PL EN


2017 | 20 | 2 | 119-129
Article title

Tożsamość pedagogicznej przestrzeni. Pomiędzy etosem a grą: Refleksje na kanwie wybranych elementów myśli Józefa Tischnera

Authors
Content
Title variants
EN
The Identity of the Educational Space. Between the Ethos of a Game: Reflections on Selected Elements of the Thought of Jozef Tischner
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł przedstawia analizy dotyczące przestrzeni pedagogicznej. Punktem wyjścia podjętych badań czyni teksty filozoficzne Józefa Tischnera. Przestrzeń rozumiana jest jako etos, czyli miejsce duchowego wzrastania człowieka. W etosie człowiek odnajduje najpierw samego siebie, potem innych ludzi. Uczy się poznawać i rozumieć świat, który go otacza. W pewnych sytuacjach etos staje się jednak miejscem gry prowadzonej przez innych ludzi. Gra wprowadza zasady obce dla tożsamości człowieka rozumianego jako osoba i podmiot swoich działań moralnych. Odwołując się do filozoficznej refleksji Józefa Tischnera, autor poszukuje odpowiedzi na pytania dotyczące kształtu współczesnej przestrzeni pedagogicznej. Przestrzeń ta jest zawsze zakorzeniona w jakimś etosie aksjologicznym. Dlatego też bardzo istotne jest odkrywanie tego, jakie wartości rządzą tą przestrzenią, czy jest to obszar dialogu, racjonalnej analizy własnego, a zarazem odkrywanego na zewnątrz siebie świata, czy też jest to obszar przyjmujący postać zdeformowaną, znaczoną lękami, uprzedzeniami, stereotypami bądź emocjami. Czy tą przestrzenią kieruje chęć odkrywania prawdy, czy też umiejętność dopasowania się do bezkrytycznie przyjmowanych reguł gry przez „mieszkańców” tej przestrzeni? Co należy czynić, aby pedagogiczna przestrzeń nie nabierała tylko cech totalności, systemowości, standaryzacji, parametryzacji, a pedagog był w dalszym ciągu „akuszerem prawdy”? Na niektóre z tych pytań autor usiłuje znaleźć odpowiedź, inspirując się przemyśleniami Józefa Tischnera.
EN
The article presents an analysis of the teaching space. The author makes the starting point of this study the philosophical texts of Jozef Tischner. Space is understood as ethos, as the place of the spiritual growth of man. Man finds his ethos first, then that of other people. He learns to know and understand the world that surrounds it. In some situations, however, the ethos is a place of a game led by other people. The game introduces principles foreign to the identity of the man understood as an entity and his moral actions.Referring to Jozef Tischner’s philosophical reflection, author is trying to find the answers to the questions relating to the shape of the contemporary pedagogical space. This space is always rooted in some axiological ethos. Therefore, it is very important to discover what values govern this space, whether it is a space open for dialogue, for rational self-analysis, and, at this same time, open to the world discovered outside of us, or rather this space assumes a deformed character, marked by fears, prejudices, stereotypes or emotions. Does this space drive us to discover the truth, or is it rather the area where we uncritically accept the rules of the game imposed by others “dwellers” of that space? What should be done in order to prevent the pedagogical space from acquiring the features of totality, systematization, standardization, parameterization? What should be done in order to keep the proper ethos of the pedagogue as a “trumpeter of truth”? Author is trying to find some answers to the above questions seeking an inspiration in Jozef Tischner’s thought.
Keywords
PL
przestrzeń   etos   gra   dramat   osoba  
EN
space   ethos   play   drama   person  
Year
Volume
20
Issue
2
Pages
119-129
Physical description
Contributors
author
References
  • Heidegger M., List o „humanizmie, w: M. Heidegger, Znaki drogi, tłum. J. Tischner i in., Aletheia, Warszawa 1995, s. 129–168.
  • Lévinas E., Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, tłum. M. Kowalska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Kraków 2002.
  • Ryk A., Między teorią a praktyką wychowania. Ujęcia – koncepcje – inspiracje, Iris Studio, Kraków 2014.
  • Ryk A., Pedagogika dramatu. Poszukiwania antropologiczno-metodologiczne, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2008.
  • Tischner J., Etyka wartości i nadziei, w: D. von Hildebrand, J.A. Kłoczowski, J. Paściak, J. Tischner, Wobec wartości, W Drodze, Poznań 1984, s. 55–149.
  • Tischner J., Filozofia dramatu, Znak, Kraków 2006.
  • Tischner J., Ludzie z kryjówek, w: J. Tischner, Myślenie według wartości, Znak, Kraków 2011, s. 454–469.
  • Tischner J., Myślenie według wartości, Znak, Kraków 1982.
  • Tischner J., Spotkanie. Z ks. Józefem Tischnerem rozmawia Anna Karoń-Ostrowska, Znak, Kraków 2003.
  • Tischner J., Spór o istnienie człowieka, Znak, Kraków 1999.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-d8cd2aa9-01bd-4ba7-bf18-1280fa8faa3c
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.