PL EN


Journal
2016 | XXII | 31-51
Article title

Druga tura wyborów samorządowych – gwarancja demokracji czy zbędna dekoracja?

Authors
Content
Title variants
EN
The second round in the local elections – the guarranty of democracy or the useless decoration?
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule przedstawione zostały problemy związane z drugą turą wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Zgodnie z art. 473 k.w. przeprowadzenie drugiej rundy wyborów jest konieczne wówczas, gdy żaden z kandydatów nie uzyskał ponad połowy ważnie oddanych głosów. W ponownym głosowaniu, przeprowadzanym po 14 dniach, bierze udział dwóch kandydatów, którzy w pierwszym głosowaniu uzyskali największe liczby głosów. Autor zebrał dane dotyczące wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast ze wszystkich gmin województw: łódzkiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego i zachodniopomorskiego (łącznie 533 gminy), dla wyborów samorządowych z 2014 r. Spośród tych gmin w 43 zgłoszono tylko jednego kandydata, a w 167 – dwóch. W pozostałych 323 gminach było przynajmniej trzech kandydatów (najwięcej – aż 11 w wyborach prezydenta Zgierza), z czego w 196 przypadkach konieczne było przeprowadzenie drugiej tury wyborów. Autor przedstawił dane wskazujące na związek pomiędzy liczbą zgłoszonych kandydatów, a prawdopodobieństwem wyboru w pierwszej turze. W drugiej turze wyborów w 71% przypadków zwyciężył ten kandydat, który zdobył najwięcej głosów w pierwszej turze. Analizie poddano dane w postaci procenta głosów zdobytych przez zwycięzcę pierwszej tury i procentowej różnicy głosów między nim a kandydatem z drugiego miejsca – na tej podstawie autor wykazał, że przy odpowiednio dużej przewadze w pierwszej turze wyborów, zmiana kolejności kandydatów w ponownym głosowaniu jest bardzo mało prawdopodobna (choć w praktyce i takie sytuacje się zdarzyły). W tekście przedstawiona została propozycja zmiany kodeksu wyborczego, tak aby nie przeprowadzać drugiej tury tam, gdzie w pierwszym głosowaniu zwycięzca co prawda nie uzyskał połowy głosów, ale jego przewaga nad rywalami była odpowiednio duża. Odwołując się do przykładów z praktyki poddano krytyce obowiązujące rozwiązanie, zgodnie z którym w przypadku rezygnacji jednego z dwóch kandydatów rywalizujących w drugiej turze, głosowanie przeprowadza się tylko z udziałem jednego kandydata (zdaniem autora – należy w takim przypadku dopuścić do drugiej tury kandydata z kolejną liczbą głosów).
EN
In the article there are presented some problems connected with the second round of elections of mayors and presidents of cities in Poland. Due to the art. 473 of the electoral code the second round of elections is necessary, when in the first voting none of the candidates got more than half of the total number of valid votes. In the second voting compete two candidates, who got the highest numbers of votes in the first round of elections. The author collected data for the elections of mayors and presidents in all the communities of four Polish voivodeships: łódzkie, podkarpackie, świętokrzyskie and zachodniopomorskie (with 533 communities) for the local elections of 2014. In 43 of these communities there was only one candidate, and in 167 – only two. In the rest of the communities (323) there were three or more candidates (the highest number – 11 – was observed in the elections of president of city of Zgierz). In 196 cases in this group it was necessary to hold the second voting. The author presents the data which shows the connection between the number of candidates and the probability of final success already in the first voting. In 71% of cases the second round of voting was won by the candidate, who had got the best result in the first voting. There were analyzed the detailed results of voting – the percent of votes received by the winner of the first voting and the difference (also in percents) between him and the candidate who took the second position in the first voting. The author shows, that when the advantage of the winner of the first voting is big enough, the probability of the success of his competitor is very little in practice (but also situations like that took place in 2014). In the text there was presented the proposal of changes in the Polish electoral code, aiming to resign of the second round of voting in communities, where the winner of the first elections got less than 50% of votes, but his advantage over other candidates was big enough. Describing the examples from the elections of 2014 the author critics the article of the electoral code, which say, that when one of the candidates in the second round resigns, there is only one candidate left in the second voting (the author says, that in such a situation candidate with the next highest number of votes should enter the second round of the elections).
Journal
Year
Volume
Pages
31-51
Physical description
Dates
published
2016
Contributors
  • Katedra Badań nad Rozwojem Państwa i Prawa, Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Łódzki
References
  • Banaszek R., Zbigniew Krzysiek wycofuje się z drugiej tury wyborów na wójta Moskorzewa. Mieszkańcy oburzeni, http://www.echodnia.eu/swietokrzyskie/artykuly-archiwalne/art/8095636,zbigniew-krzysiek-wycofuje-sie-z-drugiej-tury-wyborow-na-wojta-moskorzewa-mieszkancy-oburzeni,id,t.html;
  • Mieszkańcy nie wybrali, zrobili to radni. Gmina Moskorzew ma nowego wójta, http://www.portalsamorzadowy.pl/polityka-i-spoleczenstwo/mieszkancy-nie-wyb rali-zrobili-to-radni-gmina-moskorzew-ma-nowego-wojta,65859.html;
  • Nohlen D., Prawo wyborcze i system partyjny. O teorii systemów wyborczych, Warszawa 2004.
  • Świętokrzyskie. W gminie Moskorzew wójta wybrali radni, http://wyborcza.pl/1,91446, 17078940,Swietokrzyskie__W_gminie_Moskorzew_wojta_wybrali_radni.html?disableRedirects=true.
  • Ustawa z 20 czerwca 2002 r. O bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, Dz. U. nr 113, poz. 984.
  • Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. O samorządzie gminnym, tekst jednolity Dz. U. 2015 r. poz. 1515 z późn. zm.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1898-0082
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-f76c58e1-f9f2-4143-a77d-36fa45586fcd
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.