PL EN


2005 | 1 | s. 133 - 147
Article title

Solarstwo w Inowrocławiu w XIX i XX w. - wartość źródłowa zachowanych archiwaliów

Authors
Selected contents from this journal
Title variants
EN
Salt mining in Inowrocław in nineteenth and twentieth century - source value of retained materials
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Wydobycie soli w Inowrocławiu ma już ponad stuletnią tradycję. Dla żywo rozwijającego się na przełomie XIX i XX w. miasta ta gałąź gospodarki miła niebagatelne znaczenie. Stąd i zachowane do dziś materiały archiwalne dotyczące tej problematyki mają potencjalnie duże znaczenie dla badaczy zainteresowanych historią tego kujawskiego miasta. Większość akt będących przedmiotem tego opracowania przechowywana jest w zasobie inowrocławskiego oddziału Archiwum Państwowego w Bydgoszczy. Jest to dokumentacja wytworzona przez Urząd Solny w Inowrocławiu (Königliche Salzamt Hohensalza) z lat 1874-1919 [1938], Państwową Żupę Solną w Inowrocławiu (1919-1964), Salinę Inowrocław (Preussische Bergwerks und Hütten A.G. Saline Hohensalza) 1939-1945 oraz Kopalnię Soli "Solno" w Inowrocławiu działającą między 1945 a 1966 rokiem. Interesujące źródła przynieść może także kwerenda w zespołach landratury inowrocławskiej z lat 1815-1919, miasta Inowrocławia i przechowywanych w bydgoskim archiwum archiwaliach rejencji w Bydgoszczy (1815-1919). Omówione materiały odnoszące się do historii solarstwa w Inowrocławiu w zasadzie nie wykazują większych luk chronologicznych na przestrzeni lat 1871-1964. Dostarczają one całego szeregu informacji o rozwoju kopalni i warzelni, uwarunkowaniach geologicznych, wydobywaniu solanki oraz towarzyszących jej wydarzeniom. Są przekazy mówiące o wykupie ziemi, na której dokonywano wierceń oraz budowano bocznicę kolejową Zachowane archiwalia, wyniki analiz solanki oraz badania przeprowadzone przez Zakład Chemii Fizycznej UMK w Toruniu, pozwalają na prześledzenie technologii wydobywania solanki oraz warzenia soli. Jest wiele planów sytuacyjnych warzelni, są szkice i odręczne rysunki szybów wiertniczych. Przechowywane w inowrocławskim oddziale Archiwum Państwowego w Bydgoszczy archiwalia dotyczące solarstwa stanowią bogatą bazę źródłową do opracowania dziejów kopalni soli, które od XIX w., obok pobudowanych w latach siedemdziesiątych linii kolejowych z Poznania do Bydgoszczy i Torunia, były jednym z czynników wpływających na znaczny rozwój gospodarczy miasta.
EN
Salt mining in Inowrocław has now over hundred-year tradition. For, thriving at the turn of nineteenth and twentieth century, town this economic filed was of not trifling significance. Hence, until today retained archival materials regarding this issue have been potentially great importance for investigators interested in this Kujavian town history. Majority of files lying in the field of present study interest is being kept in the holdings of Inowrocław Branch of State Archive in Bydgoszcz. It is a documentation developed by Salt Office in Inowrocław (Königliche Salzamt Hohensalza) from years 1874-1919 [1938], State Salt Mine in Inowrocław (1919-1964), Inowrocław Saline (Preussische Bergwerks und Hütten A.G., Saline Hohensalza) (1939-1945) and Salt-Mine "Solno" in Inowrocław active between 1945 and 1966. Interesting sources is likely to bring in also inquiry in fonds of Inowrocław district office from years 1815-1919, of town Inowrocław and kept in Bydgoszcz archive archival materials of Regierung Bromberg (1815-1919). Discussed materials related to the history of salt mining in Inowrocław do not basically reveal major chronological gaps in years 1871-1964. They provide a wide range of information on growth of mines and salt-works, geological conditions, extractions of saline and its circumstances. There are reports saying about buying out the grounds where drilling was carried out as well as railway siding was built. Retained archival materials, results of saline analyses and tests conducted in Department of Physical Chemistry of University of Nicolaus Copernicus in Toruń, allow recognizing technology of saline extraction and brewing salt. There are numerous situational plans of salt-works; there are drafts and hand-made drawings of drilling shafts. Archival materials, kept in Inowrocław Branch of The State Archive in Bydgoszcz, regarding salt mining, from abundant source basis for studying railways from Poznań to Bydgoszcz and Toruń, made up one of factors contributing to notable economic growth of the town.
Keywords
Year
Volume
1
Pages
s. 133 - 147
Physical description
Contributors
author
  • Archiwum Państwowe w Bydgoszczy Oddział w Inowrocławiu
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-ce3ed2c6-47a6-40ed-b623-186f5f1b8144
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.