PL EN


2018 | 56 | 175-187
Article title

Własny potencjał dochodowy a zadłużenie gmin miejskich w województwie wielkopolskim

Content
Title variants
EN
Own income potential and debt of urban communes in Wielkopolska province
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Analiza budżetów gmin miejskich prowadzona na tle pozostałych typów administracyjnych gmin daje z jednej strony podstawy, aby pozytywnie ocenić ich sytuację dochodową, ponieważ w ich dochodach ogółem większość stanowią dochody własne. Z drugiej jednak strony niekorzystne zmiany w sytuacji demograficznej i społecznej miast wynikające z procesów suburbanizacji oraz starzenia się ludności negatywnie oddziałują na ich strukturę dochodów. Konsekwencją tego procesu może być spadek ich samodzielności finansowej i w efekcie ograniczenia w rozwoju społeczno- ekonomicznym. Przemiany demograficzno-społeczne zmuszają ponadto władze lokalne do podejmowania wysiłków zapewniających miastom utrzymanie ich atrakcyjności oraz dostosowanie się do nowych oczekiwań ludności. Wiąże się to z koniecznością zwiększenia wydatków inwestycyjnych i często poziomu ich zadłużenia. Celem badań była diagnoza poziomu i zmian w zakresie własnego potencjału dochodowego i zadłużenia gmin miejskich województwa wielkopolskiego latach 2005–2016. Badania przeprowadzono na podstawie danych pochodzących z Głównego Urzędu Statystycznego oraz Ministerstwa Finansów. Badania przeprowadzono dla 226 gmin województwa wielkopolskiego, wśród których było 19 gmin miejskich, w tym 4 gminy na prawach powiatu (Kalisz, Konin, Leszno i Poznań). W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że w okresie 2005–2016 nastąpił w gminach miejskich wzrost poziomu własnego potencjału dochodowego, jak również poziomu dochodów własnych per capita. Jednakże ze względu na niższe średnioroczne tempo wzrostu własnego potencjału dochodowego w porównaniu do tempa wzrostu dochodów ogółem w przypadku gmin miejskich można mówić o spadku znaczenia własnego potencjału dochodowego w finansowaniu działalności tych samorządów lokalnych. Wśród rozpatrywanych typów gmin miejskich obsługa zadłużenia w największym stopniu obciążała dochody własne Poznania i pozostałych miast na prawach powiatów.
EN
In comparison with other administrative types the analysis of urban communes’ budgets provides grounds for a positive assessment of their income situation, as the majority of their total income is made up of their own. On the other hand, growth detrimental changes in the demographic and social makeup of towns, resulting from suburbanization and population aging, have a negative impact on their income structure. The consequence of these processes may be a decrease in their financial self-sufficiency and, as a result, a reduction in their socio-economic development. Demographic and social change also forces local authorities to make efforts and ensure that towns remain attractive and adapt to new expectations of their residents. This in turn translates into increasing investment expenditures and often indebtedness. The aim of the research was to diagnose changes of own income potential and indebtedness of Wielkopolska province communes in the years 2005–2016. The survey drew on data from the Central Statistical Office and the Ministry of Finance for 226 communes of Wielkopolska province, among which were 19 urban communes, including 4 communes with county rights (Kalisz, Konin, Leszno and Poznań). The research found that in the period 2005–2016 the level of own income potential as well as the level of own income per capita increased in urban communes. However, due to the lower average annual growth rate of own income potential compared to the total income growth rate, the importance of own income potential in financing the activities of urban communes has decreased. Among the studied types of communes, debt service was the one which most heavily burdened the own income of Poznań and other cities with the rights of county
Year
Volume
56
Pages
175-187
Physical description
Contributors
  • Katedra Finansów i Rachunkowości Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, roma@up.poznan.pl
  • Katedra Finansów i Rachunkowości Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
References
  • Bank Danych Lokalnych/Finanse publiczne, http://bdl.stat.gov.pl/ BDL/dane/podgrup/temat (stan na dzień 15.01.2018 r.).
  • Filipiak B.Z., 2016, Podatkowe czynniki kształtujące potencjał finansowy jednostek samorządu terytorialnego, „Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, Rynek Kapitałowy i Zarządzanie Wartością”, nr 1 (79), s. 643–653, http://dx.doi.org/10.18276/frfu.2016.79-51.
  • Głowicka-Wołoszyn R., 2017, Malejąca samodzielność finansowa miast na prawach powiatów jako bariera ich rozwoju społeczno-ekonomicznego, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy” nr 49 (1/2017), s. 96–105, http://dx.doi.org/10.15584/nsawg.2017.1.7.
  • Guziejewska B., 2007, Subwencje i dotacje dla samorządu terytorialnego w polityce finansowej państwa, „Gospodarka Narodowa”, nr 4, s. 71–89.
  • Korolewska M., 2016, Budżetowe uwarunkowania reformy systemu podatkowego [w:] Dylematy reformy systemu podatkowego w Polsce, red. H. Dzwonkowski, J. Kulicki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa.
  • Kotlińska J., 2012, Rozwój gospodarczy jednostek samorządu terytorialnego a zakres realizowanych przez nie zadań, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu”, nr 42/2012, s. 147–160.
  • Lubińska T., Franek S., Będzieszak M., 2007, Potencjał dochodowy samorządu w Polsce na tle zmiany ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Wyd. Difin, Warszawa.
  • Olejniczak J., 2016, Znaczenie udziałów w podatkach stanowiących dochody budżetu państwa dla budżetów gmin miejskich województwa dolnośląskiego w latach 1996–2014, Prace Naukowe UE we Wrocławiu, nr 425, s. 111–124, http://dx.doi.org/10.15611/pn.2016.425.08.
  • Patrzałek L., 2010, Finanse samorządu terytorialnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.
  • Poniatowicz M., 2015, Determinanty autonomii dochodowej samorządu terytorialnego w Polsce, „Nauki o Finansach”, nr 1(22), s. 11–30, http://dx.doi.org/10.15611/nof.2015.1.01.
  • Przygodzka R., 2014, Władztwo podatkowe a stabilność finansowa gmin, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, nr 40, s. 334–343.
  • Roczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych od 1950 roku, 2017, Główny Urząd Statystyczny, http://stat.gov.pl (stan na dzień 10.01.2018 r.).
  • Satoła Ł., 2012, Zadłużenie jednostek samorządu terytorialnego – analiza empiryczna, „Samorząd Terytorialny”, nr 1–2/2012, s. 72–85.
  • Satoła Ł., 2015, Debt of communes in the light of a new individual debt ratio, „Acta Scientiarum Polonorum, Oeconomia”, nr 14(4), s. 103–113.
  • Stanisławska J., Głowicka-Wołoszyn R., 2017, Przemiany demograficzne na obszarach wiejskich województwa wielkopolskiego w latach 2005–2015, „Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu”, t. 19, z. 1, s. 170–175.
  • Surówka K., 2004, Kierunki zmian systemu zasilania budżetów jednostek samorządu terytorialnego, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Bochni”, nr 2, s. 21–27.
  • Surówka K., 2014, Samorząd terytorialny w Polsce w dobie spowolnienia gospodarczego, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, nr 37, s. 366–378.
  • Swianiewicz P., 2011, Finanse samorządowe: koncepcje, realizacja, polityki lokalne, Wyd. Municipium S.A., Warszawa.
  • Wójtowicz K., 2014, Udział w podatkach państwowych a problem stabilności fiskalnej– jednostek samorzadu terytorialnego w Polsce, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, Vol. XLVIII), s. 135–143.
  • Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2005–2007, 2008–2010, 2010–2012, 2012–2014, 2014–2016, Ministerstwo Finansów, Warszawa, www.finanse.mf.gov.pl.
  • Zawora J., 2008, Samodzielność finansowa samorządu gminnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-d56e75a7-99ab-45a5-9f43-9c401c0de6b2
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.