PL EN


2010 | 6(10) |
Article title

Publiczne zarządzanie w sferze prawa autorskiego – problemy definicyjne i normatywne

Content
Title variants
EN
The public management in copyright – choosen definitive and normative problems
Languages of publication
Abstracts
PL
Prawo autorskie, czy też szerzej – prawo własności intelektualnej, stanowi kategorię normatywną tradycyjnie budowaną w oparciu o instytucje prawa prywatnego, w szczególności zaś przy zastosowaniu modelu prawa własności. Nie może być ono jednak współcześnie traktowane ściśle jako hermetyczna grupa przepisów będących „pozakodeksowym działem” prawa cywilnego. Gwałtowny postęp techniczny, otwarcie rynków na obszarze Unii Europejskiej, nowe pola eksploatacji utworów, a także łatwość dostępu i rozpowszechniania rezultatów pracy twórczej to tylko najważniejsze dzisiaj przesłanki ingerencji państwa w funkcjonowanie prawa autorskiego poprzez wprowadzenie do niego mechanizmów publicznoprawnych. Byłoby naiwnym forsowanie tez, jakoby prawo cywilne zawierało normy zapewniające wystarczająco skuteczną ochronę twórcom i innym uprawnionym podmiotom z jednej strony oraz słusznych interesów społeczeństwa rozumianych jako prawo dostępu do twórczości z drugiej. Tak określony obszar zaangażowania państwa można określić mianem „systemu publicznego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi”. Mieszczą się tutaj grupy przepisów dotyczących organów administracji publicznej, posiadających kompetencje we wskazanej sferze, organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, kontroli produkcji nośników optycznych, opłat o szczególnym charakterze, Funduszu Promocji Twórczości oraz odpowiednich procedur. Oczywiście wszystkie wymienione kategorie mieszczą się w zakresie działu administracji rządowej „kultura i dziedzictwo narodowe”, którego centralnym ogniwem jest minister właściwy do spraw kultury i dziedzictwa narodowego”. Wymienione przeze mnie instytucje prawne pełnią różnorakie role w obrębie prawa autorskiego, wśród których warto wymienić przede wszystkim funkcję ochrony twórców, usprawnienia i kontroli legalności obrotu, redystrybucji środków pieniężnych wśród uprawnionych oraz wspieranie twórców i podmiotów praw pokrewnych, natomiast jako cel nadrzędny należy widzieć zapewnienie warunków dla rozwoju szeroko rozumianej twórczości. Abstrahując jednakże w zupełności od rozważań w przedmiocie konieczności budowania instytucji prawa autorskiego, skłaniając się bardziej do silnej ochrony twórców (innych uprawnionych podmiotów) czy też szerokiej deregulacji obrotu bądź na przykład zestawienia daleko idącej deregulacji obrotu w opozycji do ściśle cywilistycznych rozwiązań, pragnę podkreślić, że rozwój prawa autorskiego (oraz ogólnie ujętego prawa własności intelektualnej), jego badanie, ulepszanie, usprawnianie stanowi współcześnie istotny element warunkujący dla rozwoju kultury, nauki, techniki, a wobec tego – być może – w ważnej części cywilizacji człowieka jako całości na jej obecnym etapie.
EN
Copyright – or the intellectual property right – is a normative category traditionally based upon private law institutions, with the use of the property right model in particular. However, nowadays it cannot be treated strictly as a hermetic group of articles, constituting a branch of the civil law outside the code. The abrupt technological progress, the opening of the European Union markets, the new fields of artistic works' exploitation as well as the ability to get to and spread the results of one's creative work with great ease – these are the most important reasons for the state's interference in the functioning of the copyright law. This interference consists in introducing the public law mechanisms into the copyright law. It would be naive to advance a thesis that the civil law includes legal norms providing the sufficient protection of authors and other entitled subjects on the one hand, and of the society's rightful interests on the other ( where the “society's interests” are understood as the right to have access to other people's creative output ). Thus defined area of the state's involvement may be described as “the system of the public management of copyright and related rights”. The category involves groups of articles concerning the following areas: the public administration bodies competent in given spheres, the organizations of the collective management of copyright and related rights, the optical carriers production control, special fares, the Creativity Promotion Fund, and the proper procedures. Obviously, all of the above categories are comprised within the government administration branch called “culture and national heritage”, whose central link is the minister proper of culture and national heritage. The legal institutions I mentioned serve many functions within the copyright law. Among their many roles the ones worth mentioning are the protection of the author, facilitating and controlling the legality of the turnover, redistributing financial resources among the entitled subjects, and supporting authors and the related rights' subjects. However, it is the ensuring of favourable conditions for the widely understood creativity that should be recognized as the supreme goal of these institutions' functioning.
Contributors
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1896-8333
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-f73aea16-20ad-40ec-8260-0a315c9fc4e1
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.