PL EN


2014 | 121 | 131-152
Article title

Podstawy materialne klasztoru dominikanów w Sieradzu w świetle kopiariusza klasztornego z początku XVII wieku

Content
Title variants
EN
Financial basis of the Dominican monastery in Sieradz in the light of monastic csrtulary from the beginning of the 17 th century
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
W artykule omówione zostały podstawy ekonomiczne funkcjonowania klasztoru dominikanów w Sieradzu w początkach XVII wieku. Najważniejszym źródłem do opracowania tego zagadnienia jest wykaz dochodów klasztoru zawarty w kopiariuszu klasztoru sieradzkich dominikanów przechowywanym w Archiwum OO. Dominikanów w Krakowie. W skład uposażenia sieradzkiego klasztoru dominikanów na początku XVII wieku wchodziły przywileje, z których najważniejszymi były prawo pobierania piątej miary słodu z młyna królewskiego, prawo połowu ryb w rzece Warcie oraz dochody z jatek rzeźniczych. Ponadto dominikanie czerpali dochody z posiadanych w mieście domów na zasadach wieczystej renty gruntowej. Duże znaczenie dla gospodarki klasztornej miały również znajdujące się w posiadaniu klasztoru ogrody oraz łąki. Jednak najwyższy udział (około 92 % rocznych dochodów) w systemie utrzymania sieradzkich dominikanów miały renty zabezpieczone najczęściej dobrami ziemskimi. Analizowane źródło nie zawiera pełnych informacji o dochodach klasztoru. Nie uwzględnione w nim zostały bowiem dochody uzyskiwane z działalności duszpasterskiej oraz kwesty w okręgu klasztornym. Na podstawie zgromadzonych danych można jednak stwierdzić, iż w początkach XVII stulecia klasztor znajdował się w dobrej kondycji materialnej, która umożliwiła jego szybki rozwój w tym okresie.
EN
The article presents economical basis of the Dominican monastery in Sieradz at the beginning of the 17th century. The main source for the subject is the register of the monastic income found in the monastic cartulary kept in the Archives of the Dominican Fathers in Cracow. The income of the Dominican monastery in Sieradz at the beginning of the 17th century consisted of privileges, the most important of which was the right to collect one fifth of the malt measure from the royal mill, the right to catch fish in the Warta river and the profits from the butchery. Moreover the Dominicans earned income from the perpetual ground rent from town houses they owned. Gardens and meadows in the possession of the monastery were also of great significance for the monastic economy. However the greatest share (about 92%) in the upkeep of the Dominicans in Sieradz was earned from rents secured against land property. The analysed source does not contain full information about monastic income. Income from pastoral activity and collections in the monastic district was not registered. On the basis of the gathered data, however, it can be stated that at the beginning of the 17th century the monastery was in a good financial condition, which facilitated its fast development at that time.
Contributors
References
  • Bedouelle G., Dominik czyli łaska Słowa, tłum. J.Fenrychowa, Poznań 1987
  • Dembińska M., Przetwórstwo zbożowe w Polsce średniowiecznej X – XIV wiek, Wrocław –Warszawa-Kraków-Gdańsk, 1973
  • Fokt K., Szlacheccy dobrodzieje krakowskich dominikanów od połowy XIV wieku do 1462 roku, Nasza Przeszłość, t. 95, 2001, s. 105-134.
  • Gałuszka T. OP, Ekonomia w małej wspólnocie zakonnej. Dominikanie w Opatowcu w latach 1283-1526 [w:] Inter oeconomiam coelestem et terrenam. Mendykanci a zagadnienia ekonomiczne, (Studia i Źródła Dominikańskiego Instytutu Historycznego w Krakowie, t. 9), red. W. Długokęcki, T. Gałuszka OP, R. Kubicki, A. Zajchowska, Kraków 2011, s. 433-454.
  • Hinnebusch W. OP, Poverty in the Order of Preachers, “The Catholic Historical Reviev”, 45 (1960), s. 436-453.
  • Hinnebusch W., Dominikanie – krótki zarys dziejów, w: Dominikanie. Szkice z dziejów zakonu, red. J. Salij, Poznań 1986, s. 83-267.
  • Instrukcja wydawnicza dla źródeł historycznych od XVI do połowy XIX wieku, Wrocław 1953
  • Kaczmarek K., Od kurii do klasztoru. Z dziejów powstania i najstarszego uposażenia klasztoru dominikanów we Wronkach [w:] Inter oeconomiam coelestem et terrenam. Mendykanci a zagadnienia ekonomiczne, (Studia i Źródła Dominikańskiego Instytutu Historycznego w Krakowie, t. 9), red. W. Długokęcki, T. Gałuszka OP, R. Kubicki, A. Zajchowska, Kraków 2011, s. 405-432.
  • Kłoczowski J., Dominikanie polscy na Śląsku w XIII-XIV wieku, Lublin 1956.
  • Kubicki R., Podstawy gospodarcze utrzymania klasztoru dominikanów w Gdańsku (1227-1835), [w:] Inter oeconomiam coelestem et terrenam. Mendykanci a zagadnienia ekonomiczne, (Studia i Źródła Dominikańskiego Instytutu Historycznego w Krakowie, t. 9), red. W. Długokęcki, T. Gałuszka OP, R. Kubicki, A. Zajchowska, Kraków 2011, s. 303-332.
  • Lesiński B., Kupno renty w średniowiecznej Polsce na tle ówczesnej doktryny i praktyki zachodnioeuropejskiej, Poznań 1966
  • Pobóg-Lenartowicz A., Podstawy materialne klasztoru dominikanów w Opolu w średniowieczu i u progu czasów nowożytnych, [w:] Inter oeconomiam coelestem et terrenam. Mendykanci a zagadnienia ekonomiczne, (Studia i Źródła Dominikańskiego Instytutu Historycznego w Krakowie, t. 9), red. W. Długokęcki, T. Gałuszka OP, R. Kubicki, A. Zajchowska, Kraków 2011, s. 361-376.
  • Rabęcka – Brykczyńska I., Jatki rzeźnicze w Polsce w XIII – XIV wieku, [w:] I. Rabęcka – Brykczyńska, T. Sobczak, Z problematyki badań nad produkcją i konsumpcją żywności w Polsce, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź, 1984, s. 7-124
  • Sowina U., Sieradz. Układ przestrzenny i społeczeństwo miasta w XV-XVI w., Warszawa – Sieradz 1991
  • Stolarczyk T., Uposażenie klasztoru dominikanów w Łęczycy do końca XV w, [w:] Inter oeconomiam coelestem et terrenam. Mendykanci a zagadnienia ekonomiczne, (Studia i Źródła Dominikańskiego Instytutu Historycznego w Krakowie, t. 9), red. W. Długokęcki, T. Gałuszka OP, R. Kubicki, A. Zajchowska, Kraków 2011, s. 395-404.
  • Szymczakowie A.J., Procesy w konsystorzu gnieźnieńskim o legaty mieszczan z Polski środkowej dla Kościoła w XIV wieku, [w:] Miasta, ludzie, instytucje znaki. Księga pamiątkowa ofiarowana prof. B.Wyrozumskiej w 75 rocznicę urodzin, red. Z.Piech, Kraków 2009, s. 307-318.
  • Trajdos T., Uposażenie klasztoru dominikanów lwowskich w średniowieczu, Nasza Przeszłość, t. 91, 1999, s. 47-75
  • Vicaire M.H. OP, Dominik i jego Bracia Kaznodzieje, przedmowa M.-D. Chenu, przeł. i oprac. A. Graboń, J.A. Spież OP, T. Skutnik, W. Unolt, Poznań 1985
  • Wierzchowski G., Dominikanie w Sieradzu. Źródła utrzymania klasztoru do końca XVIII wieku [w:] Inter oeconomiam coelestem et terrenam. Mendykanci a zagadnienia ekonomiczne, (Studia i Źródła Dominikańskiego Instytutu Historycznego w Krakowie, t. 9), red. W. Długokęcki, T. Gałuszka OP, R. Kubicki, A. Zajchowska, Kraków 2011, s. 453-468.
  • Wierzchowski G., Dzieje klasztoru dominikanów w Sieradzu od lat 30 XIII wieku do 1864 roku, Sieradz 2012.
  • Zdanek M., Dochody dominikanów krakowskich w 1. połowie XVI wieku, [w:] Inter oeconomiam coelestem et terrenam. Mendykanci a zagadnienia ekonomiczne, (Studia i Źródła Dominikańskiego Instytutu Historycznego w Krakowie, t. 9), red. W. Długokęcki, T. Gałuszka OP, R. Kubicki, A. Zajchowska, Kraków 2011, s. 259-276.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-f7edd30c-c016-4f6e-bf39-417670ab9e36
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.