PL EN


2011 | 5 | 53-88
Article title

Prace Józefa Grycza nad organizacją bibliotekarstwa publicznego w latach 1945-1949. Część I

Authors
Content
Title variants
EN
Józef Grycz’s Organizational Input into the Process of Reconstructing Public Libraries after the Second World War (1945–1949): Part I
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The post-war organization of public libraries attained utmost importance among the numerous initiatives undertaken by J. Grycz upon his employment (1 April 1945) by the Department of Libraries, within the Ministry of Education of the so-called Interim Government of the Republic of Poland. To this end he intended to introduce the solutions, which he worked out during the long years of the German occupation, and which were a development of his legislative initiatives brought forward already before the Second World War. The draft of the novel library law was ready as early as April 1945, but, as a result of consultations with representatives of the librarian milieu, inter-ministry co-ordinations, and numerous amendments introduced under pressures exerted by various governmental instytutions, the passing of the law was constantly postponed. Finally, the bill was passed as the ‘Library and Library Collections Decree’ by the Interim Government of National Unity on 31 January 1946. After further amendments, the Decree was confirmed by the State National Council in March 1946, and went into force on 17 April of the same year. The article analyzes the participation of J. Grycz in the legislative process, and brings out the various interests which influenced the final version of the act. It is chiefly based on Grycz’s predominantly unpublished private correspondence in the Grycz files, kept at the Manuscript Department of the Polish National Library in Warsaw. Part two of this article, dealing with the activities of J. Grycz as the head of the Central Directorate of Libraries with respect to the various aspects of functioning of the public libraries within the new legal framework, will be published in the next volume of this journal.
Keywords
Contributors
  • Instytut Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych Uniwersytetu Warszawskiego
References
  • B. Bierut, O upowszechnianie kultury, Warszawa 1948
  • T. Zarzębski, Uwagi nad życiem Józefa Grycza (W 40. rocznicę śmierci), Przegl. Bibliot., 63:1995, z. 1, s. 22
  • J. Janiczek, Sprawy biblioteczne w ramach działalności Ministerstwa Oświaty, „Bibliotekarz”, styczeń–luty 1946, nr 1–2, s. 1
  • A. Grefkowicz, Polska Macierz Szkolna, [w:] Słownik polskich towarzystw naukowych, t. II: Towarzystwa naukowe i upowszechniające naukę działające w przeszłości na ziemiach polskich, cz. 1, red. nauk. B. Sordylowa, oprac. zespół pod kierunkiem B. Krajewskiej-Tartakowskiej, Wrocław 1994, s. 446
  • J. Kołodziejska, Publiczne biblioteki samorządowe w okresie międzywojennym, Warszawa 1967
  • J. Muszkowski, Biblioteki oświatowe w Polsce. Odbitka z dzieła zbiorowego p.t. Książka w pracy oświatowej, Warszawa 1935, s. 14–15
  • K. Świerkowski, Bibliotekarstwo oświatowe na zjazdach bibliotekarzy polskich, „Bibliotekarz”, 1936/1937, nr 2, s. 17–20
  • Bibliotekarstwo polskie 1925–1951 w świetle korespondencji jego współtwórców, wyboru z listów Adama Łysakowskiego, Mariana Łodyńskiego, Józefa Grycza i Heleny Hleb-Koszańskiej dokonała, wstępami, przypisami i indeksem opatrzyła M. Dembowska, Warszawa 1995
  • J. Janiczek, Bibliotekarstwo oświatowe w Polsce po dwudziestu latach niepodległości, „Bibliotekarz”, 1939, nr 1–2, s. 4
  • Wanda Dąbrowska, Książka w bibliotece, Warszawa 1937
  • J. Janiczek, Zwycięstwo słusznej sprawy, „Bibliotekarz”, marzec 1946, nr 3, s. 48
  • T. Zarzębski, Geneza, życie i nauki dekretu, Przegl. Bibliot., 54:1986, z. 3–4, s. 282
  • S. Vrtel-Wierczyński, Teoria bibliografii w zarysie, Wrocław 1951
  • W. Dobrowolska, Ideologia bibliotekarstwa w Rosji Sowieckiej, Kraków 1934 [odbitka z „Przeglądu Współczesnego”, wrzesień 1934, nr 149], s. 6–8
  • T. Zarzębski, Dekret w dziejach polskiego bibliotekarstwa (w 50 rocznicę wydania), [w:] Półwiecze dekretu o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi. Refleksje i opinie bibliotekarzy. Materiały ze spotkania okrągłego stołu. Warszawa, 17 kwietnia 1996 r., red. L. Biliński, Warszawa 1996, s. 105
  • P. Hübner, Polityka naukowa w Polsce w latach 1944–1953: geneza systemu, Wrocław 1992
  • Praktyczna pedagogika biblioteczna. Szkic dyskusyjny, wydanie drugie uzupełnione, Warszawa 1938
  • P. Buchwald-Pelcowa, Powojenne wędrówki starych druków w Polsce, [w:] Symposia bibliologica. Dokumentacja księgoznawcza księgozbiorów historycznych. Współpraca krajowa i międzynarodowa. Skutki II wojny światowej dla bibliotek polskich, red. nauk. A. Mężyński, Warszawa 1995, s. 151–159
  • J. Korpała, Refleksje przed krajowym zjazdem bibliotekarzy, Przegl. Bibliot., 16:1948, z. 3–4, s. 128
  • W. Dąbrowska, Sprawy ważne i pilne, „Bibliotekarz”, 1945, nr 1, s. 8
  • J. Grycz, Polska polityka biblioteczna w latach powojennych, [w:] Z zagadnień teorii i praktyki bibliotekarskiej. Studia poświęcone pamięci Józefa Grycza, Wrocław 1961, s. 71–88
  • P. Lechowski, Karta z dziejów powojennego bibliotekarstwa polskiego. Wydział Bibliotek w Ministerstwie Oświaty (luty 1945 – marzec 1946), [w:] Między przeszłością a przyszłością, książka, biblioteka, informacja naukowa – funkcje społeczne na przestrzeni wieków, red. M. Próchnicka, A. Korycińska-Huras, Kraków 2007, s. 109–118
  • A. Mężyński, Biblioteki Warszawy w latach 1939–1945, Warszawa 2010
  • Cz. Wycech, Z dziejów tajnej oświaty w latach okupacji 1939–1944, Warszawa 1964
  • M. Korczyńska- Derkacz, Państwowy Instytut Książki (1946–1949) i jego rola w rozwoju bibliologii, bibliotekarstwa i kultury książki w Polsce, Wrocław 2011
  • M. Łodyński, Pierwszy polski projekt „Generalnej Dyrekcji Bibliotek”, Przegl. Bibliot., 24:1956, z. 1, s. 17–23
  • W. Dąbrowska, Przedwiośnie, „Bibliotekarz”, kwiecień 1946, nr 4, s. 77
  • J. Grycz], Projekt organizacji władz i organów bibliotecznych, [w:] Aktualne zagadnienia bibliotekarskie. Pierwsza powojenna konferencja okręgowych wizytatorów bibliotek w dniach 24–27 października 1945 r. w Pabianicach, Warszawa 1946, s. 137–139
  • D. Jarosz, Święto książki z wielką polityką w tle (Dni Oświaty w maju 1946 r.), [w:] Bibliologia polityczna, red. D. Kuźmina, Warszawa 2011, s. 265–273
  • J. Grycz, Zasady organizacji bibliotek naukowych w Polsce, [w:] IV Zjazd Bibliotekarzy Polskich w Warszawie dnia 31 maja – 2 czerwca 1936 r. Referaty, Warszawa 1936, s. 38–41
  • Stanisław A. Kondek, Papierowa rewolucja. Oficjalny obieg książek w Polsce w latach 1948–1955, Warszawa 1999
  • B. Bieńkowska, Książka na przestrzeni dziejów, przy współpracy E. Maruszak, Warszawa 2005
  • M. Rutowska, Lista strat osobowych bibliotekarstwa polskiego w czasie II wojny światowej, Przegl. Bibliot., 49:1981, z. 2, s. 177–192
  • J. Burakowski, Dekret o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi (kilka uwag o przesłankach wdrażania, losach i przesłaniach dla nas), [w:] Półwiecze dekretu…, s. 66–67
  • L. Biliński, Dekret o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi po 50 latach, [w:] Półwiecze dekretu…, s. 24
  • M. Korczyńska- Derkacz, Książki szkodliwe politycznie, czyli akcja „oczyszczania” księgozbiorów bibliotek szkolnych, pedagogicznych i publicznych w latach 1947–1956, [w:] Niewygodne dla władzy. Ograniczanie wolności słowa na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, pod red. D. Degen i J. Gzelli, Toruń 2010, s. 343
  • J. Grycz, Co wnosi polska ustawa biblioteczna? „Bibliotekarz”, 1945, nr 1, s. 4
  • D. Jarosz, Dzieje książki w Polsce 1944–1989. Wybór źródeł, Warszawa 2010
  • J. J. [J. Janiczek], Ustawa biblioteczna, „Bibliotekarz”, styczeń–luty 1946, s. 36
  • J. Filipkowska-Szemplińska, Interpretacje, „Bibliotekarz”, listopad-grudzień 1946, nr 11–12, s. 229–230
  • M. Des Loges, Na temat bibliotek miejskich, „Bibliotekarz”, maj–czerwiec 1947, nr 5–6, s. 84–86
  • J. Augustyniak, W obronie charakteru wielkich bibliotek publicznych miejskich, „Bibliotekarz”, maj–czerwiec 1947, nr 5–6, s. 86–88
  • J. Grycz, Kilka uwag do dekretu o bibliotekach, „Bibliotekarz”, 1946, nr 3, s. 49–52
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-f0b78b83-104a-4984-b669-a8ac5a832aca
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.