplanowanych celów. Najczęściej stosowana klasyfikacja mierników obejmuje: mierniki oddziaływania, rezultatu, produktu, skuteczności i efektywności z czego najpopularniejszymi są trzy pierwsze mierniki. W literaturze przedmiotu wskazuje się również na konieczność powoływania dodatkowych klasy-fikacji mierników i ich rozszerzenie o mierniki jakości oraz mierniki satysfakcji. Problem mierzenia efektywności usług publicznych, w tym edukacyjnych jest podkreślany od wielu lat. Próbuje się odpowiedzieć na pytania, w jaki sposób zmierzyć efektywność, jakich mierników użyć, aby uwzględnić również komponenty nieekonomiczne. Dodatkowo porusza się istot-ny problem związany z doborem mierników. Wskazuje się, że najprostszym rozwiązaniem tej sytuacji jest wskazanie efektów realizacji zadania. To jednak wymaga dysponowania wskaźnika-mi, miernikami, które pozwolą na zmierzenie efektów w sposób obiektywny i sprawdzalny. Jak więc można zmierzyć efektywność realizowanych zadań oświatowych? W artykule przedstawiono dotychczasowe próby mierzenia efektywności realizacji zadań oświatowych wskazując na potrzebę dostarczenia narzędzia do jej oceny organowi prowadzącemu.
EN
The objective of the work is to present the development of the methods measuring the effec-tiveness of educational tasks in Poland as well as problems resulting from the issue. The author criticizes the measuring instruments used for researching the effectiveness of educational tasks provided by the communes. The main research thesis is formed as follows: there are measuring instruments which do not allow to present the effectiveness of the realisation of the educational tasks by a commune, especially on the level of primary school. The article discusses the idea of effectiveness as related to the realisation of public tasks. The generally used methods assessing the effectiveness are based on the indicator approach, parametric and nonparametric. The appropriate choice of measuring instruments is the basis to receive credi-ble information concerning the realisation of the planned objectives. The most often used measuring instruments classification includes: impact, result, product, effi-ciency and effectiveness measuring instruments, where the first three are the most popular. In the subject literature, there is also shown the need to call for additional classification of the measuring instruments and widening the range by adding quality and satisfaction measuring instruments. The problem of measuring the effectiveness of public services, including the educational ones, has been talked about for many years. There have been attempts to answer questions con-cerning the fact of measuring effectiveness, what measuring instruments to use to include also non-economic components. Additionally, a vital problem of the choice of the measuring instru-ments is mentioned. It is indicated that the easiest solution in this situation is to show the effects of realizing a task. However, it requires indicators, measuring instruments, which allow measuring effects in and objective and verifiable way. Hence the question arises how the effectiveness of the realised educational tasks can be measured. The article presents previous attempts to measure the realisation of educational tasks pointing to the need of providing the assessment tools for the leading body.
Year
Issue
40
Pages
116-124
Physical description
Contributors
  • Katedra Makroekonomii i Finansów Uniwersytet Zielonogórski, jakubsyt@o2.pl
References
  • Adamczyk J., Nitkiewicz T., 2007, Programowanie zrównoważonego rozwoju przedsię-biorstw, PWE, Warszawa.
  • Będzieszak M., 2009, Model budżetu zadaniowego samorządów w świetle badań [w:] Finanse 2009 – Teoria i praktyka. Finanse publiczne II, red. B. Filipiak, B. Wal-czak, Zeszyty Naukowe US nr 547 – Ekonomiczne Problemy Usług nr 37, Wydaw-nictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin.
  • Duda J., Jeżewski A., Misiąg W., Nowak B., Szlachta J., Zalewski J., 2004, Mierzenie ilości i jakości usług publicznych jako element programu rozwoju regionalnego, In-stytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Warszawa.
  • Filipiak B., 2010, Pomiar dokonań jednostek samorządu terytorialnego przy użyciu mierników finansowych, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wro-cławiu, nr 122, Wrocław.
  • Herbst M., 2007a, Edukacja a zróżnicowanie rozwoju polskich regionów [w:] Polska regionalna i lokalna w świetle badań EUROREG-u, red. G. Gorzelak, Wydawnic-two Naukowe Scholar, Warszawa.
  • Herbst M., 2007b, Kapitał ludzki i kapitał społeczny a rozwój regionalny, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
  • Herbst M., Levi A., 2009, Finansowanie oświaty w Polsce – diagnoza, dylematy, możli-wości, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
  • Herbst M., 2009, Mierzenie jakości kapitału ludzkiego a nieuczciwość edukacyjna, „Psy-chologia Społeczna” t. 4 1–2 (10).
  • Jakubowski M., 2007, Efektywność wydatków na gimnazja, „Gospodarka Narodowa”, nr 11–12.
  • Kisielewska M., 2005, Charakterystyka wybranych metod pomiaru efektywności bazują-cych na krzywych efektywności, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu.
  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 z późn. zm.).
  • Lubimow-Burzyńska I., 2014, Budżet zadaniowy jako metoda poprawy efektywności w za-rządzaniu publicznym (ze szczególnym uwzględnieniem realizacji zadań oświato-wych) [w:] Management of organization in real and virtual environment: opportuni-ties and challenges, Zarządzanie organizacją w realnym i wirtualnym środowisku: szanse i wyzwania, red. V. Markova i in., Wyd. Politechniki Opolskiej, Opole.
  • Modzelewski P., 2009, System zarządzania jakością a skuteczność i efektywność admini-stracji samorządowej, CeDeWu, Warszawa.
  • Niepłowicz M., 2012, Mierniki pomiaru realizacji celów jednostek sektora finansów publicznych, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 718 Finanse i Rynki Finansowe. Ubezpieczenia, nr 53.
  • Pogoda A., Chrzanowski M., Marczewski K., 2010, Fundamentalne znaczenie miernika jako elementu ściśle skorelowanego z celami w ramach budżetu zadaniowego [w:] M. Postuła, P. Perczyński, Budżet zadaniowy w administracji publicznej, Warszawa.
  • Słownik języka polskiego, 1995, red. M. Szymczak, PWN, Warszawa.
  • Słownik wyrazów obcych, 1980, red. J. Tokarski, PWN, Warszawa.
  • Śleszyński P., 2003, Uwarunkowania zróżnicowań przestrzennych wyników egzaminu gimnazjalnego w 2002 roku, IGiPZ PAN, Warszawa.
  • Śpiewok M., 2013, Benchmarking jako sposób na efektywną kontrolę zarządczą w urzę-dach, Kontrola Zarządcza w Jednostkach Samorządu Terytorialnego, „Biuletyn Mi-nisterstwa Finansów”, nr 1 (6).
  • Tokarski S., Lubimow-Burzyńska I., Sobolewska-Poniedziałek E., 2011, Problem of measuring the effectivieness of public expenditures on the example of communities' expenses on fulfilling educational tasks, “Management”, Vol. 15, No. 2.
  • Zarzecki D., 1997, Wykorzystanie wskaźników finansowych w ocenie przedsiębiorstwa. Podstawowe zagadnienia, Interbook, Szczecin.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-cd880069-77fb-4ad0-82f5-719a18f791b5
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.