PL EN


2018 | 1(228) | 171-193
Article title

Wokół pytań o polską socjologię sportu

Content
Title variants
EN
On the Sociology of Sport in Poland
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł podejmuje problem konstytucji, kondycji i dorobku polskiej socjologii sportu. Wskazane są istotne kontrowersje dotyczące samego przedmiotu i nazwy subdyscypliny (socjologia sportu versus socjologia kultury fizycznej). Omówiono, identyfikowane w literaturze przedmiotu, problemy polskiej socjologii sportu (między inny- mi wąskie spektrum poruszanych zagadnień, niedobór oryginalnych prac badawczych, niska naukowa jakość studiów). Celem artykułu jest empiryczna weryfikacja katalogu tych problemów. Podstawę analizy stanowi wykonana własna kwerenda polskiego czasopiśmiennictwa socjologicznego z lat 2001–2015. Objęła ona wszystkie numery (łącznie 280 woluminów), ze wskazanego wyżej okresu, następujących pięciu polskich periodyków socjologicznych: „Studia Socjologiczne”, „Przegląd Socjologiczny”, „Polish Sociological Review”, „Kultura i Społeczeństwo” oraz „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”. Na podstawie zebranego materiału zidentyfikowano 29 prac przynależnych do subdyscypliny, potwierdzono faktyczną monokulturę tematyczną polskiej socjologii sportu (głównie świat futbolu i patologiczne zachowania kibiców piłkarskich) z wyraźną nadreprezentacją prac teoretycznych i przeglądowych. Artykuł kończą wnioski, wskazujące zaniedbywane obszary i formy debaty socjologicznej, w odniesieniu do sfery kultury fizycznej (zwłaszcza brak recenzji książek z obszaru socjologii sportu).
EN
The article analyzes the condition and achievements of the sociology of sport in Poland. It discusses some vital controversies related to the subject and the name of the sub-discipline (sociology of sport versus sociology of physical culture). The article also scrutinizes the list of the weaknesses of the sociology of sport in Poland (among them: narrow spectrum of issues, lack of original studies and poor quality of studies), that the literature had hitherto provided. The aim of the article is to carry out an empirical verification of the catalogue of these problems. The verification is conducted by means of the analysis of five Polish sociological journals (Studia Socjologiczne, Przegląd Socjologiczny, Polish Sociological Review, Kultura i Społeczeństwo and Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny) from the period of 2001-2015, covering a total number of 280 volumes. Twenty-nine papers belonging to the subdiscipline are identified. The findings confirm that the study themes undertaken by the sociology of sport in Poland are not diverse (mainly: football and hooligan groups’ activities) and that theoretical studies are visibly overrepresented. In the conclusions, the neglected fields and forms of sociological debate on the sphere of physical culture are listed (particularly, the lack of book reviews).
Year
Issue
Pages
171-193
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Al. Kościuszki 4, 90-419 Łódź
References
  • Babbie, Earl. 2004. Badania społeczne w praktyce. Tłum. W. Betkiewicz i inni. Warszawa: WN PWN.
  • Bell, Bowyer. 1987. To Play the Game. An Analysis of Sport. New Jersey: Transaction.
  • Coakley, Jay. 2007. Sports in Society. New York: McGraw-Hill Companies.
  • Demel, Maciej. 1974. Pojęcie kultury fizycznej. W: Z. Krawczyk (red.). Filozofia i socjologia kultury fizycznej. Warszawa: PWN, s. 215–218.
  • Hajduk, Edward i Fabian Hajduk. 2013. Szkice z socjologii sportu. Poznań: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa.
  • Jakubowska, Honorata i Przemysław Nosal. 2017. Wstęp. W: H. Jakubowska i P. Nosal (red.). Socjologia sportu. Warszawa: WN PWN, s. 7–9.
  • Jankowski, Krzysztof W. i Michał Lenartowicz. 2003. Między wyczynem a sportem powszechnym. W: Z. Dziubiński (red.). Społeczny wymiar sportu. Warszawa: Salezjańska Organizacja Sportowa RP, s. 249–258.
  • Kamykowski, Stanisław. 2014. Wprowadzenie do socjologicznych szkicy empirycznych o sporcie. W: S. Kamykowski (red.). Socjologia sportu. Szkice empiryczne. Warszawa: Fundacja na rzecz Warsztatów Analiz Socjologicznych, s. 5–12.
  • Kilias, Jarosław. 2016. Polska socjologia sportu w świecie: Andrzej Wohl i Komitet Badawczy Socjologii Sportu Międzynarodowego Towarzystwa Socjologicznego – referat przedstawiony podczas International Scientific Conference „Sport in Sociology. Sociology about Sport” w dniach 21–21.04.2016 w Poznaniu.
  • Kołodziej, Arkadiusz. 2015. O potencjale i kierunkach rozwoju socjologii sportu. „Opuscula Sociologica” 2: 5–18.
  • Kosiewicz, Jerzy. 2007. Considerations on Socio-Philosophical Disciplines of Physical Culture Sciences. „Physical Culture and Sport. Studies and Research” 1: 356–359.
  • Kosiewicz, Jerzy. 2008. Socjologia sportu w Europie – perspektywa historyczna i badawcza. „Ido Movement for Culture. Journal of Martial Arts Anthropology” 8: 17–21.
  • Kossakowski, Radosław i Krzysztof Stachura. 2013. Sport jako niezagospodarowana nisza w naukach społecznych. W: R. Kossakowski, K. Stachura, A. Strzałkowska i M. Żadkowska (red.). Futbol i cała reszta. Sport w perspektywie nauk społecznych. Pszczółki: Wydawnictwo Orbis Exterior, s. 9–16.
  • Kossakowski, Radosław i Lesław Michałowski. 2013. O potrzebie socjologicznego wglądu w świat sportu. W: R. Kossakowski i L. Michałowski (red.). Sport, sportowcy, kibice. Perspektywa socjologiczna. Pszczółki: Wydawnictwo Orbis Exterior, s. 7–15.
  • Krawczyk, Barbara i Zbigniew Krawczyk. 1998. Socjologia sportu. W: Z. Krawczyk i K. Sowa (red.). Socjologia w Polsce. Rzeszów: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, s. 441–457.
  • Krawczyk, Zbigniew. 1974. Kultura fizyczna – rozumienie i funkcje społeczne. W: Z. Krawczyk (red.). Filozofia i socjologia kultury fizycznej. Warszawa: PWN, s. 211–214.
  • Krawczyk, Zbigniew. 2003. Sport jako zwierciadło współczesnego społeczeństwa. W: Z. Dziubiński (red.). Społeczny wymiar sportu. Warszawa: Salezjańska Organizacja Sportowa RP, s. 161–167.
  • Krawczyk, Zbigniew. 2011a. Powstanie i rozwój socjologii kultury fizycznej. W: Z. Dziubiński i Z. Krawczyk (red.). Socjologia kultury fizycznej. Warszawa: Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Piłsudskiego, s. 19–37.
  • Krawczyk, Zbigniew. 2011b. Teoretyczne orientacje w socjologii kultury fizycznej. W: Z. Dziubiński i Z. Krawczyk (red.). Socjologia kultury fizycznej. Warszawa: Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Piłsudskiego, s. 38–51.
  • Kunicki, Bogdan J. 2011. Społeczeństwo, kultura, kultura fizyczna. W: Z. Dziubiński i Z. Krawczyk (red.). Socjologia kultury fizycznej. Warszawa: Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Piłsudskiego, s. 52–66.
  • Lipoński, Wojciech. 1987. Humanistyczna encyklopedia sportu. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka.
  • Lutyński, Jan. 1990. Nauka i polskie problemy. Komentarz socjologa. Warszawa: PIW.
  • Malcolm, Dominic. 2014. The Social Construction of the Sociology of Sport: A Professional Project. „International Review for the Sociology of Sport” 49: 3–21.
  • Nosal, Przemysław i Honorata Jakubowska. 2017. Zakończenie. Kierunki rozwoju polskiej socjologii sportu. W: H. Jakubowska i P. Nosal (red.). Socjologia sportu. Warszawa: WN PWN, s. 265–276.
  • Nosal, Przemysław. 2010. Niebyt, marginalizacja, amorficzność. Trudne przypadki polskiej socjologii sportu. W: P. Łuczenko i D. Wincenty (red.). Jedna nauka – wiele historii. Dzieje subdyscyplin socjologicznych w Polsce. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, s. 148–159.
  • Nosal, Przemysław. 2014. Technologia i sport. Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe Katedra.
  • Nosal, Przemysław. 2015. Społeczne ujęcie sportu. (Trudne) definiowanie zjawiska i jego dyskurs. „Przegląd Socjologii Jakościowej” 11: 16–38.
  • Stempień, Jakub Ryszard. 2017. Wprowadzenie. Kilka uwag o stanie badań nad polską modą na bieganie A.D. 2016. W: J.R. Stempień (red.). Moda na bieganie – zapiski socjologiczne. Łódź: Uniwersytet Medyczny w Łodzi, s. 7–18.
  • Sułek, Antoni. 2011. Obrazy z życia socjologii w Polsce. Warszawa: Oficyna Wydawnicza.
  • Szczepański, Jan. 1972. Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa: PWN.
  • Wohl, Andrzej. 1974. Kultura fizyczna i jej specyfika. W: Z. Krawczyk (red.). Filozofia i socjologia kultury fizycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 219–221.
  • Wohl, Andrzej. 1988. Socjologia kultury fizycznej. Zarys problematyki. Warszawa: Wydawnictwa Akademii Wychowania Fizycznego
  • Woźniak, Wojciech. 2011. Najlepsi na świecie? O fenomenie siatkówki i jej kibiców w Polsce. W: Ł. Rogowski i R. Skrobacki (red.). Społeczne zmagania ze sportem. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM, s. 289–309.
  • www.rpeis.amu.edu.pl (strona internetowa kwartalnika „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”).
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-d55e3537-ef3f-4750-bfda-47c1d21d3c99
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.