PL EN


2002 | 1(2) | 103-110
Article title

Shaftesbury`ego "Moraliści"

Content
Title variants
EN
Shaftesbury`s "Moralists"
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Tekst poniższy jest kontynuacją wstępu do tłumaczenia "Listu o entuzjazmie" Shaftesbury`ego (Estetyka i Krytyka nr 1), a także zarysem najważniejszych cech teorii estetycznej prezentowanej m.in. w "Moralistach". Są nimi: poszukiwanie emotywistycznych warunków doświadczenia piękna, niechęć do metafizyki, celowościowe tłumaczenie zjawisk. Charakterystyczny styl utworu, nawiązującego do Platońskich dialogów, ma na celu wzbudzenie entuzjazmu (podobnego do poetyckiego uniesienia) czytelnika, który może dzięki temu dostrzec idealny charakter piękna całości natury pojmowanej na podobieństwo dzieła sztuki. Podstawowym wymogiem doświadczenia estetycznego jest postawa bezinteresowna, zaś samo doświadczenie ma również charakter poznawczy: jest potwierdzeniem "jedności, zgodności i sympatii" spajającej cały świat, a w konsekwencji dobroci jego Stwórcy. Teleologiczny charakter rozważań sprawia, że piękno jest dla Shaftesbury`ego jedyną wartością estetyczną.
EN
This essay is a continuation of the introduction to translation of Shaftesbury`s works (published in the last issue of Estetyka i Krytyka) and to his aesthetic theory as presented in "Moralists" and in other works. The main features of the theory are: a search for the emotivistic conditions of the aesthetic experience, an aversion to methaphysics, and a teleological explanation of phenomena. The characteristic style of the work, deeply influenced by Plato`s dialogues, aims to arouse enthusiasm in the reader (something similar to poetic exaltation) in order that he might realize the ideal beauty of the whole world, regarded as similar to a work of art. The basic condition of aesthetic experience is a disinterested attitude. Experience also has a cognitive value, for it enables the observer to perceive the "unity, conformity and sympathy" that binds all phenomena of the universe, and, as a consequence, the goodness of its Creator. The teleological character of the inquiry makes beauty the only category in Shaftesbury`s aesthetic theory.
Keywords
Year
Issue
Pages
103-110
Physical description
Dates
published
2001
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1643-1243
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-d56b4fc5-ad5c-41ac-be4a-b1b167ca220f
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.