PL EN


Journal
2017 | 3(2017) | 94–108
Article title

Edukacja dorosłych w ofercie szkół wyższych. Strategie uczelni w świetle teorii zależności od zasobów

Title variants
EN
Higher education and non-traditional students. The strategies of universities in the context of resource dependence theory – implications for research
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Od kilku dekad rośnie zainteresowanie obszarem edukacji całożyciowej. Na znaczeniu zyskuje m.in. edukacja dorosłych. Dla instytucji szkolnictwa wyższego jest to poważne wyzwanie: rosnące znaczenie nowych grup studentów wiąże się z potrzebą redefinicji dotychczasowych strategii funkcjonowania uczelni. Celem artykułu – obok przedstawienia uwarunkowań zachodzących procesów – jest wskazanie ram teoretycznych użytecznych do analizy aktywności i strategii działań szkół wyższych w odpowiedzi na to wyzwanie. Analiza strategii działań uczelni została oparta na teorii zależności od zasobów, która próbuje wyjaśnić zachowania organizacyjne w odniesieniu do dynamiki otoczenia. Teoria zakłada, że są one kształtowane przez dostępność zewnętrznych zasobów, a jedna ze strategii ich pozyskiwania wiąże się ze wzmacnianiem relacji z otoczeniem. Artykuł skupia się na obszarze zarządzania relacjami z absolwentami, będącymi odbiorcami różnych form kształcenia dorosłych.
EN
For several decades now, there has been growing interest in lifelong learning, resulting in the increasing significance of adult education. This is creating major new challenges for higher education institutions – the growing importance of non-traditional students is forcing them to redefine their current strategies. The aim of this article, besides presenting the determinants of the processes that are occurring, is to indicate the usefulness of resource dependence theory in analysing the institutional activities (strategies) of higher education institutions in response to the growing importance of adult education. This theory explains organisational behaviour in the context of the dynamics of the external environment. It assumes that behaviour is shaped by the availability of external resources and defines the strengthening of relationships with external stakeholders as one of the strategies of gaining resources. Managing alumni relations will be discussed in the text, as this is a group of potential consumers of different forms of adult education.
Journal
Year
Issue
Pages
94–108
Physical description
Contributors
  • Instytut Socjologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika
References
  • Antonowicz, D. i Gorlewski, B. (2011). Demograficzne tsunami. Raport Instytutu Sokratesa na temat wpływu zmian demograficznych na szkolnictwo wyższe do 2020 roku. Warszawa: Instytut Rozwoju Kapitału Intelektualnego im. Sokratesa. Pobrano z http://instytutsokratesa.pl/pliki/Demograficzne_Tsunami_Instytut_Sokratesa.pdf
  • Błędowski, P. (2013). Aktywność zawodowa osób w starszym wieku. Rynek pracy wobec zmian demograficznych. W: M. Kiełkowska (red.), Zeszyty demograficzne, 1, (s. 52–63). Warszawa, Instytut Obywatelski.
  • Boni, M. (red.). (2009). Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Warszawa: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
  • Bugaj, J. (red.). (2013). Programy lojalnościowe kierowane do absolwentów uczelni – przegląd rozwiązań europejskich. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego.
  • Cantwell, B. (2015). Are international students cash cows? Examining the relationship between new international undergraduate enrollments and institutional revenue at public colleges and universities in the US. Journal of International Students, 5(4), 512–525.
  • Czapiński, J. i Panek, T. (2014). Diagnoza Społeczna 2013. Warunki i jakość życia Polaków. Warszawa: Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej–Centrum Zasobów Ludzkich.
  • Deklaracja bolońska, szkolnictwo wyższe w Europie (1999). Pobrano z http://www.nauka.gov.pl/glowne-wytyczne/deklaracja-bolonska-szkolnictwo-wyzsze-w-europie_26886,akcja,pdf.html
  • Dennis, M. i Lynch, R. (2015). Is higher education ready for blue ocean strategies? University World News, 379, 28 sierpnia. Pobrano z http://www.universityworldnews.com/article.php?story=2015082513171120
  • Drapińska, A. (2011). Zarządzanie relacjami na rynku usług edukacyjnych szkół wyższych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Drucker, P. (2000). Zarządzanie w XXI wieku. Warszawa: Muza.
  • Dybaś, M., Dziemianowicz-Bąk, A., Krawczyk-
  • -Radwan, M. i Walczak, D. (2012). Szkolnictwo wyższe. W: M. Federowicz i A. Wojciuk (red.), Raport o stanie edukacji 2011 (s. 121–168). Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
  • Eurostat (2011). Lifelong learning statistics. [Strona internetowa.] Pobrano z http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Lifelong_learning_statistics
  • Eurostat (2012). Key data on education in Europe. Pobrano z http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Lifelong_learning_statistics#Publications
  • Florida, R. (2010). Narodziny klasy kreatywnej. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury.
  • Fowles, J. (2014). Funding and focus: resource dependence in public higher education. Research In Higher Education, 55(3), 272 – 287.
  • Fumasoli, T. i Lepori, B. (2011). Patterns of strategies in Swiss higher education institutions. Higher Education, 61(2), 157–178.
  • Główny Urząd Statystyczny (2011). Szkoły wyższe i ich finanse w 2010 r. Pobrano z http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/e_szkoly_wyzsze_2010.pdf
  • Główny Urząd Statystyczny (2015). Szkoły wyższe i ich finanse w 2014 r. Pobrano z http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/szkoly-wyzsze-i-ich-finanse-w-2014-r-,2,11.html
  • Główny Urząd Statystyczny (2016). Szkoły wyższe i ich finanse w 2015 r. Pobrano z http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/szkoly-wyzsze-i-ich-finanse-w-2015-r-,2,12.html
  • Harris, M. (2013). Understanding institutional diversity in American higher education. ASHE Higher Education Report, 39(3). San Fransisco: Wiley.
  • Helgesen, Ø. (2008). Marketing for higher education: a relationship marketing approach. Journal of Marketing for Higher Education, 18(1), 50–78. doi: 10.1080/08841240802100188
  • Huisman, J. i Wende, M. van der (red.). (2004). On cooperation and competition. National and European policies for the internationalization of higher Education. Bonn: Lemmens.
  • Jaquette, O. i Curs, B. (2015). Creating the out-of--state university: do public universities increase nonresident freshman enrollment in response to declining state appropriations? Research In Higher Education, 56(6), 535–565.
  • Karta uniwersytetów europejskich w sprawie uczenia się przez całe życie (2008). Brussels: European University Association. Pobrano z http://ekspercibolonscy.org.pl/ekspercibolonscy.org.pl/sites/ekspercibolonscy.org.pl/files/KARTA%20UNIWERSYTET%25C3%2593W%20EUROPEJSKICH%20EUA.pdf
  • Kerrison, M. A., Leong Son, J. Grainger, B. i Tutty, C. (2016). Massive Open Online Courses (MOOCs) and their role in promoting continuing education. International Journal of Continuing Education & Lifelong Learning, 8(2), 106–127.
  • Korzan, D. (2005). W poszukiwaniu istoty edukacji permanentnej. E-mentor, 2. Pobrano z http://www.e-mentor.edu.pl/artykul/index/numer/9/id/146
  • Kosmala, J. (2009). Edukacja w społeczeństwie informacyjnym. Częstochowa: Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie.
  • Kotler, P. i Fox, K. (1995). Strategic marketing for educational institiutions. Englewood Cliffs: Prentice Hall.
  • Kwiek, M. (2010). Transformacje uniwersytetu. Zmiany instytucjonalne i ewolucje polityki edukacyjnej w Europie. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
  • Kwiek, M. (2014). Structural changes in the Polish higher education system (1990–2010): a synthetic view. European Journal of Higher Education, 4(3), 266–280. doi: 10.1080/21568235.2014.905965
  • Kwiek, M. (2015). Uniwersytet w dobie przemian. Warszawa: PWN.
  • Lea, S. J., Stephenson, D. i Troy, J. (2003). Higher education students’ attitudes to student-centred learning: beyond “educational bulimia”? Studies in Higher Education, 28(3), 321–334.
  • Łukaszewska, K. (2015). Skąd się biorą pieniądze na uczelni (cz. 1 − dotacja algorytmiczna). Gazeta Uniwersytetu Warszawskiego, 71(1), 8–11.
  • Making the most of our potential: consolidating the European Higher Education Area (2012). Pobrano z https://www.eurashe.eu/library/modernising-phe/EHEA_2012_Bucharest-Communique.pdf
  • Malewski, M. (2001). Edukacja dorosłych w pojęciowym zgiełku. Próba rekonstrukcji zmieniającej się racjonalności andragogiki. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 2, 29–57.
  • Marcinkiewicz, A. (2013). Pozaformalne i nieformalne aspekty edukacji akademickiej. Ogrody Nauki Sztuk, 3, 46–53.
  • Materniak, I. (2014). Technologia informacyjna
  • – uczenie się przez całe życie. W: E. Bowdur
  • i M. Aptekorz (red.), Wybrane zagadnienia i trendy współczesnej edukacji cyfrowej (s. 107–118). Katowice: Stowarzyszenie Komputer i Sprawy Szkoły.
  • Matysiak, A. (red.). (2009). Strategia rozwoju szkolnictwa wyższego 2010–2020. Projekt środowiskowy. Warszawa: Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich.
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu (2003). Strategia rozwoju kształcenia ustawicznego do roku 2010. Warszawa: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
  • Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2013). Szkolnictwo Wyższe w Polsce 2013. Pobrano z http://www.nauka.gov.pl/g2/oryginal/2013_07/0695136d37bd577c8ab03acc5c59a1f6.pdf
  • Misztal, B. (2010). Prywatyzacja wyższego wykształcenia w Polsce. Wyzwania w świetle transformacji systemowej. W: B. Misztal (red.), Prywatyzacja szkolnictwa wyższego w Polsce. Kraków: Universitas.
  • Muszyński, M. (2014). Edukacja i uczenie się – wokół pojęć. Rocznik Andragogiczny, 21, 77–88.
  • Pawłowski, K. (2004). Społeczeństwo wiedzy – szansa dla Polski. Kraków: Wydawnictwo Znak.
  • Perspektywa uczenia się przez całe życie (2013). Pobrano z http://men.gov.pl/jakosc-edukacji/planowanie-strategiczne-i-uczenie-sie-przez-cale-zycie/perspektywa-uczenia-sie-przez-cale-zycie.html
  • Pfeffer, J. I Salancik, G. R. (2003). The external control of organizations: a resource dependence perspective. Stanford: Stanford University Press.
  • Piekarska, A. (2006). Kariery w społeczeństwie informacyjnym. W: Haber L. i M. Niezgoda (red.), Społeczeństwo informacyjne. Aspekty funkcjonalne i dysfunkcjonalne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Pluskota, A. i Staszewicz, M. (2014). Całożyciowe uczenie się drogą do inkluzji społecznej. Nieco rozważań krytycznych. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 66, 39–53.
  • Poteralski, J. (2013). Ogólnopolskie badania ankietowe słuchaczy studiów podyplomowych. Szczecin: Zachodniopomorska Szkoła Biznesu.
  • Półturzycki, J. (1994). Akademicka edukacja dorosłych. Warszawa: PWN.
  • Proces boloński 2020 – europejski obszar szkolnictwa wyższego w nowej dekadzie (2009). Komunikat z konferencji europejskich ministrów odpowiedzialnych za szkolnictwo wyższe. Pobrano z http://media.ehea.info/file/2009_Leuven_Louvain-la-Neuve/93/9/Leuven_i_Louvain-la-Neuve_Komunikat_594939.pdf
  • Program rozwoju szkolnictwa wyższego i nauki na lata 2015–2030 (2015). Warszawa: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Pobrano z http://www.nauka.gov.pl/g2/oryginal/2015_09/cccde12e22cdc548b16002ab2c199ba7.pdf
  • Schellekens, H. (1996). Student-centered education. A more active role for both student and teacher. Referat wygłoszony podczas konferencji „Placing the student at the centre”, November 20–22, Maastricht. Pobrano z http://www.hansmcschellekens.nl/img/PDF-bestanden/%208%20SGO-lecture%20in%20English.pdf
  • Szostek, A. (2015). Program rozwoju szkolnictwa wyższego do 2020 r. Część II. Misja społeczna uniwersytetu w XXI wieku. Warszawa: Fundacja Rektorów Polskich.
  • Sułkowski, Ł. i Seliga, R. (2016). Przedsiębiorczy uniwersytet – zastosowanie zarządzania strategicznego. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 444, 478–489.
  • Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (1990). Dz. U. 1990, nr 65, poz. 385. Pobrano z http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900650385
  • W kierunku Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego (2001). Komunikat ze spotkania europejskich Ministrów ds. szkolnictwa wyższego, 19 maja, Praga. Pobrano z http://media.ehea.info/file/2001_Prague/46/4/2001_Prague_Communique_Polish_553464.pdf
  • Yerevan communique (2015). Pobrano z http://bologna-yerevan2015.ehea.info/files/YerevanCommuniqueFinal.pdf
Notes
http://www.edukacja.ibe.edu.pl/images/numery/2017/3-7-anielska-edukacja-doroslych.pdf
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-d7093526-9c0d-44ff-b16c-4ce29c31dd65
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.