PL EN


2015 | 14 | 2 | 45-56
Article title

Próba reformy sądownictwa powszechnego z czasów bezkrólewia po ucieczce króla Henryka Walezego (1574)

Content
Title variants
EN
The Attempt to Reform a Common Judiciary during the Second Interregnum Following the Departure of King Henry of Valois (1574)
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The main purpose of the paper is to present the attempt to reform a common judiciary during the second interregnum following the departure fromPoland of King Henry of Valois in 1574. The paper focuses on the problem of the current functioning of the judiciary during the interregnum which brought with it different practical questions and a general idea of the Polish gentry to reconstruct the systemof common judiciary in the Commonwealth. The essence of this idea was the exclusive taking over of the judiciary by the gentry. It meant eliminating from the courts the localdignitaries comprising the common judiciary of the clergy and burghers. The program also provided to establish an appeal instance for all of the common courts. The project forthe reform of the judiciary was presented during the convocation in 1574 and sent for acceptance to the local assemblies. However, the assemblies didn’t agree with the idea to establish a common appeal instance for the country but according to the constitutional law of theHenrician Articles(1573) and decision of the convocation made in the General Confederation Act these decided to establish the appeal instances in every district. It moved a decision for establishing the common appeal instance to the beginning ofthe reign of King Stefan Batory (1578).
Year
Volume
14
Issue
2
Pages
45-56
Physical description
Contributors
  • Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie, prawo@vizja.pl
References
  • Słowa kluczowe: bezkrólewie 1574–1575, sądownictwo, konwokacja 1574, reforma sądownictwa
  • Balzer O.,Geneza Trybunału Koronnego. Studyum z dziejów sądownictwapolskiego XVI wieku, Warszawa 1886.
  • Balzer O.,Początki sądów kapturowych, „Ateneum. Pismo naukowe i literackie” 1885,t. 2.
  • Dubas-Urwanowicz E.,„Warunek warszawski” z września 1574 roku a status prawno-polityczny państwa, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2008, t. 60, z. 1,s. 193–201.
  • Dubas-Urwanowicz E.,Bezkrólewie – czas integracji czy podziałów, „Przegląd Historyczny” 1994, t. 85, z. 1–2, s. 35–43.
  • Dubas-Urwanowicz E.,Koronne zjazdy szlacheckie w dwóch pierwszych bezkrólewiach po śmierci Zygmunta Augusta, Białystok 1998.
  • Dzięgielewski J.,Sejmy elekcyjne. Elektorzy. Elekcje 1573–1674, Pułtusk 2003.
  • Heidenstein R.,Dzieje Polski od śmierci Zygmunta Augusta do roku 1594. Ksiąg XII. Z łacińskiego przetłumaczył M. Gliszczyński. Życiorysem uzupełnił W. Spasowicz, Petersburg 1857, t. 1.
  • Makiłła D.,Procedurarecuperandae possessionis w sprawach dóbr publicznych uchwalona na sejmie konwokacyjnym warszawskim (1574) podczas drugiego bezkrólewia (1574–1576), [w:] Pro memoria. Księga dla uczczenia pamięci Profesor Krystyny Kamińskiej, red. A. Gaca, Toruń 2013.
  • Makiłła D.,Artykuły henrykowskie (1573–1578). Geneza – Obowiązywanie – Stosowanie. Studium historyczno-prawne, Warszawa 2012.
  • Naworski Z.,Szlachecki wymiar sprawiedliwości w Prusach Królewskich (1454–1772).Organizacja i funkcjonowanie, Toruń 2004.
  • Noailles E. H. de,Henri de Valois, t. 3, Paris 1867.
  • Orzelski Ś.,Bezkrólewia ksiąg ośmioro, czyli dzieje Polski od zgonu Zygmunta Augusta r. 1572 aż do r. 1576 skreślone przez Świętosława z Borzejewic Orzelskiego, starostę radziejowskiego. Przełożył z rękopisu Cesarskiej Publicznej Biblioteki,przypisami i życiorysem uzupełnił Włodzimierz Spasowicz, Petersburg 1856t. 2, ks. 4.
  • Orzelski Ś.,Interregni Poloniae libri VIII, wyd. E. Kuntze, Kraków 1917.
  • Płaza S.,Próby reform ustrojowych w czasie Pierwszego Bezkrólewia (1572–1574), Kraków1969.
  • Rybak P.,Zjazd szlachty w Stężycy (maj–czerwiec 1575 r.). Na tle drugiego bezkrólewia,Toruń 2002.
  • Serwański M.,Henryk Walezy w Polsce, Kraków 1976.
  • Szczuczko W., Sejmy koronne 1562–1564 a ruch egzekucyjny w Prusach Królewskich,Toruń 1994.
  • Śladkowski W.,Sąd „ultima instantiae” trzech województw: sandomierskiego, lubelskiego i podlaskiego 1574–1577, „Rocznik Lubelski” 1960, t. 3.
  • Zakrzewski W.,Po ucieczce Henryka. Dzieje bezkrólewia 1574–1575, Kraków 1878.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-cfdd2271-3242-4d61-a515-610abf32325b
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.