PL EN


2018 | 4 (25) | 35-54
Article title

Swobodne Wychowanie w ujęciu Konstantina Wentcela (1857-1947) – zarys konceptu

Content
Title variants
EN
Konstantin Wentcel’s (1857-1946) Pedagogy of Free Education – Outline of Concept
Languages of publication
PL DE EN
Abstracts
EN
Interest in the pedagogy of New Education is currently experiencing a renaissance. In confrontation with the traditional method that is practiced in the majority of educational institutions for children and youth, the solutions suggested by the non-directive pedagogue seem to be better suited for present times. Undoubtedly, the views of Konstanty Wentcel (1857-1946) – the propagator of the idea of freedom in the theory and practice of education, should be acknowledged in this regard as interesting. Being one of the leading figures of Free Education in Russia and also one of the main initiators of the Declaration of the Rights of Children, which was proclaimed one hundred years ago, Wentcel played a significant role in the development of native pedagogical thought of the second decade of the 20th century. Special attention should be drawn to the juxtaposition of the idea of freedom with the idea of harmony understood as a unity of the individual with the entire world (cosmic education). The opinion that these ideas not only do not contradict themselves, but even mutually imply each other and enable children’s creative powers to develop, places Wentcel along with prominent pedagogical thinkers such as John Dewey (1859-1952) and Maria Montessori (1870-1952). Although he was a known figure, his academic work still remains little known. This article constitutes an attempt to recall this figure and to draw attention to his original concept, which still requires complex elaboration and comparison with the other concepts of the New Education.
PL
Zainteresowanie pedagogiką Nowego Wychowania przeżywa obecnie swój renesans. W konfrontacji z praktykowaną w większości instytucji kształcących dzieci i młodzież metodologią tradycyjną, rozwiązania proponowane przez pedagogikę niedyrektywną wydają się być lepiej dopasowane do obecnych czasów. Bez wątpienia poglądy Konstantego Wentcela (1857-1946) – propagatora idea wolności w teorii i praktyce wychowania, należy uznać w tym względzie za interesujące. Będąc jedną z czołowych postaci Swobodnego Wychowania w Rosji, a także jednym z głównych inicjatorów uchwalenia Deklaracji Praw Dziecka, które miało miejsce równo sto lat temu, Wentcel odegrał znaczącą rolę w rozwoju rodzimej myśli pedagogicznej drugiej dekady XX wieku. Na szczególną uwagę zasługuje zwłaszcza postulowane przez niego zestawienie idei wolności i idei harmonii, rozumianej jako jedność ludzkiego indywiduum z całością świata (wychowanie kosmiczne). Stwierdzenie, że te idee nie tylko nie są ze sobą sprzeczne, ale nawet wzajemnie się implikują umożliwiając rozwój sił twórczych dziecka, stawia Wentcela w jednym rzędzie z takimi gigantami myśli pedagogicznej jak John Dewey (1859-1952) i Maria Montessori (1870-1952). Chociaż był postacią znaną jego trud badawczy pozostaje jednak nadal mało znany. Niniejszy artykuł stanowi próbę przypomnienia tej postaci i zwrócenia uwagi na jego oryginalną koncepcję pedagogiczną, która ciągle domaga się kompleksowego opracowania i porównania z innymi koncepcjami Nowego Wychowania.
Year
Issue
Pages
35-54
Physical description
Contributors
  • Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie
References
  • Вентцель, К. Н., w: Научный Архив РАО. Ф. 23, оп.1, д. ед. хр. 16.
  • Вентцель, К. Н., w: Научный Архив РАО. Ф. 23, оп.1, д. ед. хр. 30.
  • Вентцель, К. Н., Борьба за свободную школу, Типография Торгового дома А. П. Печковский и А. П. Куланже, Москва 1906.
  • Вентцель, К. Н., Заметки о космическом воспитании, w: Свободное воспитание: cборник избранных трудов, (ред.) Л. Д. Филоненко, Ассоциация ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ, Москва 1993, s. 156-166.
  • Вентцель, К. Н., Из пережитого,передуманного, перечувствованного и сделанного, w: Жизнь и педагогика Константина Вентцеля, (red.) Г. Б. Корнетов, АСОУ, Москва 2007, s. 7-302Вентцель, К. Н., Как создать свободную школу (дом свободного ребенка), Типография T-ва И. Н. Кушнеревъ и Кº, Москва 1906.
  • Вентцель, К. Н., Новые пути воспитания и образования детей, Книгоиздательство К. И. Тихомирова, Москва 1910.
  • Вентцель, К. Н., Новые пути воспитания и образования детей, Кооперативное Издательство ЗЕМЛЯ И ФАБРИКА, Москва 1923.
  • Вентцель, К. Н., Освобождение ребенка, Кооперативное Издательство ЗЕМЛЯ И ФАБРИКА, Москва 1923.
  • Вентцель, К. Н., Основные задачи нравсвенного воспитания, „Вестник воспитания”, 1896, nr 2.
  • Вентцель, К. Н., Отделение школы от государства и декларация прав ребенка, Типография T-ва И. Н. Кушнеревъ и Кº, Москва 1918.
  • Вентцель, К. Н., Принцип авторитета и его значения в жизни и воспитании, „Вестник воспитания”, 1909, nr 3, s. 92-135.
  • Вентцель, К. Н., Провозглашение декларации прав ребенка, ГОЛОС ТРУДА, Петербург-Москва 1923.
  • Вентцель, К. Н., Революция и требования нравственности, 1-я Советская Типография, Воронеж 1922.
  • Вентцель, К. Н., Современный момент и свободное воспитание, „Свободное воспитание и свободная школа”,1918, Nr 1-3, s. 13-28.
  • Вентцель, К. Н., Социализм и свободное воспитание, „Свободное воспитание”, 1918, Nr 6-7, s. 23-28.
  • Вентцель, К. Н. Среда как фактор нравственного воспитания, „Образование”, 1900, nr 1, s. 19-36.
  • Вентцель, К. Н., Теория свободного воспитания и идеальный детский сад, Книгоиздательство ГОЛОС ТРУДА, Петербург-Москва 1923.
  • Вентцель, К. Н., Этика и педагогика творческой личности. Этика творческой личности, т. 1-2, Книгоиздательство К. И. Тихомирова, Москва 1911-1912.
  • Винокуров, С. В, Великие русские педагоги в Воронежском крае, Издательство Воронежского Университета, Воронеж 1972.
  • Гагаев, А. А., Гагаев, П. А., Идея свободного воспитания (К. Н. Вентцель), w: Русские философско-педагогические учения XVII-XX веков: культурно-исторический аспект, Издательство РУССКОЕ СЛОВО, Москва 2008.
  • Записки воронежских краеведов, (red.) А. И. Гайворонский, Центрально-Черноземное книжное издательство, Воронеж 1987.
  • Кей, Э. К. С. Век ребенка, пер. Е. Залога, В. Шахно, Издательство Д. П. Ефимова, Москва 1905.
  • Кружок совместного воспитания и образования детей в Москве. Очерк деятельности (1907 — 1912), Москва 1912.
  • Михайлова, М. В., Дом свободного ребенка, „Советская педагогика”, 1983, nr 4, s. 102-106.
  • Определение Cвятейшего Синода от 20-22 февраля 1901 года, с посланием верным чадам православныя грекороссийския церкви о графе Льве Толстом, w: „Церковные ведомости, издаваемые при святейшем правительствующем синоде” 24. 02. 1901, Nr 8, s. 45-47.
  • Пирогов, Н. И., Нужно ли сечь детей и сечь в присутствии других детей?, w: Сочинения, т. 1, Издательство Пироговского Товарищества, Киев 1914, s. 113-120.
  • Пирогов, Н. И., Правила о проступках и наказаниях учеников гимназий Киевского учебного округа, „Циркуляри по управлению Киевским учебным округом” 1859 nr 8, s. 2-13.
  • Фомин, А. Г., Педагогическая деятельность Л. Н. Толстого, Типография акционерного общества СЛОВО, С.-Петербург 1912.
  • Шарошкина, Т. А., Принципы космической педагогики К. Н. Вентцеля, „Молодой учëный”, 2014, nr 7, s. 567-570.
  • Юдина, Н. П., Дом свободного ребенка – грандиозный педагогический эксперимент, „Историко-педагогический журнал”, 2016, nr 4, s. 86-98.
  • Aleksiejuk, A., Lew Tołstoj – prekursor pedagogiki Nowego Wychowania w Rosji, „Studia Edukacyjne”, tekst przyjęty do publikacji.
  • Basiński, P., Lew Tołstoj: ucieczka z raju, przeł. J. Czech, Wydawnictwo MARGINESY, Warszawa 2015.
  • Demolins, E., Nowe wychowanie, przeł. J. Wł. Dawid, Nakładem Księgarni E. Wende i S-ki, Warszawa 1900.
  • Dewey, J., My Pedagogic Creed, E. L. Kellogg & Co., New York-Chicago 1897.
  • Edukacja alternatywna w XXI wieku, (red.) B. Śliwerski, Z. Melosik, Oficyna Wydawnicza IMPULS, Kraków 2013.
  • Key, E., Stulecie dziecka, przeł. I. Moszczyńska, Nakładem Księgarni Naukowej, Warszawa 1907.
  • Kot, S., Historia wychowania, t. 2, Wydawnictwo ŻAK, Warszawa 1996.
  • Kupisiewicz, Cz., Szkoła w XX wieku, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006.
  • Legowicz, J., Pedagogika francuskiego naturalizmu, w: Historia wychowania, (red.) Ł. Kurdybacha, t. I, PWN, Warszawa 1967, s. 609-620.
  • Nabokov, V., Wykłady o literaturze rosyjskiej, przeł. Z. Batko, Wydawnictwo Literackie MUZA, Warszawa 2002.
  • Nowakowska-Siuta, R., Słowo wstępne, w: Edukacja alternatywna na rzecz demokratyzacji procesu kształcenia, (red.) R. Nowakowska-Siuta, Oficyna Wydawnicza IMPULS, Kraków 2014, s. 7-12.
  • Sośnicki, K., Rozwój pedagogiki zachodniej na przełomie XIX i XX wieku, PZWS, Warszawa 1967.
  • Szulkin, M., Wstęp, w: L. Tołstoj, Pisma pedagogiczne, przeł. L. i S. Wołoszynowie, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich OSSOLINEUM - Wydawnictwo PAN, Wrocław-Warszawa-Kraków 1963, s. V-XXXV.
  • Sztobryn, S., Filozofia wychowania Sergiusza Hessena, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1994.
  • Sztobryn, S., Pedagogika Nowego Wychowania, w: Pedagogika: podręcznik akademicki, (red.) Z. Kwieciński, B. Śliwerski, t. 1, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s. 278-292.
  • Tołstoj, L., Szkoła jasnopolańska w miesiącu listopadzie i grudniu, w: Pisma pedagogiczne, przeł. L. i S. Wołoszynowie, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich OSSOLINEUM – Wydawnictwo PAN, Wrocław-Warszawa-Kraków 1963, s. 126-222.
  • Tołstoj, L., O oświacie ludowej, w: Pisma pedagogiczne, przeł. L. i S. Wołoszynowie, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich OSSOLINEUM – Wydawnictwo PAN, Wrocław-Warszawa-Kraków 1963, s. 14-37.
  • Tołstoj, L. O swobodnej szkole (fragment listu do P. I. Biriukowa), w: Pisma pedagogiczne, przeł. L. i S. Wołoszynowie, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich OSSOLINEUM – Wydawnictwo PAN, Wrocław-Warszawa-Kraków 1963, s. 420-425.
  • Tołstoj, L. O wychowaniu (odpowiedź na list W. F. Bułgakowa), w: Pisma pedagogiczne, przeł. L. i S. Wołoszynowie, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich OSSOLINEUM – Wydawnictwo PAN, Wrocław-Warszawa-Kraków 1963, s. 426-427.
  • Tołstoj, L., Nauczanie poglądowe (fragment artykułu «O społecznej działalności na polu oświaty ludowej»), w: Pisma pedagogiczne, przeł. L. i S. Wołoszynowie, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich OSSOLINEUM – Wydawnictwo PAN, Wrocław-Warszawa-Kraków 1963, s. 263-283.
  • Tołstoj, L., Projekt ogólnego planu organizacji szkół ludowych, w: Pisma pedagogiczne, przeł. L. i S. Wołoszynowie, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich OSSOLINEUM -Wydawnictwo PAN, Wrocław-Warszawa-Kraków 1963, s. 88-125.
  • Tołstoj, L. Wychowanie a wykształcenie, w: Pisma pedagogiczne, przeł. L. i S. Wołoszynowie, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich OSSOLINEUM – Wydawnictwo PAN, Wrocław-Warszawa-Kraków 1963, s. 223-262.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-f401efef-9ed9-4611-b21f-00f57617b34c
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.