PL
Pojawienie się w latach 70. XX w. pierwszych generowanych komputerowo efektów specjalnych na zawsze zmieniło oblicze światowej kinematografii. Przełom ten stał się możliwy dzięki pracy inżynierów, programistów i filmowców eksperymentatorów, którzy przez dwie wcześniejsze dekady zajmowali się rozwijaniem algorytmów graficznych i odkrywaniem potencjału artystycznego nowej, cyfrowej wizualności. Okres ten cechowała wyjątkowa atmosfera kreatywności uzyskana dzięki kooperacji jakże odmiennych od siebie środowisk artystycznych i naukowych. Proces kształtowania się tej zależności można prześledzić, odwołując się do osiągnięć braci Whitney, Ch. Csuriego, P. Foldesa oraz pracowników ośrodków badawczych (jak K. Knowlton, H. Gouraud, E. Catmull i inni). Okaże się wtedy, że wczesne cyfrowe animacje, które fascynowały widzów takich pozycji, jak Świat Dzikiego Zachodu (Westworld, 1971) Michaela Crichtona, Gwiezdne wojny (Star Wars, 1977) George’a Lucasa czy Czarna dziura (Black Hole, 1979) Gary’ego Nelsona, są odziedziczonym przez kino spadkiem po innowacyjnych dokonaniach twórców eksplorujących od lat 50. domenę animacji komputerowej.
EN
The appearance of the first computer-generated special effects in the 1970s has forever changed the face of world cinema. This breakthrough had been made possible by the work of the engineers, programmers and experimental filmmakers, who for the preceding two decades developed graphic algorithms and explored the artistic potential of new digital visuals. This period was characterized by a unique atmosphere of creativity gained through the cooperation of so many different artistic and scientific circles. The process of shaping this relationship can be traced back to the achievements of the Whitney brothers, Ch. Csuri, P. Foldes and staff of research centres (such as K. Knowlton, H. Gouraud, E. Catmull et al.). It appears that early digital animations, which fascinated viewers, such as for example Michael Crichton’s Westworld (1971), George Lucas’s Star Wars (1977), and Gary Nelson’s Black Hole (1979), are the descendants of the innovations made by the film makers, who since the 1950s, explored the domain of computer animation.