PL EN


2019 | 57 | 304-315
Article title

Wpływ wybranych instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej na umacnianie i spowalnianie procesów rozwojowych w polskim rolnictwie

Content
Title variants
EN
Impact of selected Common Agricultural Policy instruments on the strengthening and slowing of development processes in Polish agriculture
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Wspólna Polityka Rolna (WPR) jest historycznie pierwszą spośród wspólnych społeczno-ekonomicznych polityk UE, która ulegała różnorodnym zmianom. Celem współczesnej WPR nie jest wyłącznie zagwarantowanie bezpieczeństwa żywnościowego konsumentom i godziwych dochodów rolnikom, ale również zapewnienie: zrównoważonego rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich, wzrostu konkurencyjności gospodarstw rolnych, ochrony środowiska i walorów krajobrazowych. Celem pracy jest analiza zmian, jakie zaszły w polskim rolnictwie po akcesji do UE z perspektywy odziaływania WPR na te zmiany. W pracy skoncentrowano się głównie na analizie wybranych działań PROW. Pracę wykonano z wykorzystaniem analizy statystyczno-opisowej dostępnych danych empirycznych z użyciem metod porównawczych. Korzystano z danych GUS, ARiMR, Eurostat, badań terenowych IERiGŻ oraz literatury przedmiotu. Z wykonanych analiz wynika, że objęcie polskiego rolnictwa WPR stworzyło dla tego sektora nową jakość rozwojową a rolnicy relatywnie dobrze ją wykorzystali. Pomimo pewnych następstw niepomyślnych, ogólny bilans polskiego rolnictwa jako członka UE jest korzystny. Konieczność dostosowania do standardów obowiązujących na unijnym rynku była barierą dla pewnej grupy rolników, ale ten przymus i dopływ środków finansowych skutkował przyśpieszeniem procesów modernizacji rolnictwa (poprawa struktury obszarowej, wzrost wyposażenia w środki mechanizacji, zwiększenie siły ekonomicznej, unowocześnienie technologiczne itp.) i wyodrębnianiem się silnych ekonomicznie, konkurencyjnych gospodarstw rolnych. To zjawisko prowokowało poprawę produkcyjności czynników wytwórczych. Sytuacja taka, rozszerzenie rynku zbytu, dopłaty bezpośrednie skutkowały wzrostem dochodów rolniczych. Oddziaływanie dopłat bezpośrednich na przemiany strukturalne było niejednoznaczne. Z jednej strony stymulowały procesy koncentracji, ponieważ wzrost powierzchni gospodarstwa wiąże się z uzyskaniem większych dopłat oraz efektami skali, z drugiej strony, powodowało wstrzymywaniem się z decyzją właścicieli małych gospodarstw.
EN
The Common Agricultural Policy (CAP) is historically the first among the common socio-economic policies of the EU that has undergone various changes. The contemporary CAP does not only aim at guaranteeing food security to consumers and fair income to farmers, but also to ensure: sustainable agricultural and rural development, increase in farm competitiveness, environmental and landscape protection. The aim of this paper is to analyse the changes that have taken place in Polish agriculture since the accession to the EU, and the impact of the CAP on those changes. The focus is mainly on the analysis of selected measures under the RPD. The work has been carried out as a statistical and descriptive analysis of the available empirical data using comparative methods. The data used comes from Statistics Poland, the ARMA, Eurostat, fieldwork done by the Institute of Agricultural and Food Economics, and the literature. The analysis shows that the implementation of the CAP in Polish agriculture has resulted in the quality of development, and farmers have used the opportunity relatively well. Despite certain unfavourable consequences, the overall balance of Polish agriculture as a EU Member is good. The necessity to adjust to the standards of the EU market was a barrier for a certain group of farmers, but this constraint and the inflow of funds has led to the faster modernisation of agriculture (improvement in the agrarian structure, increase in the ownership of agricultural machinery, increased economic power, technological modernisation, etc.) and the rise of a group of economically resilient farms. This phenomenon has in turn stimulated improvement in the productivity of production factors. Such a situation, the expansion of the market and direct payment has resulted in the increase of agricultural income. The impact of direct payments on the structural change has been ambiguous. On one hand, it has stimulated the concentration of land ownership, as the increase in the farm aream entails higher payments, and the economies of scale, while on the other hand, it prevented smallholders from making a decision.
Year
Volume
57
Pages
304-315
Physical description
Contributors
  • Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy Zakład Polityki Społecznej i Regionalnej
References
  • Charakterystyka gospodarstw rolnych w 2005 r. (2006). Warszawa: GUS.
  • Chmielewska, B., Zegar, J.St. (2018). Procesy konwergencji i dywergencji wsi i reszty społeczeństwa w zakresie dochodów. W: J. Wilkin, I. Nurzyńska (red.), Polska wieś 2018 Raport o stanie wsi (s. 111–134). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.DOI: 10.7366/9788373839533.
  • Dudek, M. (2010). Kapitał ludzki w rolnictwie oraz instrumenty wspierające jego rozwój. Warszawa: IERiGŻ-PIB.
  • Graduk, K. (2016). Wpływ funduszy europejskich na rozwój gospodarstw rolnych na przykładzie powiatu ząbkowskiego, praca doktorska wykonana pod kierunkiem prof. St. Urbana, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu.
  • Karwat-Woźniak, B., Buks, B., Sikorska, A. (2016). Przemiany w obrocie ziemią rolniczą w latach 2004–2015, ekspertyza opracowana dla Alior Bank Spółka Akcyjna, Warszawa: IERiGŻ-PIB.
  • Karwat-Woźniak, B. (2011). Wyposażenie gospodarstw indywidualnych w techniczne środki produkcji. Warszawa: IERiGŻ-PIB.
  • Kowalski, A., Wigier, M., Wieliczko, B. (red.). (2014). WPR a konkurencyjność polskiego i europejskiego sektora żywnościowego. Warszawa: IERiGŻ-PIB.
  • Michna, W. (2011). Wizja pożądanego rozwoju rolnictwa do 2020 roku. W: Procesy dostosowawcze w rolnictwie polski, m w latach 1990–2010, projekcje na 2013 i pożądana wizja rolnictwa w 2020 roku – wybrane zagadnienia (s. 32–52). Warszawa: IERiGŻ-PIB.
  • Poczta, W. (2012). Przemiany w rolnictwie ze szczególnym uwzględnieniem przemian strukturalnych. W: J. Wilkin, I. Nurzyńska, (red.), Polska wieś 2012 – Raport o stanie wsi (s. 65–100). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
  • Sikorska, A.M. (2013). Przemiany w strukturze agrarnej indywidualnych gospodarstw rolnych. Warszawa: IERiGŻ-PIB.
  • Sikorska, A. M. (2014). Dylematy w definiowaniu rodzinnych gospodarstw rolnych (na przykładzie Polski). Zagadnienia Ekonomiki Rolnej, 4, 63–74.
  • Świstak, M. (2015). Wspólna Polityka Rolna. W: M. Świstak, J. Tkaczyński, (red.), Wybrane polityki publiczne Unii Europejskiej: Stan i perspektywy (s. 127–168). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Użytkowanie gruntów i struktura zasiewów 2017. (2018). Warszawa: GUS.
  • Woś, A. (1998). Rolnictwo polskie w okresie transformacji systemowej. Warszawa: IERiGŻ.
  • Woś, A. (2004). W poszukiwaniu modelu rozwoju polskiego rolnictwa. Warszawa: IERiGŻ.
  • Wrzaszcz, W. (2013). Zrównoważenie indywidualnych gospodarstw w Polsce objętych FADN. Zagadnienia Ekonomiki Rolnej, 1, 73–90.
  • Zegar, J.St. (2009). Struktura polskiego rolnictwa rodzinnego pod koniec pierwszej dekady XXI wieku. Warszawa: IERiGŻ-PIB.
  • Zegar, J.St. (2018). Kwestia agrarna w Polsce. Warszawa: IERiGŻ-PIB.
  • Zestawienie transferów finansowych budżet UE – Polska (w euro). Pobrane z: https://www.mf.gov.pl/it/ministerstwo-finansow/dzialalnosc/unia-europejska/transfery-finansowe-polska-ue (2018.05.16).
  • https://www.arimr.gov.pl/pomoc-unijna/wdrazane-programy-i-dzialania-dane-liczbowe/zrealizowane-platnosci-obszarowe.html (2018.05.20).
  • Ziętara, W. (2015). Sposoby wspierania małych gospodarstw w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oraz ich skuteczność. Problemy Drobnych Gospodarstw Rolnych, 2, 81–94.DOI: 10.15576/PDRG/2015.2.81.
  • Żmija, D. (2018). Efektywność wykorzystania środków pomocowych WPR współfinansujących projekty inwestycyjne na przykładzie małych gospodarstw rolnych województwa małopolskiego. Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego Problemy Rolnictwa Światowego, 18 (2), 334–341. DOI: 10.22630/PRS.2018.18.2.60.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-cda12c34-0ee4-4b1b-bb21-19f695d052f5
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.