PL EN


2013 | 2 | 199-217
Article title

Rękopisy związane z historią i kulturą Ormian w zbiorach Działu Rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich

Title variants
EN
Manuscripts concerning Armenian history and culture in the collection of the Manuscript Department of the Ossoliński National Institute Library
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The article presents an in‑depth register and short review of manuscripts related in any way to the Armenian community, chiefly written in the 18th century, which are preserved in the Ossoliński National Institute in Wrocław. The number of manuscripts, either directly concerning or recorded by Armenians, is 76. The significant majority of them regards the Lwów community, a dozen or so the community in Stanisławów, and only a few manuscripts concern other cities. The largest number of manuscripts in the Ossolineum Library is related to the Lwów Armenians, which seems natural considering the size of the Armenian community in that city and the central position of the Armenian Church in Lwów. The major part of the written material consists of liturgical and theological manuscripts, religious fraternities, registers of items and church expenses. Except for religious texts in this collection there are records of the Armenian community, codices describing the order of court cases of the Armenian community law, royal decrees concerning court cases translated into Armenian, as well as texts related to the Armenian law. The second Armenian community, as represented in the Ossolineum’s collection, were the Armenians of Stanisławów. There are 16 manuscripts either written within that community or directly relating to it. The most valuable of them would be the five volumes of the Armenian privilege law released in Stanisławów, or the vogt and town council books. The Ossoliński National Institute is most likely in possession of numerous other documents, not researched yet, which once belonged to private persons of Armenian descent.
Year
Volume
2
Pages
199-217
Physical description
Contributors
References
  • 1. 124/II. Annalium urbis Leopoliensis tomus extravagans, iuris publici et privati revolutiones in regno et contingentia, praesertim in provinciis Russiae [...], periodo satis rotunda antea perillustris admodum reverendi domini Ioannis Iosephowicz, canonici cathedralis Leopoliensis evolutos, nunc cura et labore reverendi patris [...] Valeriani Gruszczyński, definitoris provinciae prioris conventus iunioris Leopoliensis Carmelitarum, in novum exemplar reproductos et ordinatos [...] anno [...] 1769 [...]. Łac. XVIII w. K. 5, s. 1220.
  • 2. 125/II. Codex archivalis civitatis metropolitanae Leopoliensis Józefa Bartłomieja Zimorowicza oraz różne materiały odnoszące się do Lwowa z lat 1648–1676. Łac., pol. 1802. S. 91.
  • 3. 147/III. Jan Tomasz Józefowicz: Annalium urbis Leopoliensis tomus extravagans [...], zawiera historię Lwowa za lata 1614–1700. Łac. 1769. S. 1048.
  • 4. 1355/II. Akta wójtowskie radzieckie miasta Stanisławowa z lat 1726–1739. Pol., łac. XVIII w. S. 428.
  • 5. 1356/II. Akta wójtowskie radzieckie miasta Stanisławowa z lat 1737–1742. Pol., łac. XVIII w. S. 640.
  • 6. 1357/II. Akta [wójtowskie radzieckie miasta Stanisławowa] seu Liber inquisitionis ab a.d. 1739 [ad a.d. 1756]. Pol. XVIII w. K. 161.
  • 7. 1358/II. Akta wójtowskie radzieckie miasta Stanisławowa z lat 1757–1760. Pol. XVIII w. S. IV, 382.
  • 8. 1359/II. Akta prawa uprzywilejowanego ormiańskiego w Stanisławowie 1681–1689. Pol. XVII w. S. 476.
  • 9. 1361/II. Akta prawa uprzywilejowanego ormiańskiego w Stanisławowie z lat 1723–1727. Pol., ormiański. XVIII w. S. 488.
  • 10. 1362/II. Akta prawa uprzywilejowanego ormiańskiego w Stanisławowie z lat 1727–1729. Pol. XVIII w. S. 292.
  • 11. 1363/II. Akta prawa uprzywilejowanego ormiańskiego w Stanisławowie z lat 1736–1742. Pol., ormiański. XVIII w. S. 546.
  • 12. 1364/II. Protocollon [civitatis Stanislavoviensis] seu liber variarum actionum et decretorum z lat 1742–1747. Pol., łac. XVIII w. K. 309.
  • 13. 1365/II. Akta wójtowskie radzieckie miasta Stanisławowa z lat 1748–1757. Pol., łac. XVIII w. S. 892.
  • 14. 1366/II. Protokół [miasta Stanisławowa] czyli Akta różnych transakcyi z lat 1760–1765. Pol. XVIII w. S. 828.
  • 15. 1367/II. Protokół [miasta Stanisławowa] t. j. księga różnych akcyi z lat 1765–1772. Pol. XVIII w. S. 854.
  • 16. 1480/II. Akta dotyczące koekwacji wydatków poniesionych przez mieszczan lwowskich z 1656 r. Pol. XVII w. K. 76.
  • 17. 1590/II. Akta sądu ormiańskiego w Stanisławowie z lat 1692–1702. Pol., ormiański XVII–XVIII w. S. 1032.
  • 18. 1646/II. Dzieje Ormian lwowskich od roku 1649 aż do r. 1713, zawierające akta i uchwały gminy ormiańskiej we Lwowie z lat 1647–1713. Pol. XVII–XVIII w. S. 278.
  • 19. 1647/II. Dzieje Ormian lwowskich od roku 1734 do 1736, zawierające akta sądu ormiańskiego we Lwowie z lat 1734–1736. Pol., łac. XVIII w. S. 284.
  • 20. 1648/II. Quaestiey ormiańskich traktat wtory. Pol. XVII w. K. 325.
  • 21. 1649/II. Promptuarium alphabeticum ex historiis, eruditionibus, sententiis, sacris atque prophanis compilatum. Łac., pol. XVIII w. S. 794.
  • 22. 1650/III. Fundacya Bractwa Trójcy Przenajświętszej przy katedrze ormiańskiej we Lwowie w 1728 r. Pol. XVIII w. S. 38.
  • 23. 1729/II. Annotationes ex actis castrensibus capitanealibus Leopoliensibus extractorum extraditorum variorum [...] scriptorum z lat 1696–1701 dotyczące Ormian lwowskich. Łac. XVIII w. K. 67.
  • 24. 1730/II. Acta judicii civitatis Leopoliensis nationis Armenae z lat 1765–1784. Pol., łac. XVIII w. S. 127.
  • 25. 1731/II. Protokoł testamentow, krorąkuw, pierścieni, poświęcenia y innych spraw duchownych natiey ormień[skiej] lwowskiey w residentiey ślachetnych ichmm. pp. sędziow teyże natiey odprawuiących się ab Anno D[omi]ni 1702 ad 1728. Pol., łac. XVIII w. S. 383.
  • 26. 1732/II. Protocollum actorum consistorii archiepiscopatus Leopoliensis nationis Armenae tam sub administratione [...] Deodati Nersessovici episcopi Traianopolitanensis quam sub felici introductione [...] Vartani Hunaniani [...] archiepiscopi Leopoliensis nationis Armenae formatum 1684–1699. Łac., pol. XVII w. K. 196.
  • 27. 1734/II. Acta visitationis archicathedralis eccl[esiae] Leopolien[sis] Armen[icae] in anno 1714 [die] 1 Novembris [ad die 29 Martii 1715] descripta, oraz wizytacja z 1717 roku. Łac. XVIII w. K. 56.
  • 28. 1735/II. Liber sacrorum ordinum variis ecclesiasticis personis per me Jacobum Valerianum Tumanowicz episcopum Camacensem coadjutorem archiepiscopatus Leopoliensis Armenorum collatorum aliarumque consecrationum factarum ab Anno Domini 1772. Łac. XVIII w. K. 10.
  • 29. 1736/II. Inventarium totius massae ac integrae substantiae nobilis et honorati olim Dominici Aniołek judicis nationis Armenae Leopoliensis [...] conscriptum Anno Domini 1758. Pol., łac. XVIII w. K. 52.
  • 30. 1737/II. Regestr tak srebra kościelnego rożnego, jako i apparatow skarbca w zakrystyej zostających pod dispositią [...] xiędza Jana Tob[iasza] Augustynowicza, natenczas zakrystyana kościoła katedralnego ormieńskiego lwowskiego będącego in Anno 1701 die 29 martii po revisiey uczynioney oddany. Pol., łac. XVIII w. K. 41.
  • 31. 1738/II. Reiestrz funduszow pewnych osob testamentami legowane tak dobrami stoiącemi, iako też i pieniędzmi gotowemi na mszy święte y na pobożne uczynki congregatiey Grzegorza świętego we Lwowie z lat 1666–1758 oraz Regestrz bractwa Grzegorza świętego z lat 1640–1751. Pol., łac. XVII– XVIII w. K. 72.
  • 32. 1739/II. Pierwsza w natiey ormiańskiey lwowskiey coadjutora cum futura succesione archiep[iscopata]tus Leopoliensis Armenorum elekcia [...] nadana, a na osobie jmci x. Jana T. Augustinowicza [...] biskupa himeriskiego coadiutora [...] in Anno D[omi]ni 1711 Jun[ii] 28 praktikowana. Pol., łac. XVIII w. K. 33.
  • 33. 1740/II. Splendor archikatedralnego kościoła lwowskiego ormiańskiego tak w srebrze, apparatach, lichtarzach i innych wszystkich ornamentach w skarbcu zostających [...] wypisany Anno Domini 1756 die 1 Junii. Pol. XVIII w. K. 87.
  • 34. 1741/II. Regestr funduszów [ormiańskiego] bractwa św. Grzegorza we Lwowie z lat 1666–1785. Pol. XVIII w. K. 77.
  • 35. 1742/II. Regestrz funduszowy albo summy legowane z obligacyą do bractwa Najświętszej Panny Maryej [...], wypisany od Jana Augustynowicza [...] z dawnych ksiąg a konfrontowany od Jaśnie Wielmożnego arcypasterza lwow[skiego] ormiań[skiego] Roku Pańskiego 1733 dnia 12 Junii”. Pol. XVIII w. K. 25.
  • 36. 1743/II. Regestrz percepty od rożnych bonifactorów daney oraz y expensy post gravem conflagrationem kościoła katedralnego lwowskiego orm[iańskiego] spisany, 1748 r. Pol. XVIII w. K. 30.
  • 37. 1744/II. Regestrz kamienicy Rabiczkowska nazwaney, ktura [!] to kamienica […] kupiła się z umysłu na szpital dla ubogich przy kościele katedralnym lwowskim ormiańskim […] 1750 r. Pol. XVIII w. K. 11.
  • 38. 1748/II. Regestr percepty pieniężney tak z summ kapitalnych iako y prowizyonalnych do skarbca kościoła katedralnego l[wowskiego] o[rmiańskiego] należących, tudzież y wydatków na obligacye funduszowe y inne extraordynaryjne expensa […] z lat 1788–1792. Pol. XVIII w. S. liczbowanych 44. Mf BN.
  • 39. 1749/II. Zestawienia dochodów i wydatków ormiańskiego bractwa Najświętszej Panny Maryi we Lwowie wraz z adnotacjami o elekcjach prowizorów z lat 1714–1788. Pol. XVIII w. K. 108.
  • 40. 1750/III. Testamenty księdza Jana Tobiasza Augustynowicza, arcybiskupa lwowskiego ormiańskiego 1751 i Antoniego Kasperskiego 1748. Pol., orm., łac. XVIII w. K. 8.
  • 41. 1751/II. Regestr expensy na fabrikę wystawionych nowych residencyj o trzech piątrach dla ichmość xięży katedralnych ormiańskich [we Lwowie] roku 1780. Item expens rezydencyj wikaryjskich o dwóch piątrach wymurowanych roku 1781. Pol. XVIII w. K. 12.
  • 42. 1752/II. Catalogus alumnorum ritus armeni a prima collegii pontifici Leopoliensis fundatione assumptorum ex distincto primaevo indice excerptus i alumnów obrządku greckokatolickiego z lat 1716–1780. Łac. XVIII w. K. 244.
  • 43. 1753/III. Inventarium sacrorum vasorum, praetiosorum et apparamentorum Ecclesiae Cathedralis sub Titulo Assumptionis B. V. Mariae ritus Armeni in civitate Leopoli 1811–1819. Niem., łac. XVIII–XIX w. K. 55.
  • 44. 1754/II. Pokwitowania opłat wpłaconych przez egzekutorów testamentu Dominika Bogdanowicza dyrektora i sędziego Ormian lwowskich za msze odprawianew różnych kościołach lwowskich z lat 1707–1733. Pol. 1707–1733. K. 70.
  • 45. 1755/II. Regestr zastaw różnych ab a[nno] 1676 z bractwa Niepokalanego Poczęcia Panny Najświętszej przez szlachetnego p. Szymona Manczukiewica fundatora i sędziego nacyej orm[iańskiej] [...] sporządzony y wypisany [...] in a[nn]o 1692 die 1 Mai i doprowadzony do 1706 r. Pol. XVII–XVIII w. S. 157.
  • 46. 1756/II. Wykaz zastawów różnych ormiańskiego bractwa Niepokalanego Poczęcia Panny Najświętszej we Lwowie z lat 1669–1702. Pol. XVIII w. S. 160.
  • 47. 1757/II. Regestr wpisania zastaw różnych [...] w bractwie Niepokalanie Poczętey Panny Maryej Przenajświętszej we Lwowie z lat 1698–1716. Pol. XVIII w. S. 190.
  • 48. 1758/II. Connotacia zastawów od różnych ichmościów zastawionych w [ormiańskim] bractwie Tróycy Przenayświętszej ab 1731 die 23 Junii we Lwowie do 1751 r. Pol. XVIII w. S. 310.
  • 49. 1759/II. Connotacia zastawów od różnych ichmościów zastawionych w [ormiańskim] bractwie Męki Pańskiej pod tytułem Grzegorza ś. ab anno 1732 die 19 Martii we Lwowie do 1739 r. Pol. XVIII w. S. 282.
  • 50. 1760/II. Regestr zastawów brackich obrazu cudownego Najświętszey Panny Jazłowiecki[ej] w kościele archikatedralnym ormiańskim lwowskim zostającego, spisany y transportowany w roku pańskim 1742. Pol. XVIII w. S. 184.
  • 51. 1761/II. Regestr zastawów w bractwie Męki Pańskiey erygowanym pod tytułem ś. Grzegorza oyca i patriarchy naszego przez różne osoby założonych we Lwowie z lat 1744–1758. Pol. XVIII w. S. 544.
  • 52. 1762/II. Regestr zastawów w ormiańskim bractwie Najświętszej Panny Maryi Niepokalanego Poczęcia we Lwowie przez różne osoby założonych z lat 1746–1752. Pol. XVIII w. S. 274.
  • 53. 1763/II. Regestr zastawów [ormiańskiego] bractwa Tróycy Przenayświętszey [we Lwowie] wypisany A[nno] D[omi]ni 1751 die 9 Junii i doprowadzony do 1761 r. Pol. XVIII w. S. 270.
  • 54. 1764/II. Indeks zastawów ormiańskiego bractwa Najświętszej Panny Maryi pod tytułem Niepokalanego Poczęcia we Lwowie z lat 1759–1768. Pol., łac. XVIII w. S. 338.
  • 55. 1765/III. Index zastawów w [ormiańskim] bractwie Męki Pańskiej pod tytułem ś. Grzegorza o[jca] y patryarchy naszego założony [...] Anno 1770 die 29 Martii we Lwowie. Pol. XVIII w. S. zapis. 548.
  • 56. 1766/II. Indeks zastawów ormiańskiego bractwa Trójcy Przenajświętszej we Lwowie z lat 1772–1788. Pol. XVIII w. S. 400.
  • 57. 1776/I. Msza ormiańska oraz [...] Obyczay krztu ormiańskiego. Pol. XVII w. S. 176
  • 58. 1892/II. Lustracya dóbr królewskich, starostw, województw, sołtystw i innych quocumque titulo zwanych w ziemi halickiej i powiatach do niej należących trembowelskim i kołomyjskim leżących, ex munere konstytucyi konwokacyjnej roku przeszłego 1764 [...] determinowana [...]. Pol. XVIII w. S. 56.
  • 59. 1916/II. Prawa ormiańskie nadane przez króla Zygmunta I Starego w Piotrkowie w roku 1519. Ormiański, pol. XVI w. K. 343. Mf BN.
  • 60. 2122/II. Inwentarz klucza Brzeżańskiego, maiętności dziedzicznych jaśnie wielmożnego jm pana Adama Mikołaja z Granowa Sieniawskiego hrabi na Szkłowie i Myszy, woiewody bełzkiego [...], spisany y verifikowany [...] na gruncie w kożdey maiętności przy podaniu ekonomiey jm panu Waleryanowi Anikiniemu miecznikowi żydaczowskiemu die ultima martii anno 1698. Pol. XVII w. K. 146.
  • 61. 3687/II. Rejestr majątku i przedmiotów sakralnych kościoła ormiańskiego z r. 1753. Pol. XVIII w. K. 10.
  • 62. 3718/II. Jan Tobiasz Augustynowicz: Kazania niedzielne w archikatedrze lwowskiej ormiańskiey [pod czas Funkciey Kaznodzieyskiey Auditori Ogłoszone] w roku [...] 1714 [...] wypisane. Pol. XVIII w. S. 490.
  • 63. 3719/II. Jan Tobiasz Augustynowicz: Kazania na dni świąteczne w archikatedrze ormiańskiey [...] y w roznych Kosciołach, pod czas Funkciey Kaznodzieyskiey miane] w roku [...] 1715 [...] wypisane. Pol. XVIII w. S. 431.
  • 64. 3730/II. Rejestry wydatków ormiańskiego bractwa Męki Pańskiej pod wezwaniem św. Grzegorza we Lwowie z lat 1697–1755. Pol. XVII–XVIII w. K. 108.
  • 65. 3735/II. Rejestr rachunków ormiańskiego bractwa Męki Pańskiej pod wezwaniem św. Grzegorza z lat 1728–1739. Pol. XVIII w. K. 89.
  • 66. 3736/II. Rejestr rachunków ormiańskiego bractwa Męki Pańskiej pod wezwaniem św. Grzegorza z lat 1738–1757. Pol. XVIII w. K. 182.
  • 67. 3890/II. Lustracya generalna w woiewodztwie ruskiem ziemi lwowskiej starostw, królewszczyzn, wóytostw y dzierżaw do wyprowadzenia kwarty expedyowana roku 1765. Pol. XVIII w. S. 381.
  • 68. 4333/III. Dokumenty kościelne, m.in. akta trybunału nuncjatury apostolskiej, konsystorza przemyskiego, arcybiskupstwa ormiańskiego we Lwowie z XVII–XIX w. Łac., pol. XVII–XIX w. K. 149.
  • 69. 7734/I. Oswald Balzer, Sądownictwo ormiańskie w średniowiecznym Lwowie. Pol. ok. 1909. K. 98, 6, s. 18.
  • 70. 9556/III. Mszał ormiański. Ormiański XVII/XVIII w. S. 2, 304.
  • 71. 12079/I. Brewiarz ormiański. Łac., ormiański. XVIII. S. 178, 514.
  • 72. 12080/I. Brewiarz ormiański do użytku codziennego [Horae diurnae]. Ormiański. 1720. S. II, 732.
  • 73. 12081/I. Hymnarium. Pol., ormiański. 1783. S. II, 176.
  • 74. 12082/I. Hymnarium. Ormiański. 1708. S. VI, 555.
  • 75. 12083/I. Rytuał ormiański mały. Ormiański. 1720. S. 68.
  • 76. 12084/II. Rytał ormiański zwany Maštoc. Ormiański. XVII–XVIII. S. 274.
  • 77. 12085/II. Rytuał rzymski wydany na zarządzenie papieża Pawła V, przetłumaczony na język ormiański 15 lutego 1697 r. we Lwowie, na większą chwałę Boga. Ormiański. 1697. S. VIII, 428.
  • 78. 12086/II. Rytuał mały zawierający różne błogosławieństwa spisany przez arcybiskupa Jana Tobiasza Augustynowicza we Lwowie. Ormiański. 1724. S. II, 90.
  • 79. 12087/II. Pontyfikał rzymski wydany na zarządzenie papieży Klemensa VIII i Urbana VIII, przetłumaczony na język ormiański 1696 r., spisany przez arcybiskupa Jana Tobiasza Augustynowicza we Lwowie. Ormiański. 1696. S. XX, 565.
  • 80. 12088/III. Rytuał ormiański ułożony i poprawiony na polecenie Jana Tobiasza Augustynowicza arcybiskupa ormiańskiego we Lwowie 1728 r., przepisany przez Isaka syna Cyryla w 1757. Ormiański. 1757. S. 270.
  • 81. 12089/III. Kanon konsekracji nowo obranego biskupa według pontyfikału rzymskiego, przetłumaczony na język ormiański do użytku stolicy arcybiskupiej przy kościele lwowskim w r. 1809. Ormiański. 1809. S. 36.
  • 82. 12090/I. Rubrycela ormiańsko‑katolicka (Donacujc). Introity mszalne. Litanie. Ormiański, polski. XVIII w. S. VI, 388.
  • 83. 12091/I. Rubrycela ormiańska (Donacujc). Ormiański. XVIII w. S. 372.
  • 84. 12092/II. Mszał żałobny. Proprium. Ormiański, łac. XVIII w. S. 128.
  • 85. 12093/II. Mszał zawierający proprium na niedziele i święta i msze żałobne według obrządku ormiańskiego, ułożony w r. 1789 na użytek celebrujących w katedrze ormiańskiej we Lwowie. Ormiański. 1789. S. IV, 78.
  • 86. 12094/II. Mszał zawierający proprium. Ormiański. XIX w. S. I, 336, X, 36.
  • 87. 12095/II. Podręczny kancjonał do służenia w czasie mszy śpiewanej i do innych obrządków ofiarowany w 1801 r. katedrze ormiańskiej we Lwowie. Ormiański. 1801. S. II, 34.
  • 88. 12096/III. Dwa kanony mszy (wyciągi z mszałów). Ormiański. XVIII w. Tomów 2. S. 51–90, 103–132.
  • 89. 12097/III. Fragmenty rękopisów ormiańskich, m.in. dotyczących liturgii. Ormiański, łac. XVIII–XIX w. S. 80.
  • 90. 12098/I. Słowniki językowe oraz przepisy apostołów i doktorów kościoła. Ormiański, hebrajski. XVI–XVII w. S. 462.
  • 91. 12102/I. Słownik ormiańsko‑łaciński. Ormiański, łac. 1775. S. VIII, 258.
  • 92. 12539/II. Kodeks prawa ormiańskiego. Pol. 1601–1604, XIX w. S. A–D, XX, 166.
  • 93. 13333/II. Dr Józef Zieliński, Dzieje miasta Stanisławowa 1662–1939. Pol. 1944. K. II, 139.
  • 94. 13334/II. Józef Zieliński, Szkice do dziejów Stanisławowa. Pol. 1942–1943. K. 118.
  • 95. 13335/II. Józef Zieliński, Dzieje i zabytki hist[oryczne] Stanisławowa. Pol. Po 1942. K. III, 44.
  • 96. 13707/III. Papiery dotyczące różnych miejscowości. Cz. IV: Lit. L–N. [Dot. Lwowa i Nowego Sącza]. Rjęz. (m.in. pol.). 1607–1914. S. 392.
  • 97. 13714/II. Papiery Ormian m. Lwowa i Kut, przeważnie dotyczące spraw religijnych. Rjęz. (m.in. i pol.). 1630–1825. S. 36.
  • 98. 13715/II. Regestr tak srebra kościelnego roznego jako y apparatów skarbca w zakrystiey zostaiących pod dispositią wielebnego Jeg[o]mości xiędza Jana Łaz[arza] Augustynowicza na ten czas zakrystyana koscioła katedralnego ormienskieg[ o] lwowskiego będąceg[o]; in anno 1701 die 29 marty [...]oddany. Pol. 1701. S. 28.
  • 99. 15961/II. Księga protokołów sądu konsystorskiego archidiecezji lwowskiej z czasów arcybiskupa Jana Skarbka. Czystopis. Lata 1713–1718. Łac. 1713–1718. K. II, 1295.
  • 100. 16048/III. Papiery Węgleńskich. Papiery majątkowe różnych osób dotyczące różnych miejscowości. Pol., rjęz. 1627–1838. S. 476.
  • 101. 17217/IV. Zbiór dokumentów i materiałów dotyczących naukowej i zawodowej działalności dra Karola Badeckiego z lat 1886–1945. Pol. pocz. XX w.–1945. Tomów 2. K. 937; 1027.
  • 102. 17719/III. Papiery dotyczące własności ziemskiej Potockich i rodzin z nimi spokrewnionych. Pol., rjęz. 1621–1837. S. 364.
  • 103. Akc. 62/53. Notaty dotyczące liturgii ormiańskiej. Pol., rjęz. XX w.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-d6f59870-620b-4238-b81f-490e8a405a4e
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.