PL EN


2014 | 62 | 2: Historia | 143-172
Article title

Walka polityczna i personalna w lubelskich organach PZPR w okresie październikowym na tle walk frakcyjnych w KC PZPR w 1956 r.

Authors
Title variants
EN
Political and personal struggle in the Lublin organs of the Polish United Workers' Party in the October period against the background of faction struggles in the Central Committee of the PUWP in 1956
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Powstanie frakcji w KC PZPR po XX Zjeździe KPZR miało zasadniczy wpływ na sytuację w niższych ośrodkach partyjnych. Brak silnego przywództwa spowodował powrót Władysława Gomułki, który w 1956 r. cieszył się niezachwianym poparciem społecznym. W Lublinie popularność Gomułki wykorzystali studenci UMCS należący do partii. Organizując wiece poparcia dla wyboru Gomułki na stanowisko I sekretarza, chcieli zaskarbić sobie przychylność społeczeństwa województwa, by zrealizować własne cele polityczne. Grupa była przeciwna nowo wybranemu I sekretarzowi KW Władysławowi Kozdrze, którego do Lublina przysłał KC. Grupę tą nazywamy rewizjonistami. Oprócz grupy studentów w KW PZPR w Lublinie zawiązały się dwie grupy. Pierwsza z nich, będąca ówczesnym kierownictwem komitetu, miała na celu zachowanie zajmowanych stanowisk. W związku z ich postawą nazwani zostali koniunkturalistami. Powrót Gomułki nie był przychylnie przez nich przyjęty. Druga z grup, związana w lubelskim oddziałem ZBoWiD-u, miała na celu przejęcie władzy w KW. Prawdopodobnie osoby te cieszyły się poparciem Mieczysława Moczara. Ich cel został zrealizowany w listopadzie 1956 r., lecz po miesiącu grupa utraciła stanowisko I sekretarza KW na rzecz popieranego przez KC Władysława Kozdry. Kozdra w grudniu 1956 r. zlikwidował w KW ośrodki opozycyjne wobec siebie, pozostając do 1971 r. I sekretarzem KW PZPR w Lublinie. Główni przedstawiciele grupy koniunkturalistów i grupy związanej z ZBoWiD-em, zostali przeniesieni na inne stanowiska, nieoznaczające partyjnej degradacji. Grupa rewizjonistów została rozwiązana i utraciła wszelkie znaczenie polityczne.
EN
Formation of factions in the Central Committee of the Polish United Workers’ Party after the 20th Congressof theCommunist Party of the Soviet Unionhad a fundamental effect on the situation in minor party centers. A lack of a strong leadership caused the return of Władysław Gomułka who in 1956 enjoyed widespread support of the Polish society. In Lublin Gomułka's popularity was used by UMCS students who were party members. By organizing rallies to support Gomułka as a candidate for the post of the First Secretary of the Party they sought to win the hearts of the society of the region in order to achieve their own political aims. the group opposed the new First Secretary of the Provincial Committee Władysław Kozdra who was sent to Lublin by the Central Committee. This group is called revisionists. Apart from the student group two other ones were formed in the Provincial Committee. One of them, that was at the time the leadership of the Committee, aimed at maintaining their positions. This is why they were called opportunists. They did not welcome Gomułka’s return. The other group, that had ties with the Lublin section of the Society of Fighters for Freedom and Democracy aimed at seizing power in the Provincial Committee. Probably they enjoyed the support of Mieczysław Moczar. Their aim was achieved in November 1956, but after a month the group lost the position of the First Secretary, taken by Władysław Kozdra who was supported by the Central Committee. In December 1956 Kozdra suppressed the opposition centers in the Provincial Committee and he remained the First Secretary of the Provincial Committee of the Polish United Workers' Party until 1971. The main representatives of the opportunist group and of the group connected with the Society of Fighters for Freedom and Democracy were transferred to other positions that did not signify a degradation in the party. The revisionist group was disbanded and lost any political significance.
Year
Volume
62
Issue
Pages
143-172
Physical description
References
  • Codogni P.: Rok 1956, Warszawa: Prószyński i S-ka 2006.
  • Czubiński A.: Przełom roku 1956. Geneza i znaczenie, w: Przełomowy rok 1956. Poznański Czerwiec, Polski Październik, Budapeszt, red. E. Makowski, S. Jankowiak, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1998.
  • Dąbrowski M.: NSZZ „Solidarność” Region Środkowo-Wschodni, w: NSZZ „Solidarność” 1980-1989, t. V, red. Ł. Kamiński, G. Waligóra, Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu 2010.
  • Eisler J.: Marzec 1968, w: PRL od lipca 44 do grudnia 70, red. K. Persak, P. Machcewicz, Warszawa: Bellona 2010.
  • Eisler J.: Polskie miesiące czyli kryzys(y) w PRL, Warszawa: Instytut Pamięci Narodwoej 2008.
  • Eisler J.: Zarys dziejów politycznych Polski 1944-1989, Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza „BGW” 1992.
  • Gomułka W.: O naszej partii, Warszawa: Książka i Wiedza 1968.
  • Machcewicz P.: Polski Rok 1956, Warszawa: Mówią Wieki 1993.
  • Machcewicz P.: Władysław Gomułka, Warszawa: Wydawnictwa Szkole i Pedagogiczne 1995.
  • Radziński E.: Stalin, tłum. I. Lewandowska i M. Jagiełło, Warszawa: Magnum 1996, s.594-609.
  • PPR, PPS, PZPR. Struktura aparatu centralnego 1944-1980. Kierownicy i zastępcy kierowników wydziałów: 1944-1980, oprac. W. Ciempiel, J. Jakubowski, J. Szczeblewski, Warszawa: Centralne Archiwum KC PZPR 1980.
  • Szumiło M.: Bazyli Hołod (1907-1963) – kariera ukraińskiego komunisty z ziemi włodawskiej, w: Życiorysy w trzy kultury wpisane. Włodawskie biografie, red. M. Bem, A.Duszczyk, Radom−Włodawa: Radomskie Towarzystwo Naukowe − Muzeum Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego 2008.
  • Władyka W.: Kwasy i zasady w KC PZPR w 1956 r., w: Rok 1956 w Polsce i jego rezonans w Europie, red. J. Szymoniczek, E. C. Król, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN: Collegium Civitas 2009.
  • Władysław Kozdra, w: Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. III, red. F. Tych, Warszawa: Książka i Wiedza 1992.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-f3058ff3-fff4-43fe-8f9a-97f826cbed49
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.