PL EN


2017 | 23/2 | 157-178
Article title

Przyczynek do historii nauki i kultury polskiej, czyli o odnalezionych archiwaliach Józefa Rostafińskiego (1850-1928)

Authors
Content
Title variants
EN
A contribution to the history of Polish science and culture or on the recovered archives of Józef Rostafiński (1850-1928)
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
Józef Rostafiński w 1883 r. wystosował ankietę, zwaną Odezwą, której celem było zbadanie tradycji używania roślin wśród ludu żyjącego na terytorium trzech zaborów Pierwszej Rzeczpospolitej. Rostafiński chciał uzyskać dzięki temu materiał źródłowy dotyczący zwyczajów stosowania ziół w kuchni, obrzędach i medycynie ludowej. Na podstawie uzyskanych danych wydawał publikacje naukowe. Archiwalne odpowiedzi na Odezwę Rostafińskiego w dużej części zostały zachowane w zbiorze Uniwersytetu Jagiellońskiego. Natomiast część uznawano za zaginioną. W 2014 r. zostały one odnalezione w dokumentach po prof. Tadeuszu Wilczyńskim ze Lwowa. W odnalezionych archiwaliach Rostafińskiego znajdują się odpowiedzi związane z Odezwą oraz inne dokumenty np.: listy: ks. Pawła Smolikowskiego CR, Jana Karłowicza, które zostaną zasygnalizowane w artykule.
EN
In 1883, Józef Rostafiński launched a questionnaire, called the Appeal (Odezwa), the objective of which was to look into the tradition of using plants among the people living in the three territories of the First Polish Commonwealth annexed in the partitions. Thereby, Rostafiński wanted to obtain source material concerning the customs related to the use of herbs in cooking, rituals and folk medicine. Based on the data obtained, he published scientific works. The archival responses to Rostafiński’s Appeal were largely preserved in the collection of the Jagiellonian University. However, a portion was considered lost. In 2014, they were found among the documents left by Prof. Tadeusz Wilczyński of Lviv. Among the recovered archives of Rostafiński there are responses to the Appeal as well as other documents, e.g. letters by Fr. Paweł Smolikowski CR and Jan Karłowicz, which will be mentioned in the paper.
Year
Volume
Pages
157-178
Physical description
Dates
published
2017-12-31
Contributors
  • Akademia Ignatianum w Krakowie
References
  • W. Berbelicki, Aleksander Brückner (1856—1939), Warszawa 1989.
  • A. Birkenmajer, Estreicher Karol Teofil Józef (1827—1908), w: Polski Słownik Biograficzny, t. 6, Kraków 1948.
  • A. Brückner, Die Slavischen Ansiedelung in der Altmark und in Magdeburgischen, Lipsk 1897.
  • G. Brzęk, Syreński (Syreniusz) Szymon (1541—1611), w: Słownik biologów polskich, red. S. Feliksiak, Warszawa 1987, s. 517.
  • H. Bukowiecki, Raciborski Marian (1863—1917), w: Słownik biologów polskich, red. S. Feliksiak, Warszawa 1987, s. 441—443.
  • H. Bukowiecki, Rostafiński Józef Tomasz (1850—1928), w: Słownik biologów polskich, red. S. Feliksiak, Warszawa 1987, s. 453—454.
  • A. Gordijewska, Prezentacja Katalogu polskich medalionów i medali we Lwowie, „Kurier Galicyjski" 2016 nr 4 (268), s. 12.
  • K. Grodziska-Ożóg, Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803—1939), Kraków 1987.
  • J. Karłowicz, Słownik wyrazów obcego a mniej jasnego pochodzenia, Kraków 1905.
  • P. Klepacki, Etnobotanika w Polsce i jej znaczenie, „Analecta — Studia i Materiały z Dziejów Nauki" 16 (2007) nr 1—2, s. 191—245.
  • W. Konopczyński, Korzon Tadeusz Sylwester (1839—1918), w: Polski Słownik Biograficzny, t. 14, Wrocław—Warszawa—Kraków 1968—1969, s. 178—181.
  • P. Köhler, Ankieta Józefa Rostafińskiego z 1883 roku dotycząca ludoweg i użytkowania roślin w Polsce, „Analecta — Studia i Materiały z Dziejów Nauki" 2 (1993) nr 2, 4, s. 87—119.
  • P. Köhler, Rośliny święcone w ankiecie Józefa Rostafińskiego (1850—1928) z 1883 r., „Etnobiologia Polska" 6 (2016), s. 129—190.
  • „Laboratorium Kultury" 4 (2015), s. 129—190.
  • List Jana Karłowicza do Józefa Rostafińskiego, rkps, Drezno, 12 III 1887.
  • List Józefy Morawskiej do Józefa Rostafińskiego, rkps, Jurków, 23 VIII 1883.
  • List Pawła Smolikowskiego CR do Józefa Rostafińskiego, rkps, Lwów, 23 VIII 1883.
  • List Pawła Smolikowskiego CR do Józefa Rostafińskiego, rkps, Lwów, 7 IX 1883.
  • List Pawła Smolikowskiego CR do Józefa Rostafińskiego, rkps, Lwów, 7 III 1887.
  • J. Michalski, Linde Samuel Bogumił (1771—1847), w: Polski Słownik Biograficzny, t. 17, Wrocław 1972.
  • J. Mrówczyński, http://www.biz.xcr.pl/files/Mrowczy-ski-Smolikowski- CR.pdf (7.03.2017).
  • W. Rukóyżo, Regulski Aleksander Tadeusz (1839—1884), w: Polski Słownik Biograficzny, t. 30, Wrocław 1987, s. 739.
  • J. Rostafiński, Odezwa do nie botaników o zbieranie ludowych nazw roślin (wyd. IV), mps, Kraków IX. 1883.
  • J. Rostafiński, Polska z czasów przedhistorycznych pod względem fizyograficznym i gospodarskim, rzecz czytana na publicznem posiedzeniu Akademii umiejętności w d. 21 maja 1887 r., „Rocznik Zarządu Akademii Umiejętności" 8 (1887), s. 113—153.
  • J. Rostafiński, Spis treści, rkps, 13 I 1888.
  • J. Rostafiński, Zielnik czarodziejski. To jest zbiór przesądów o roślinach, Kraków 1893, Katowice 2016.
  • S. Syreński, Zielnik Herbarzem z ięzyka Łacinskiego zowią. To iest Opisanie własne imion, kształtu, przyrodzenia, skutkow, y mocy Zioł wszelakich Drzew, Krzewin y korzenia ich, Kwiatu, Owocow, SokowMiasg, Zywic y korzenia do potrawzaprawowania. Tak Trunkow, Syropow, Wodek, Likworzow, Konfitor, Win rozmaitych, Prochow, Soli z zioł czynioney; Maści, Plastrow. Przytym o Ziomach y Glinkach rożnych: o Kruscach Perłach y drogich Kamieniach. Tez o zwierzetach czworonogich, czołgających Ptastwie, Rybach y tych wszystkich rzeczach ktore od nich pochodzą od DIOSCORIDA z przydaniem y dostatecznym dokładem z wielu innich o tey materiey piszacych, z położeniem własnych figur dla snadnieyszego ich poznania a y używania ku zatrzymaniu zdrowia tak ludzkiego iako bydlecego y chorob przypadłych odpedzenia, z wielkiem uważaniem y rozsądkiem Polskiem iezykiem zebrany y na osmiero ksiąg rozłożony, Kraków 1613.
  • B. Tomiak , Michał Hórnik — duchowy orędownik polskości na Łużycach, „Nasze Historie" 1999 nr 4, s. 19 — 22.
  • Trzaski, Everta i Michalskiego Leksykon Ilustrowany, red. S. Lam, Kraków 1931.
  • S. Zamecki, Kazimierz Smoleński, „Przemysł Chemiczny" 75 (1996) nr 5, s. 189—190.
  • A. Zemanek, Koleje życia Józefa Rostafińskiego, w: Józef Rostafiński. Botanik i humanista, red. A. Zemanek, Kraków 2000, s. 19 — 106.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
0867-8294
URI
http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/view/2238
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-d48b407c-baff-421e-af8a-7a18c3f9a7cd
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.