PL EN


2012 | 9 | 33-52
Article title

Św. Tomasz z Akwinu a ewolucjonizm. Polemika z tezami Piotra Lichacza OP i Williama E. Carrolla

Content
Title variants
EN
Thomas Aquinas and Evolution: A Polemic with Piotr Lichacz’s and William E. Carroll’s Theses
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
Artykuł dotyczy relacji między nauką św. Tomasza z Akwinu a koncepcją ewolucji biologicznej. Stanowi odpowiedź na tezy przedstawione przez dwóch autorów (Piotra Lichacza i Williama E. Carrolla), według których nauczanie św. Tomasza w żadnym punkcie nie wyklucza ewolucji rozumianej jako makroewolucja biologiczna. Na początku zostaje doprecyzowana definicja ewolucji, która jest brana pod uwagę we współczesnej debacie. Takie rozumienie ewolucji (jako procesu opartego na całkowicie przypadkowej zmienności i naturalnej selekcji) jest nie do pogodzenia z nauką św. Tomasza przynajmniej z czterech powodów. Następnie zostaje wskazane, że wymienieni autorzy posługują się nieco innym rozumieniem ewolucji niż to przyjmowane we współczesnej debacie - jest to ewolucja teistyczna. Jednak, jak zostaje wykazane w głównej części artykułu, również ten model ewolucji nie jest do pogodzenia z wizją Akwinaty. Ten ostatni opowiadał się bowiem za stałością gatunków, za niemożliwością wytworzenia nowego gatunku (rozumianego jako pełna natura) przez kogoś innego niż sam Bóg. Ponadto tomistyczna wizja przyczynowości wtórnej wcale nie odpowiada tezie krytykowanych autorów, jakoby Bóg miał użyć ewolucji jako narzędzia przy stwarzaniu świata. Tezy Lichacza i Carrolla znajdują odpowiedź w analizie oryginalnych wypowiedzi Doktora Anielskiego. Artykuł kończy się wnioskiem, że nauka św. Tomasza jest trudna do harmonizacji z teistycznym ewolucjonizmem, a w wielu aspektach wprost go wyklucza.
EN
This paper concerns the relationship between Thomas Aquinas’ doctrine and the concept of biological evolution. It is a response to theses presented by two catholic authors (Piotr Lichacz and William E. Carroll), according to whom Thomas’ teaching does not exclude, at any point, biological evolution widely accepted in contemporary science. Firstly, the article presents four basic difficulties to the idea presented by Lichacz and Carroll. If Thomas’ teaching could have been reconciled with the idea of evolution, it must have been evolution somehow directed by God. Otherwise, evolution is atheistic concept which Thomas would have never agreed on. Nevertheless, this first condition does not solve all nonconformities. The other problems to reconcile Thomas Aquinas’ doctrine and contemporary notion of biological evolution are different concept of causality, lack of species transformism in Aquinas’ doctrine and Christian belief that only God himself (in a direct act) can produce a totally new nature (natura perfecta) in matter. These three substantial ideas do not allow to say that Thomas’ teaching can be compatible with the modern concept of biological evolution. At some points, Aquinas’ doctrine is irrelevant to it, but at other, it directly excludes it.
Year
Volume
9
Pages
33-52
Physical description
References
  • Karol DARWIN, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt, tekst polski na podstawie przekładu Szymona Dicksteina i Józefa Nusbauma opracowały Joanna Popiołek i Małgorzata Yamazaki, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2009.
  • Michael MCKEOUGH, The Meaning of rationes seminales in St. Augustine, Catholic University of America, Washington D.C. 1926.
  • William E. CARROLL, „Creation, Evolution, and Thomas Aquinas”, Revue des Questions Scientifiques 2000, vol. 171 (4), s. 319-347, http://www.catholiceducation.org/articles/science/sc0035.html (20.10.2011).
  • Piotr LICHACZ, „Czy stworzenie wyklucza ewolucję?”, w: Bogusław KOCHANIEWICZ (red.), Teologia św. Tomasza z Akwinu dzisiaj, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań 2010, s. 71-94.
  • Douglas J. FUTUYMA Evolutionary Biology, Sinauer Associates 1986.
  • TOMASZ Z AKWINU, Summa contra gentiles. Prawda wiary chrześcijańskiej, t. 2, W Drodze, Poznań 2007.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-e67f87d9-c738-4d9a-89db-130a99727b10
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.