PL EN


2010 | 10 | 19-36
Article title

Człowiek w trzech wrzecionach czasu

Authors
Content
Title variants
RU
Человек в трёх осях времени
EN
Man in the Three Spindles of Time
Languages of publication
PL
Abstracts
RU
Автор сталкивает традиционные прототипы духа времени с его цивилизационными прототипами, по всей видимости доминирующими в настоящее время. К последним относится концепция «духа времени», представленная автором в категориях рецентивизма, т.е. мнения, что наш мир каждый раз (a recentiori) рождается снова вместе с опытом, несмотря на то что он уже раз каким-то образом существовал. К традиционным прототипам «духа времени» автор относит такие прототипы, которые связаны с опознанием ситуации поколения в рамках эпохи, являющейся для них результатом оборота трѐх шпинделей времени – прошлого, настоящего и будущего. Рецентивизм стоит на стороне видения культуры доминированной настоящим, которое является динственным временем, успевающим за действительностью.
EN
The author confronts the traditional prototypes of the spirit of time with its civilization prototypes that seem to dominate nowadays. To those latter ones refers the conception of “the spirit of time”, elaborated by the author in the categories of recentivism, i.e. the view that our world is being born each time (a recentiori) anew along with experience, despite its having existed in some way or another before. The author views the traditional prototypes of the “spirit of time” as those that are linked with the recognition of the generational situation of the people in the frame of the epoch being for them the result of the turn of the three spindles of time – the past, the present, and the future. Recentivism advocates the vision of culture dominated by the present, the latter being the only time keeping pace with reality.
Keywords
Contributors
author
  • Uniwersytet Śląski
References
  • Bańka J. (red.). 1999. Filozofia jako sposób odczuwania i konceptualizowania ludzkiego losu. Katowice.
  • Bańka J. 1990. Epistemologia jako odkrycie aktualnego momentu prawdy. Próba neosemantyzacji klasycznej definicji prawdy w recentywizmie. Katowice.
  • Bańka J. 1991. Metafizyka zdarzeń. Recentywizm i henadologia. Katowice.
  • Bańka J. 1991. Traktat o czasie. Katowice.
  • Bańka J. 1992. Medytacje parmenidiańskie o pierwszej filozofii. Recentywizm i pannyngeneza. Katowice.
  • Bańka J. 2001. Prolegomena do historiozofii. Poznań.
  • Bańka J. 2002. Eurorecentywizm jako droga Europy do wspólnotowej teraźniejszości narodów. Katowice.
  • Bańka J. 2002. Zenon z Elei. Recentywizm w zwierciadle paradoksu strzały. Katowice.
  • Bańka J. 2003. Ontologia bytu aktualnego. Próba zbudowania ontologii opartej na założeniach recentywizmu. Katowice.
  • Bańka J. 2008. O prawdzie, która nawiedza słowo. Sermonizm jako stanowisko recentywizmu w sporze o powszechniki. Katowice.
  • Brandon S.G.F. 1965. History, Time and Deity. Acomparative Study of the Conception of Time in religious Thought and Practice. Manchester.
  • Buczyńska-Garewicz H. 1969. „Pragmatyczna koncepcja wartości instrumentalnej”. Estetyka.
  • Gödel K. 1931. „Über formal unentscheidbare Sätze der Principia Mathematica und verwandter Systeme I”. Monatshefte für Mathematik und Physik 38 : 173–198.
  • Guriewicz J. 1976. Kategorie kultury średniowiecznej, tłum. J. Dancyger. Warszawa.
  • Hawking S. 2002. Wszechświat w skorupce orzecha. Poznań.
  • Helss P.W. 2000. Die Hauptprobleme auf dem humanistischen Wissenschaft. Achen.
  • Iwanow W.W. 1977. Kategorie czasu w sztuce i kulturze XX wieku. W Znak, styl, konwencja, przeł. W. Krzemień, wybór M. Głowiński. Warszawa.
  • Jaśkowski S. 1948. „Rachunek zdań dla systemów dedukcyjnych sprzecznych”. Studia Societatis Scientiarum Toruniensis Sectio A I.
  • Kaaren S. 2001. Human Mind and new civilization. Oxford.
  • Kant I. 2001. Krytyka czystego rozumu, tłum. R. Ingarden. Kęty.
  • Lederman L. 1996. Boska cząstka: jeśli Wszechświat jest odpowiedzią, jak brzmi pytanie?. Warszawa.
  • Leroux E. 1923. Bibliographie methodique du pragmatisme Americain, Anglais et Italien. Paris.
  • Markiewicz B. 1987. U źródeł niemieckiego idealizmu. Pojęcie współczesności a filozofia zjednoczenia. Warszawa.
  • Mirski J. 1923. „Uwagi nad pragmatyzmem jako metodą heurystyczną i opisową”. Kwartalnik Filozoficzny.
  • Penrose R. 1998. Nowy umysł cesarza. Warszawa.
  • Reeves H. 1994. Dernieres nouvelles du kosmos. Sevil.
  • Schilpp P.A. (red.). 1963. The Philosophy of Rudolf Carnap. Cambridge.
  • Smalley E. 1999. The Ways of Today’s Science. New York.
  • Such J. 2005. Dlaczego fizyka potrzebna jest filozofii?. W Między recentywizmem a etyką prostomyślności. Księga jubileuszowa z okazji 70 rocznicy urodzin Profesora Józefa Bańki, P. Skudrzyk (red.). Katowice.
  • Süßmann G. 1996. Zur Geschichte der neuen Wissenschaft. Achen.
  • Symotiuk S. 1999. Komunikacja a przestrzenie. Lublin.
  • Vasari G. 1985. Żywoty najsłynniejszych malarzy, rzeźbiarzy i architektów, przeł. K. Estreicher. Warszawa - Kraków.
  • Zawirski Z. 1936. „Rozwój pojęcia czasu”. Kwartalnik Filozoficzny 12.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-f0dfde2a-9742-4710-b0a8-8a6a33ff1d21
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.