PL EN


2020 | 2 | 89-100
Article title

„INSERATY (KRAJOWE) (ZAGRANICZNE)” WOBEC KWESTII NARODOWOŚCIOWEJ (UKRAIŃSKIEJ I ŻYDOWSKIEJ) W GALICJI. PRZYCZYNEK DO BADAŃ NAD KRAKOWSKĄ PRASĄ GOSPODARCZĄ XIX W. (CZĘŚĆ II)

Content
Title variants
EN
„INSERATY (KRAJOWE) (ZAGRANICZNE)” IN RELATION TO THE NATIONALITY ISSUE (UKRAINIAN AND JEWISH) IN GALICIA. A CONTRIBUTION TO THE STUDY OF THE KRAKOW BUSINESS PRESS OF THE 19TH CENTURY (PART II)
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Powyższy artykuł skupia się na wątkach narodowościowych w „Inseratach (krajowych) (zagranicz-nych)” – gazecie handlowej z 1867 r. Na jej łamach bagatelizowano problem ukraiński, okazując większą niechęć Żydom, o wiele mniej licznym od Ukraińców. Taka tendencja była niezgodna z ogólną postawą wśród Polaków w Galicji – za większyproblem uważano kwestię ukraińską, nie żydowską. Wyjątkiem od reguły były także organy prasowe pierwszych efemerycznych partii chrześcijańsko-społecznych. Dominowała problematyka żydowska, co skłania do wniosku, iż dla tworzącego się ruchu katolicko-społecznego stanowiła ona być może najważniejsze zagadnienie. Takie postawienie sprawy nasuwa pytanie, jak ta kwestia przedstawiała się nie tylko w prasie handlowej, co nawet w całej prasie gospodarczej Krakowa? No właśnie: jak odnoszono się do kwestii żydowskiej, a jak do rusińskiej (ukraińskiej)? Kogo uważano za większego wroga? Oczywiście prasę gospodarczą można badać pod takim kątem w innych galicyjskich ośrodkach prasowych.
EN
The above article focuses on nationalistic motifs in „Inseraty (krajowe) (zagraniczne)" – a commercial paper from 1867. In its pages the Ukrainian problem was downplayed, showing a greater reluctance of Jews, much less numerous than Ukrainians. Such a tendency was inconsistent with the general attitude among Poles in Galicia - the Ukrainian, not the Jewish one was considered a bigger problem. An exception to the rule were also the press organs of the first ephemeral Christian-social parties. Jewish issues prevailed, which leads to the conclusion that for the emerging Catholic-social movement it was perhaps the most important issue. Such a case raises the question of how this issue was presented not only in the trade press, what even in the entire economic press of Krakow? Exactly: how did you refer to the Jewish question, and how to refer to the Ruthenian (Ukrainian) question? Who was considered a bigger enemy? Of course, the business press can be examined at this angle in other Galician press centers.
Contributors
  • Uniwersytet Jagielloński
  • Uniwersytet Jagielloński
References
  • Arkusza, O. (2006). Ukraińskie przedstawicielstwo w sejmie galicyjskim. W: J. Moklak (red.),Ukraińskie tradycje parlamentarne, XIX–XX wiek (13-58).Kraków.
  • Bernacki, W. (2004). Liberalizm polski 1815-1939. Studium doktryny politycznej. Kraków.
  • Bernacki, W. (1999). Z dziejów polskiego liberalizmu politycznego. Kraków.
  • Bokwa, K. (2012). Ruchy narodowe w Monarchii Habsburskiej i wpływ na jej politykę wewnętrzną w XIX wieku. W: J. Malczewski, M. Kaliński, P. Eckhardt (red.),Nacjonalizm. Historyczne i współczesne oblicza (24-39). Kraków.
  • Buszko, J. (1983). Kultura polityczna Galicji. W:J. Osica (red. i wybór tekstów).Dziedzictwo zaborów. Wybór tekstów (211-223).Warszawa.
  • CH. (31 X 1918). Powojnie państw – wojna narodów? Głos Narodu, 245 (wydanie poranne), 1.
  • Chwalba, A. (2005). Historia Polski 1795-1918.Kraków.
  • Daszyk, K.K. (1999). Zanim Franciszek Józef stał się „naszym dobrym cesarzem”. Polacy z Galicji wobec Austrii i Habsburgów w latach 1848-1860. W: A. Bonusiak, M. Stolarczyk (red.),Galicja i jej dziedzictwo, t. XII: Galicja w 1848 roku. Demografia, działalność polityczna i społeczna, gospodarka i kultura(109-147).Rzeszów.
  • Dziadzio, A. (2012).Cenzura prasy w Austrii 1862-1914. Studium prawno-historyczne. Kraków.
  • Dziadzio, A. (2001). Monarchia konstytucyjna w Austrii 1867-1914. Władza. Obywatel. Prawo. Kraków.
  • Dziadzio, A. (2008). Powszechna historia prawa. Warszawa.
  • Fras, Z. (1994). Demokraci galicyjscy w latach 1848-1875.W:W. Bonusiak, J. Buszko (red.),Galicja i jej dziedzictwo, t. I: Historia i polityka(43-56).Rzeszów.
  • Galka, B. (1998). Przyczynek do źródeł ideologii konserwatywnej w Polsce lat 1918-1939.Dzieje najnowsze, XXX(1), 3-13.
  • Garlicki, A. (1963). Rodzaje konfiskat prasowych w Krakowie w latach 1900-1914, Przegląd Historyczny, L IV(1),457-472.
  • Gąsowski, T. (1999). Kwestia żydowska w Galicji w dobie Wiosny Ludów. W: A. Bonusiak,M. Stolarczyk (red.), Galicja i jej dziedzictwo, t. XII: Galicja w 1848 roku. Demografia, działalność polityczna i społeczna, gospodarka i kultura(109-118).Rzeszów.
  • Głuszko, M. (2007). Walka konserwatystów krakowskich z demokratami na łamach ich organów prasowych w okresie 1867-1895 r. Toruń.
  • Grodziski, S. (1998). Wzdłuż Wisły, Dniestru i Zbrucza. Wędrówki po Galicji dyliżansem, koleją, samochodem. Kraków.
  • Grzybowski, K. (1982). Od uwłaszczenia do odrodzenia Państwa. t. IV Historia państwa i prawa Polski, J. Bardach (red. ogóln.), uzupełnili i przygotowali do druku: J. Bardach, S. Grodziski, M. Senkowska-Gluck, Warszawa.
  • Horn, E. (X-XII 1989). Posłowie żydowscy i kwestia żydowska w galicyjskim Sejmie Krajowym pierwszej kadencji. Cześć II:sesja druga i trzecia. Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego w Polsce, 4(152), 33-58.
  • Hud, B. (2013). Ukraińcy i Polacy na Naddnieprzu, Wołyniu i w Galicji Wschodniej w XIX i pierwszej połowie XX wieku. Zarys historii konfliktów społeczno-etnicznych. przeł. A. Korzeniowska – Bihun, M. Hud. Lwów –Warszawa.
  • Jachymek, J. (2016). Myśl polityczna i ideologia polskiego ruchu ludowego. W: J. Gmitruk, A. Indraszczyk (red.),Historia ruchu ludowego, t. 1: Ideologia, polityka i jej kreatorzy(15-29). Warszawa – Kielce.
  • Janowski, M. (1996). Inteligencja wobec wyzwań nowoczesności. Dylematy ideowe polskiej demokracji liberalnej w Galicji w latach 1889-1914.Warszawa.
  • Janowski, M. (1998). Polska myśl liberalna do 1918 r. Kraków.
  • Jaskólski, M. (2014). Kaduceus polski. Myśl polityczna konserwatystów krakowskich 1866-1934.Kraków.
  • Jędrzejowska, K. (2017). Nacjonalizm ekonomiczny: stare-nowe zjawisko w gospodarce światowej. Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze, 7,159-171.
  • Karolczak, K. (1994). Sprawy narodowościowe w Galicyjskim Sejmie Krajowym w latach 1861-1873. W:K. Karolczak, H. W. Żaliński (red.),Galicyjskie dylematy. Zbiór rozpraw(31-49).Kraków.
  • Kofman, J. (1992). Nacjonalizm gospodarczy – szansa czy bariera rozwoju. Przypadek Europ Środkowo-Wschodniej w okresie międzywojennym. Warszawa.
  • Kozub-Ciembroniewicz, W. (1986). Austria a Polska w konserwatyzmie Antoniego Z. Helcla1846-1865.Kraków.
  • Kulak, T. (1994). Między austriacką lojalnością a polską narodowością. Narodowa Demokracja przeciw mitologizowaniu politycznych i narodowych walorów autonomicznych Galicji na przełomie XIX i XX w. W:W. Bonusiak, J. Buszko (red.), Galicja I jej dziedzictwo, t. I: Historia i polityka(57-68).Rzeszów.
  • Maciak, D. (2006). Próba porozumienia polsko-ukraińskiego w Galicji w latach 1888-1895.Warszawa.
  • Maciejewski, T. (2007). Historia powszechna ustroju i prawa. Warszawa.
  • Moklak, J. (2004). W walce o tożsamość Ukraińców. Zagadnienia języka wykładowego w szkołach ludowych i średnich w pracach Galicyjskiego Sejmu Krajowego 1866-1892.Kraków.
  • Myśliński, J. (1970). Studia nad polską prasą społeczno-polityczną w Zachodniej Galicji 1905-1914.Warszawa.
  • (1937, 17 XII).O czem pisał ćwierć wieku temu ,,Ilustrowany Kuryer Codzienny".Ilustrowany Kuryer Codzienny, 348, 5.
  • (1919, 12 VII). O Śląsk Cieszyński. Nowa Reforma, 292, 1.
  • (1867, 2 III). Ostatnie depesze telegraficzne „Czasu”. Czas, 51, 3.
  • Pijaj, S. (2003). Między polskim patriotyzmem a habsburskim lojalizmem. Polacy wobec przemian ustrojowych monarchii habsburskiej (1866-1871).Kraków.
  • Pijaj, S. (2006). Posłowie ruscy w parlamencie wiedeńskim w latach 1848-1879, W: J.Moklak (red.), Ukraińskie tradycje parlamentarne, XIX-XX wiek(95-126).Kraków.
  • Pomykacz, T. (2012). Centralizacja Austrii w polemice „Czasu” i „Neue Freie Presse”. Prace Historyczno-Archiwalne, XXIV, 13-37.
  • Soboń, M. (2011). Polacy wobec Żydów w Galicji doby autonomicznej w latach 1868-1914. Kraków.
  • Szymczak, D. (2015). Zmierzch galicyjskiego austrofilizmu i idei austro-polskiej. Michał Bobrzyński jako minister dla Galicji i kwestia wyodrębnienia Galicji (1916-1917),Galicja. Studia i Materiały, 1, 21-47.
  • Śliwa, M. (1994). Obcy czy swoi. Z dyskusji nad kwestią żydowską w Galicji u schyłku XIX wieku.W: K. Karolczak, H.W. Żaliński (red.), Galicyjskie dylematy. Zbiór rozpraw(18-30). Kraków.
  • Toczek, A. (1997). Krakowski „Naprzód” i jego polityczne oblicze, 1919-1934. Kraków.
  • Tych, F. (1977). Polski ruch robotniczy. W: S. Kieniewicz (red.), Polska XIX wieku. Państwo, społeczeństwo, kultura (312-352).Warszawa.
  • (1918, 18 XI). Uchwała młodzieży szkolnej w Lublinie. Głos Lubelski,317, 4.
  • Uruszczak, W. (2013). Historia państwa i prawa polskiego, t. 1: 966-1795.Warszawa.
  • Waldenberg, M. (1992). Kwestie narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej. Dzieje. Idee, Warszawa.
  • Wapiński, R. (1997). Historia polskiej myśli politycznej XIX i XX wieku, Gdańsk.
  • Zając, G. (2006). Krakowski „Naprzód” – organ programowy PPSD Galicji i Śląska (okres 1892–1914), [niepublikowana praca doktorska obroniona w grudniu 2006r. w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego], pobrane z:https://fbc.pionier.net.pl/details/nnw2sd7 [dostęp: 08.01.2020].
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-d9a1e410-b1f1-4e0a-a9c9-247c188dd9d9
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.