PL EN


2012 (R. XI) | 3(45) | 21 – 45
Article title

Konstruktywistyczne i socjoekologiczne korzenie poradnictwa i diagnozy psychopedagogicznej zorientowanej na zasoby

Authors
Title variants
EN
Constructive and ecological origination of guidance and psychopedagogical diagnose focused on resources
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł jest wprowadzeniem w teoretyczne korzenie podejścia procesualnego w pracy z dzieckiem i rodziną, podkreślającego indywidualność każdego systemu rodzinnego i konieczność odrzucenia podejścia klasyfikacyjno-typologicznego. Przedstawia on koncepcje dwóch kluczowych nurtów teoretycznych: konstruktywizmu i teorii socjoekologicznej. Zarówno podejściu socjoekologicznemu jak i konstruktywistycznemu bliskie wydają się słowa Hilariona Petzolda (2004) - jednego z głównych przedstawicieli pracy skoncentrowanej na zasobach – „nie ma jedynej rzeczywistości ani jedynej słusznej i dobrej metody pracy, ważne jest podjęcie próby, zrozumienia wielopłaszczyznowej rzeczywistości z jej różnych perspektyw” (s. 132). Praca pedagoga oparta na podejściu konstruktywistycznym i socjoekologicznym oznacza przede wszystkim podmiotowe podejście do klienta, a więc podkreślanie jego indywidualności. Osoba szukająca pomocy jest jednostką, która posiada wszystkie konieczne do zmiany swojej sytuacji zasoby, która w sposób czynny wpływa na swoje życie i otaczającą ją rzeczywistość. Zatem zarówno podejście socjoekologiczne jak i konstruktywistyczne obliguje specjalistów do odejścia od postrzegania pomocy z perspektywy deficytów, standardów, norm i ustalonych odgórnie wartości a zachęca ich do pracy z klientem skoncentrowanej na wzajemnym szacunku, wzmacnianiu i identyfikowaniu zasobów, dzieleniu się odpowiedzialnością za proces zmian, podkreślaniu sprawczości i decyzyjności klienta.
EN
This is an introduction to the theoretical origination of processual approach in working with family, which emphasises individuality of every single family system as well as a need of rejection classificatory–typological point of view. This publication presents concepts of two main theories: constructivism and ecological system, which refers to Hilarion Petzold’s quote: “There is no one reality, one well taken right way of work. The only important thing is trying to understand multifaceted reality from distinct points of view”. (2004, str. 132). The pedagogue’s work referring to constructivism and ecological system means subjective approach to the client and also emphasises its individuality. Person looking for a help is the one with all needful resources requiring change, and at the same time - a person who has an impact on his life and reality. Both, constructive and ecological approach, obliges experts to leave thinking about help as a deficit, convention, rules look-out and values; it entices them to work with client focused on respect. It amplifies and also identifies resources, taking responsibility for the changes and emphasising taking decisions.
Issue
Pages
21 – 45
Physical description
Dates
published
2012-09
Contributors
author
References
  • Anusiewicz J., Dąbrowska A., Fleischer M. (2000), Językowy obraz świata i kultura. Projekt koncepcji badawczej, [w:] Język a Kultura, t. 13, Wydawnictwo UWr, Wrocław.
  • Berger P., Luckmann T. (1983), Społeczne tworzenie rzeczywistości, PWN, Warszawa.
  • Bronfenbrenner U. (1981), Die Oekologie der menschlichen Entwicklung, Klett-Cotta, Stuttgart.
  • Bronfenbrenner U. (1986), Recent Advances in Research on the Ecology of Human Development, [w:] R.K. Silbereisen, K. Eyferth, G. Rudinger (red.), Development Action in Context, Springer, Berlin–Heidelberg.
  • Bronfenbrenner U., Morris P.A. (1998), The ecology of developmental process, [w:] Damon W., Lerner R.M. (red.), Handbook of child psychology, Vol. 1, Wiley, New York.
  • Engel F., Sickendiek U. (2005), Beratung – ein eigenstaendiges Handlungsfeld mit nuen Herausforderungen, „Pflege und Gesundheit”, Heft 4/2005.
  • Engelmann F., Halkow A. (2008). Der Setting-Ansatz in der Gesundheitsfoerderung. Genealogie, Konzeption, Praxis, Evidenzbasierung, Wissenschaftszentrum Berlin fuer Sozialforschung, Berlin.
  • Glasersfeld E. von (1997), Radikaler Konstruktivismus. Ideen, Ergebnisse, Probleme. Suhrkamp, Frankfurt am Main.
  • Fischer H.R. (2000), Von der Wirklichkeit des Konstruktivismus zu den Weisen der Welterzeugung – Zur Einfuehrung, [w:] Fischer H.R., Schmidt S.J., Wirklichkeit und Welterzeugung, Bonn.
  • Fleischer M. (2000), Obraz świata. Ujęcie z punktu widzenia teorii systemów i konstruktywizmu, [w:] Język a Kultura, t. 13, Wydawnictwo UWr, Wrocław.
  • Foerster H. (1981), Das Konstruiren einer Wirklichkeit, [w:] Watzlawick P., Die erfundene Wirklichkeit. Wie wissen wir, was wir zu wissen glauben? Beitraege zum Konstruktivismus, Pipper, Muenchen.
  • Frąckowiak M., Rogowski Ł. (2011), Obrazy w procesach negocjacji światów społecznych, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 8, nr 1.
  • Germain B.C., Gittermann A. (1983), Praktische Sozialarbeit. Das Life-Model der sozialen Arbeit, Klett-Cotta, Stuttgart.
  • Glasersfeld E. (1992), Konstruktion der Wirklichkeit und des Begriffs der Objektivitaet, [w:] Gumin H., Meier H., Einfuehrung in den Konstruktivismus, Muenchen.
  • Glasersfeld E. (1996), Ueber Grenzen des Begreifens. Bernteil, Bern.
  • Gottlieb G. (2002), Individual development and evolution, Mahwah: Erlbaum.
  • Herwig-Lempp J., Schwabe M. (2002), Soziale Arbeit, [w:] Wirsching M., Scheib P., Lehrbuch fuer Paar- und Familientherapie, Springer Verlag, Berlin.
  • Jarosz E., Wysoka E (2006), Diagnoza psychopedagogiczna, podstawowe problemy i rozwiązania, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa.
  • Judycki S. (1981), Niektóre problemy Husserlowskiej teorii konstytucji przestrzeni, „Roczniki Filozoficzne”, 29.
  • Judycki S. (2009), Realizm i idealizm, „Analiza i Egzystencja”, 9.
  • Kasper H. (1990), Die Handhabung des. Neuen in organisierten Sozialsystemen, Springer, Berlin.
  • Kawula S., Brągiel J., Janke A.W. (2007), Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
  • Kawula S., Janke A.W. (2007), Polimorficzność i komplementarność badań nad współczesną rodziną, [w:] Kawula S., Brągiel J., Janke A.W., Pedagogika rodziny. Obszar i panorama problematyki, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
  • Kersting H.J., Neumann-Wirsig H. (1992), Supervision: Konstruktion von Wirklichkeiten, Kersting-IBS, Aachen.
  • Kleve H. (1997), Soziale Arbeit als konstruktivistische Praxis. Anregungen für ein postmodernes Verständnis von Sozialarbeit, „Soziale Arbeit”, Heft 7.
  • Kleve H. (2009), Konstruktivismus und soziale Arbeit. Einführung in Grundlagen der systemisch-konstruktivistischen Theorie und Praxis, 3, Wiesbaden.
  • Kozyr-Kowalski S. (1988), Struktura gospodarcza i formacja społeczeństwa, KiW, Warszawa.
  • Krüger H. (2007), Metody badań w pedagogice, GWP, Gdańsk.
  • Luhmann N. (1984), Soziale Systeme, Suhrkamp Frankfurt am Main.
  • Luhmann N. (1990), Soziologische Aufklaerung. Konstruktivistische Perspektive, Westdeutscher Verlag, Opladen.
  • Łobocki M. (2007), Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
  • Maccoby E.E., Martin J.A. (1998), Socialization in the context of the family: parent-child interactions, [w:] Mussen P.H. (red.), Handbook of child psychology, Vol. 4, Wiley, New York.
  • Magnusson D., Stattin H. (1998), Person-context ineraktion theories, [w:] Damon W., Lerner R.M. (red.), Handbook of child psychology, Wiley, Vol. 1, New York.
  • Maturana H., Varela F. (1987), Der Baum der Erkenntnis. Die biologischen Wurzeln menschlichen Erkennens, Goldmann Verlag, Bern–Muenchen.
  • Mitterer J. (1999), Realismus oder Konstruktivismus? Wahrheit oder Beliebigkeit? „Zeitschrift fuer Erziehungswissenschaft”, 2, Heft 4.
  • Montada L. (2002), Grundlagen der Entwicklungpsychologie. Abriss der Geschichte der Entwicklungspsychologie, [w:] Oerter R., Montada L. (red), Entwicklungspsychologie, Beltz, Muenchen.
  • Nowak-Dziemianowicz M.A. (2006), Doświadczenia rodzinne w narracjach. Interpretacje sensów i znaczeń, Wydawnictwo DSW, Wrocław.
  • Oerter R. (2002), Kultur, Oekologie und Entwicklung, [w:] Oerter R., Montada L. (red), Entwicklungspsychologie, Beltz, Muenchen.
  • Oerter R., Montada L. (2002), Entwicklungspsychologie, Beltz, Muenchen.
  • Petzold H.G., Hentschel U. (1993), Integrative und differentielle Drogenarbeit und Suchtkrankenhilfe an FPI und EAG. Konzepte, Innovation, Intervention, Weiterbildung, Supervision, [w:] H.G. Petzold, J. Sieper (red.), Integration und Kreation, Paderborn.
  • Pinquart M., Silbereisen R.K. (2007), Die Rolle der Umwelt in der Entwicklungspsychologie, [w:] Lantermann E.D., Linneweber V. (red.), Encykloepedie der Psychologie, Serie IX: Uweltpsychologie, Bd. 1: Goettingen, Hogrefe.
  • Plopa M. (2004), Psychologia rodziny, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
  • Przetacznik-Gierowska M., Tyszkowa M. (2009), Psychologia rozwoju człowieka, PWN, Warszawa.
  • Rustemeyer D. (1999), Konstruktivismus in der Erziehungswissenschaft, „Zeitschrift fuer Erziehungswissenschaft”, 2, H. 4.
  • Schazer S. (1992), Wege der erfolgreicher Kurztherapie, Klett, Stuttgart.
  • Schlippe A., Schweitzer J. (1996), Lehrbuch der systemischen Therapie und Beratung, Vandenhoeck&Ruprecht, Goettingen.
  • Schmidt S.J. (1992), Kognition und Gesellschaft. Der Diskurs des radikalen Konstruktivismus, Suhrkamp.
  • Schneewind K.A. (2010), Familienpsychologie, Kohlhammer, Stuttgart.
  • Schneewind K.A., Pekrun R. (1994), Theorien der Erziehungs- und Sozialisationspsychologie, [w:] Schneewind K.A. (red.), Enzyklopaedie der Psychologie. Psychologie der Erziehung und Sozialisation, Hogrefe, Goettingen.
  • Schuetz A. (2003), Strukturen der Lebenswelt, [w:] Endress E., Srubar I. (red.), Alfred Schuetz Werkasugabe, Bd. 5, Konstanz: UVK.
  • Schuetz A., Luckmann T. (2003), Strukturen der Lebenswelt, Suhrkamp, Frankfurt am Main.
  • Siebert H. (1999), Paedagogischer Konstruktivismus, Neuwied.
  • Sonntag M. (1991), Klinische Psychologie zwischen Theorie und Praxis, [w:] Hoermann G., Koerner W. (1991), Klinische Psychologie. Ein kritisches Handbuch, Rowohlt, Reinbek.
  • Sójka J. (1991), Pomiędzy filozofią a socjologią. Społeczna ontologia Alfreda Schuetza, Instytut Kultury, Warszawa.
  • Surzykiewicz J. (2000), Agresja i przemoc w szkole. Uwarunkowania socjoekologiczne, Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno Pedagogicznej, Warszawa.
  • Sztander W. (1999), Rozmowy, które pomagają, Warszawa.
  • Tyszkowa M. (1990), Rodzina a rozwój jednostki, Instytut Psychologii UAM, Poznań.
  • Tyszkowa M. (1998), Związek między rodziną a rozwojem psychicznym człowieka: Poszukiwanie paradygmatu teoretycznego, „Roczniki Socjologii Rodziny”, t. 10.
  • Wachs T.D. (2000), Necessary but not sufficient: The respective roles of single and multiple influences on individual development, APA, Washington.
  • Westmeyer H. (1999), Konstruktivismus und Psychologie, „Zeitschrift fuer Erziehungswissenschaft”, 2, H. 4.
  • Wysocka E. (2007), Człowiek a środowisko życia. Podstawy teoretyczno-metodologiczne diagnozy, Wydawnictwo Akademickie „Żak”. Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1642-672X
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-d4662cea-94cf-4693-bfd6-1b2b039a0160
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.