PL EN


2016 | 8(1) "Rozwiązania antydyskryminacyjne w edukacji formalnej" | 66-77
Article title

Kategoria Innego/Innej w edukacji literackiej – na przykładzie interpretacji fragmentów "Zwady" Stanisława Vincenza

Authors
Content
Title variants
EN
The category of the Other in literary education – interpretation of fragments of Stanisław Vincenz’s "Zwada"
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Celem artykułu jest prezentacja interpretacji fragmentów Zwady, którą można wykorzystać w ramach kształcenia literackiego, z elementami edukacji antydyskryminacyjnej. Projekt przeznaczony jest dla studentek i studentów polonistyki, można też dostosować go do potrzeb uczniów szkoły ponadgimnazjalnej. Trzy, występujące w utworze postaci zinterpretowano jako Innych: Mariczka Szestunówna (płeć), Kuźma Gotycz (choroba psychiczna), Iwanysko Cwyriuk (odmienna postawa wobec zwierząt). Interpretacja zawiera omówienie opinii, emocji i postaw bohaterów wobec Innych. Istotnym elementem interpretacji jest wskazanie źródeł negatywnych postaw bohaterów. Należą do nich: mityczna wizja świata, pogańskie wierzenia demonologiczne, generujące społeczne i płciowe stereotypy, patriarchalny system społeczny oraz literackie wzorce kobiecości z przełomu XIX i XX wieku. W ramach projektu sformułowano uwagi dotyczące metod pracy dydaktycznej oraz wskazano główne pojęcia do przedyskutowania w czasie zajęć.
EN
The aim of the paper is to present interpretation of fragments of Zwada, which can be used as part of literary (and anti – discrimination) education on academic or high school levels. Three characters were interpreted as Others: Mariczka Szestunówna (gender), Kuźma Gotycz (mental illness), Iwanysko Cwyriuk (different attitude to animals). The interpretation includes analysis main opinions, emotions and attitudes towards the Others. An important aim of the project is to point out cultural sources of negative attitudes towards the Others. These are mainly mythical vision of the world, pagan demonic beliefs, which generated social and gender stereotypes, a patriarchate system of traditional culture and literary femininity models of the 19th and 20th century. Formulated were main teaching questions and methods. Notions to be discussed were also mentioned.
Contributors
author
  • Uniwersytet Wrocławski
References
  • Benedyktowicz Z. 2000. Portrety „obcego”. Od stereotypu do symbolu. Kraków.
  • Branka M., Cieślikowska D. (red.). 2010. Edukacja antydyskryminacyjna. Podręcznik trenerski. Kraków.
  • Budrowska K. 2000. Kobieta i stereotypy. Obraz kobiety w prozie polskiej po roku 1989. Białystok.
  • Gilmore D.D. 2003. Mizoginia, czyli męska choroba, J. Margański (przeł.). Kraków.
  • Golańska D. (red.). 2012. Edukacja antydyskryminacyjna. Praktyczny przewodnik dla kadr oświaty. Łódź.
  • Gutowski W. 1997. Nagie dusze i maski. O młodopolskich mitach miłości. Kraków.
  • Helbig-Mischewski B. 2000. Święta, czarownica, nierządnica. Sakralizacja i demonizacja kobiet oraz kultur w powieści Tomka Tryzny „Panna Nikt”. Teksty drugie (6) : 77–93.
  • Jahoda G. 1971. Psychologia przesądu, J. Jedlicki (przeł.), K. Szaniawski (przedmowa). Warszawa.
  • Kwiatkowski W. 2007. Kobieca cielesność – przedmiotowość niezidentyfikowana? W Oczekiwania kobiet i wobec kobiet. Stereotypy i wzorce kobiecości w kulturze europejskiej i amerykańskiej, B. Płonka-Syroka, J. Radziszewska, A. Szlagowska (red.), 347–357. Warszawa.
  • Lasoń-Kochańska G. 2012. Gender w literaturze dla dzieci i młodzieży. Wzorce płciowe i kobiecy repertuar topiczny. Słupsk.
  • Libera Z. 1995. Medycyna ludowa – chłopski rozsądek, czy gminna fantazja? Wrocław.
  • Madyda A. 2003. Stanisława Vincenza antropologia kultury huculskiej. W W kręgu folkloru, literatury i języka. Prace ofiarowane prof. Janowi Mirosławowi Kasjanowi w 70. rocznicę urodzin, M. Jakitowicz, V. Wróblewska (red.), 65–89. Toruń.
  • Maziuk A. 2014. My i inne zwierzęta. Polityka (25) : 40–41.
  • Mizielińska J. 2004. (De)konstrukcje kobiecości. Podmiot feminizmu a problem wykluczenia. Gdańsk.
  • Pawlęga M., Chustecka M. (współpraca). 2011. Analiza podręczników i podstawy programowej – przedmiot język polski. W Wielka nieobecna – o edukacji antydyskryminacyjnej w systemie edukacji formalnej w Polsce. Raport z badań, M. Abramowicz (red.), 116–158, Warszawa: Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej.
  • (www.tea.org.pl/userfiles/file/Wielka_nieobecna_raport.pdf. Dostęp 12 stycznia 2015).
  • Serafin E. 1998. Vincenza wtajemniczenie w naturę – w poszukiwaniu człowieka ekologicznego. Literatura Ludowa (1) : 37–53.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-d420f3c9-7324-4402-8909-4292f320d7a7
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.