Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl


2018 | 2(17) | 33–44

Article title

Zagrożenia bezpieczeństwa zdrowotnego Ukrainy


Title variants

Threats to Ukraine’s health security
Угрозы безопасности охраны здоровья Украины

Languages of publication



Health security is directly proportional to the sovereignty of the state and the abil lity to provide health services in its area. Conflicts and wars are inextricably linked to the spread of diseases and the deterioration of health security. More than three years of conflict in Ukraine has contributed to the occurrence of many health security threats. These include, among others, impeded access to health services (closing at least 160 healthcare facilities) with an increased demand for such services, attacks on medical personnel, lack of access to basic medicines (including the lack of vaccines causing the loss of control over the occurrence of infectious diseases) and medical supplies, the inability of humanitarian aid to reach all the areas controlled by the insurgents. Threats to Ukraine’s health security may have consequences in the form of cross-border threats to public health. They pose challenges faced by the World Health Organization, along with other specialized agencies of the United Nations and partners in providing humanitarian aid.
Безопасность здравоохранения является прямо пропорциональна суверени- тету государства и способности оказывать медицинские услуги на его территории. Конфликты и войны неразрывно связаны с распространением болезней и ухудшением состояния здоровья. Более трех лет конфликта в Украине способствовали возникновению многих угроз безопасности здравоохранения. Среди них следует упомянуть затрудненный доступ к медицинским услугам (закрытие как минимум 160 медицинских учреждений) с повышенным спросом на такие услуги, нападения на медицинский персонал, отсутствие доступа к основным лекарственным средствам (включая отсутствие вакцин, что вызывает исчезновение контроля над возникновением инфекционных заболеваний) и предметов медицинского назначения, отсутствие возможности для оказания гуманитарной помощи во всех районах, контролируемых повстанцами. Угрозы безопасности охраны здоровья Украины могут иметь последствия в виде трансграничных угроз для здоровья населения. Это проблемы, с которыми сталкивается Всемирная организация здравоохранения вместе с другими специализированными организациями и партнерами Организации Объединенных Наций, в оказании гуманитарной помощи. ключевые слова: трансграничные угрозы здоровью, конфликт в Украине, охрана здоровья.





Physical description


  • Warszawski Uniwersytet Medyczny


  • Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej. (2016). 2017 Humanitarian needs overview: Ukraine. Pobrane z: https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/humanitarian_needs_overview_2017_eng.pdf [dostęp 26.02.2018].
  • Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej. (2017). 2017 Humanitarian overview. Needs and response analysis. January–May 2017:Ukraine. Pobrane z: https://www.humanitarianresponse.info/system/files/documents/files/ukraine_humanitarian_overview_jan-may-2017_20170629.pdf [dostęp 27.02.2018].
  • Centralna Agencja Wywiadowcza. (2000). National Intelligence Estimate NIE99-17D: The Global Infectious Disease Threat and Its Implications for the United States. Pobrane z: https://www.dni.gov/files/documents/infectiousdiseases_2000.pdf [dostęp 17.02.2018].
  • Europejski Trybunał Obrachunkowy. (2016). Special Report: Dealing with serious cross-border threats to health in the EU: important steps taken but more needs to be done. Pobrane z: https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR16_28/SR_HEALTH_EN.pdf, [dostęp 17.02.2018].
  • Global Health Security Initiative. (2002). Ministerial Statement. Pobrane z: http://www.ghsi.ca/english/statementlondonmar2002.asp [dostęp 17.02.2018].
  • Human Rights Council. (2017, 16 marca). Report of the Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights on the human rights situation in Ukraine (16 November 2016 to 15 February 2017). Pobrane z: http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/RegularSessions/Session34/Documents/A_HRC_34_CRP.5_E.docx [dostęp 26.02.2018].
  • Human Rights Watch. (2015, maj). Attacks on health: Global report. Pobrane z: https://www.hrw.org/sites/default/files/related_material/HHR%20Attacks%20on%20Hospitals%20brochure%200515%20LOWRES.pdf [dostęp 26.02.2018].
  • International Alert, GIP-Tbilisi, London School of Hygiene and Tropical Medicine. (2017). Hidden burdens of conflict. Issues of mental health and access to services among internally displaced persons in Ukraine. Pobrane z: http://www.international-alert.org/sites/default/files/Ukraine_HiddenBurdensConflictIDPs_EN_2017.pdf [dostęp 27.02.2018].
  • Justice for peace in Donbas. (2017). Health care facilities in the ATO zone. Pobrane z: http://www.hfhr.pl/wp-content/uploads/2017/03/Healthcare-facilities.pdf [dostęp 26.02.2018].
  • Panel Wysokiego Szczebla ONZ. (2004, 2 grudnia). A more secure world: our shared responsibility. Pobrane z: http://daccess-ods.un.org/access.nsf/Get?OpenAgent&DS=A/59/565&Lang=E [dostęp 16.02.2018].
  • Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych. (2000, 17 lipca). Rezolucja nr 1308 w sprawie pandemii HIV/AIDS oraz międzynarodowych operacji pokojowych. Pobrane z: http://www.unaids.org/sites/default/files/sub_landing/files/20000717_un_scresolution_1308_en.pdf [dostęp 17.02.2018].
  • Safeguarding Health in Conflict. (2016). No protection, no respect. Health workers and health facilities under attack 2015 and early 2016. Pobrane z: https://www.safeguardinghealth.org/sites/shcc/files/SHCC2016final.pdf [dostęp 26.02.2018].
  • Światowa Organizacja Zdrowia. (2007). A Safer Future: Global Public Health Security in the 21st Century, The World Health Report 2007. Pobrane z: http://www.who.int/entity/whr/2007/whr07_en.pdf?ua=1 [dostęp 18.02.2018].
  • Światowa Organizacja Zdrowia. (2016, 26 sierpnia). WHO’s strategic role in humanitarian response in Ukraine. Pobrane z: http://www.who.int/hac/crises/ukr/ukraine-who-strategic-role-humaitarian-response-august2016.pdf?ua=1 [dostęp 26.02.2018].
  • Światowa Organizacja Zdrowia. (2017). Global tuberculosis report 2017. Pobrane z: http://www.who.int/tb/publications/global_report/en/ [dostęp 26.02.2018].
  • Światowa Organizacja Zdrowia. (2017, 22 września). Report on BCG vaccine use for protection against mycobacterial infections including tuberculosis, leprosy, and other nontuberculous mycobacteria (NTM) infections. Pobrane z: http://www.who.int/immunization/sage/meetings/2017/october/1_BCG_report_revised_version_online.pdf [dostęp 26.02.2018].
  • Światowe Zgromadzenie Zdrowia. (1946, 22 lipca). Konstytucja Światowej Organizacji Zdrowia. Pobrane z: http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19480610477/O/D19480477.pdf [dostęp 10.02.2018].
  • Ukrainian Helsinki Human Rights Union. (2016). Access to humanitarian aid under conditions of armed conflict in the east of Ukraine. Pobrane z: https://helsinki.org.ua/wp-content/uploads/2016/06/Pravo-na-humdopomohu_Engl.pdf [dostęp 26.02.2018].
  • Światowe Zgromadzenie Zdrowia. (2001). Global health security: epidemic alert and response. Pobrane z: http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/78789/1/ea54r14.pdf [dostęp 27.12.2017].
  • Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Człowieka. (2017, 15 marca). Report on the human rights situation in Ukraine: 16 November 2016 to 15 February 2017. Pobrane z: http://www.un.org.ua/images/stories/17th_HRMMU_Report_ENG.pdf [dostęp 26.02.2018].
  • Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Człowieka. (2017, 13 czerwca). Report on the human rights situation in Ukraine: 16 February to 15 May 2017. Pobrane z: http://www.ohchr.org/Documents/Countries/UA/UAReport18th_EN.pdf [dostęp 26.02.2018].
  • Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Człowieka. (2017, 12 września). Report on the human rights situation in Ukraine: 16 May to 15 August 2017. Pobrane z: http://www.ohchr.org/Documents/Countries/UA/UAReport19th_EN.pdf [dostęp 26.02.2018].
  • Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Człowieka. (2017, 12 grudnia). Report on the human rights situation in Ukraine: 16 August to 15 November 2017. Pobrane z: http://www.ohchr.org/Documents/Countries/UA/UAReport20th_EN.pdf [dostęp 26.02.2018].
  • Monografie:
  • Czaputowicz, J. (2012). Bezpieczeństwo międzynarodowe: współczesne koncepcje. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Elbe, S. (2010). Security and global health. Cambridge: Polity Press.
  • Juszczyk, J. (2015). Ostre wirusowe zapalenie wątroby (WZW). W: P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika (1112–1115). Kraków: Medycyna Praktyczna.
  • Pawłowski, J. (red.). (2017). Podstawy bezpieczeństwa narodowego państwa. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej.
  • Rushton, S., Youde, J. (2015). Routledge Handbook of Global Health Security. Nowy Jork: Routledge.
  • Williams, P.D. (red.). (2012). Studia bezpieczeństwa. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Wojtczak, A. (2009). Zdrowie publiczne wyzwaniem dla systemów zdrowia XXI wieku. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
  • Artykuły naukowe:
  • Aldis, W. (2008). Health security as a public health concept: a critical analysis. Health Policy and Planning, 23(6), 369–375.
  • Holt, E. (2014). Ukraine: health workers fear for their safety. The Lancet, 384(9945), 735.
  • Holt, E. (2015). Health care collapsing amid fighting in east Ukraine. The Lancet, 385(9967), 494.
  • Lekhan, V.N., Rudiy V.M., Shevchenko, M.V., Nitzan Kaluski, D., Richardson, E. (2015). Ukraine: Health system review. Health Systems in Transition, 17(2), 1–153.
  • Inne źródła:
  • Human Rights Watch. (2014, 5 sierpnia). Ukraine: Insurgents Disrupt Medical Services. Pobrane z: https://www.hrw.org/news/2014/08/05/ukraine-insurgents-disrupt-medical-services [dostęp 26.02.2018].
  • Human Rights Watch. (2017, 24 maja). Hospitals, Health Workers Under Attack. Pobrane z: https://www.hrw.org/news/2017/05/24/hospitals-health-workers-underattack [dostęp 26.02.2018].
  • Lekarze bez Granic. (2014, 29 sierpnia). Ukraine: Effects of conflict spreading whilst health system struggles to cope. Pobrane z: http://www.msf.org/en/article/ukraine-effects-conflict-spreading-whilst-health-system-struggles-cope [dostęp 26.02.2018].
  • Lekarze bez Granic. (2015, 24 października). Ukraine: Immediate termination of MSF medical activities in Donetsk will have life-threatening consequences for thousands of people. Pobrane z: http://www.msf.org/en/article/ukraine-immediatetermination-msf-medical-activities-donetsk-will-have-life-threatening [dostęp 26.02.2018].
  • Lekarze bez Granic. (2016, 5 lipca). Ukraine: „We are lost here and very scared”. Pobrane z: http://www.msf.org/en/article/ukraine-%E2%80%9Cwe-are-lost-hereand-very-scared%E2%80%9D [dostęp 26.02.2018].
  • Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża. (2017, 21 lipca). Ukraine: ICRC welcomes agreement on safety zones. Pobrane z: https://www.icrc.org/en/document/ukraine-icrc-welcomes-agreement-safety-zones [dostęp 26.02.2018].
  • Światowa Organizacja Zdrowia. (2017, kwiecień). Poliomyelitis. Pobrane z: http://www.who.int/topics/poliomyelitis/en/ [dostęp 26.02.2018].

Document Type

Publication order reference


YADDA identifier

JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.