PL EN


2016 | LXII | 103-115
Article title

Zmiany w językowej formie nagłówków prasowych

Content
Title variants
EN
Changes in the linguistic form of press headlines
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Celem artykułu jest pokazanie zmian w formie nagłówków w czasie ostatniego półwiecza. Materiał badawczy pochodzi z „Gazety Wyborczej” wydawanej w latach 1996–1997, a następnie w latach 2015–2016. Punktem odniesienia (porównania) są wyniki badań nad prasą lat sześćdziesiątych. Autorka koncentruje się szczególnie na wartości informacyjnej nagłówków i ich postaci składniowej. Analizuje nagłówki ze względu na rodzaj przekazywanej informacji w trzech przedziałach czasowych. Pod uwagę bierze: precyzowanie treści utworu (streszczanie najważniejszej wiadomości lub tezy utworu, określanie tematu utworu), uwydatnianie głównej okoliczności, wskazywanie odbiorcy. Badania wykazały, że w nagłówkach ostatnich dwudziestu lat powstały nowe schematy składniowe, np. schemat nagłówka w postaci replik dialogowych, a istniejące schematy zostały rozbudowane. Dotyczy to zwłaszcza grupy informacyjnej „wskazanie odbiorcy”. Stosowane w nagłówkach kategorie gramatyczne służą zaktywizowaniu odbiorcy, co zwiększa interakcyjność przekazu. Cytaty wprowadzają różnorodność głosów i perspektyw, co kreuje nowe sytuacje komunikacyjne. Zmiany w językowej formie nagłówków mają charakter jakościowy i ilościowy. Są przejawem zmian w sferze publicznej i dyskursie medialnym.
EN
The aim of the article is to present the changes in the form of headlines over the past 50 years. The research material has been obtained from Gazeta Wyborcza (in 1996–1997 and 2015–2016). It is compared to the research on press conducted in the 1960s. The author of the article concentrates especially on the informational value and the syntactic structure of the press headlines. She analyzes the headlines with regard to the information included, in the three time intervals. She takes it into consideration how the headlines specify the content of the article (whether they summarize the most important information or thesis or define its topic), how they highlight the main circumstance, how they designate the addressee of the text. The research has shown that among the headlines used during the past 20 years, there emerged new syntactic schemes, e.g. that of the dialogical response, and that the existing schemes have been expanded. This concerns especially the headlines which designate the addressee of the text. The grammatical categories used in the headlines serve mainly to activate the readers, which leads to a greater attractiveness of the text. Quotations introduce the variety of voices and perspectives, which creates new communicative situations. The changes in the linguistic form of the headlines are both qualitative and quantitative, and are an indicator of the changes in the public sphere and in the media discourse.
Keywords
Year
Volume
Pages
103-115
Physical description
Dates
published
2016
Contributors
  • Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny Katedra Lingwistyki Stosowanej i Kulturowej
References
  • Bereś Stanisław, 1974, Problemy metaforyczności i komunikatywności nagłówków prasowych w „Słowie Polskim”, „Wrocławski Rocznik Prasoznawczy”, s. 89–95.
  • Gajda Stanisław, 1985, O tytułach tekstów. Wprowadzenie do problematyki, „Zeszyty Naukowe WSP w Opolu, Filologia Polska”, XXIV, s. 142–151.
  • Gajda Stanisław, 1987, Społeczne determinacje nazw własnych tekstów (tytułów), „Socjolingwistyka”, nr 6, s. 79–89.
  • Duszak Anna, 1998, Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Ostromęcka-Frączak Bożena, 2004, Sprzedaż języka w nagłówkach „Gazety Wyborczej”, w: M. Wojtak, M. Rzeszutko, red., W kręgu wiernej mowy, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, s. 113–125.
  • Pałuszyńska Edyta, 2006, Nagłówki w „Gazecie Wyborczej” (ekspresywna leksyka, frazematyka, metaforyka), Wydawnictwo Piktor, Łódź.
  • Pisarek Walery, 1967, Poznać prasę po nagłówkach! Nagłówek wypowiedzi prasowej w oświetleniu lingwistycznym, Ośrodek Badań Prasoznawczych RSW „Prasa”, Kraków.
  • Smereczniak Małgorzata, 2001, Struktura składniowa i funkcje nagłówków we współczesnej prasie, w: E. Jędrzejko, red., W kręgu języka polskiego. Śląsko-poznańskie kolokwia lingwistyczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, s. 163–173.
  • Wojtak Maria, 2004, Gatunki prasowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
  • Wojtak Maria, 2010, Głosy z teraźniejszości. O języku współczesnej prasy, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie, Lublin.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
0076-0390
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-f30a336b-6223-4a77-8bfb-6d16be247148
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.