PL EN


2017 | 17/1 | 279-297
Article title

Selected problems of shaping the amount of remuneration for work

Authors
Content
Title variants
PL
Wybrane problemy kształtowania wysokości wynagrodzenia za pracę
Languages of publication
EN PL
Abstracts
EN
The normative relationship between the labour law and the civil law is specifically shown in article 300 of the Polish Labour Code, the provisions of which are met by article 353(1) of the Polish Civil Code. The mechanism of exploitation interferes with the freedom of the parties to develop the content of their legal relationship as a contract and it is an expression of the principle of contractual justice. Exploitation limits the principle of freedom of contracts, i.e. a contract concluded for the purpose of exploitation is contrary to the nature (characteristics) of the obligation relationship as well as to the acts and the principles of social interaction. It is difficult to apply the provision of article 388 of the Polish Civil Code based on article 300 of the Polish Labour Code; it does not ensure effective protection against exploitation in employment contracts either. The mechanism of exploitation in the labour law should be reviewed in terms of remuneration of employees. The employee’s right to receive equitable remuneration for work resulting from the basic principle of the labour law provided for in article 13 of the Polish Labour Code does not depart from the equivalence of benefits, but it should take both the economic aspect associated with the equivalence of benefits and the social aspect into account. However, the provisions of article 13 and article 78 of the Polish Labour Code do not provide the sole basis for employee’s claims for the determination of the remuneration for work at the “fair” level, and the employee can only demand that the remuneration be increased to the level of the minimum wage. Therefore, new mechanisms of protection against exploitation in the field of the labour law should be sought.
PL
Związek normatywny prawa pracy z prawem cywilnym uwidacznia się zwłaszcza w art. 300 k.p., którego warunki spełnia przepis art. 3531 k.c. Instytucja wyzysku z kolei ingeruje w swobodę stron w kształtowaniu w drodze umowy treści stosunku prawnego oraz jest ona wyrazem zasady sprawiedliwości kontraktowej. Wyzysk jest elementem ograniczającym zasadę swobody umów, tj. umowa zawarta w celu wyzysku jest sprzeczna z naturą (właściwością) stosunku zobowiązaniowego, a także z ustawą i zasadami współżycia społecznego. Przepis art. 388 k.c. jest trudny do odpowiedniego zastosowania na podstawie art. 300 k.p. i nie chroni również skutecznie przed wyzyskiem w stosunkach pracy. Instytucję wyzysku w prawie pracy należy rozpatrywać przede wszystkim w aspekcie wynagradzania pracowników. Prawo pracownika do godziwego wynagrodzenia za pracę wynikające z podstawowej zasady prawa pracy zawartej w art. 13 k.p. nie zrywa wprawdzie z ekwiwalentnością świadczenia, jednak powinno ono obejmować nie tylko element ekonomiczny wiążący się z ekwiwalentnością świadczenia, ale również socjalny. Przepisy art. 13 oraz art. 78 k.p. nie stanowią jednak samodzielnej podstawy roszczeń pracownika o ustalenie wynagrodzenia za pracę na „godziwym” poziomie, a pracownik może żądać tylko podniesienia wynagrodzenia do poziomu wynagrodzenia minimalnego.
Year
Volume
Pages
279-297
Physical description
Contributors
  • Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego
References
  • Andrzejewski J., Czy art. 388 k. c. jest potrzebny? Wyzysk w kodeksie cywilnym oraz w tzw. perspektywie kodyfikacyjnej – spojrzenie krytyczne i wnioski de lege ferenda, [in:] Wokół rekodyfikacji prawa cywilnego. Prace jubileuszowe, ed. P. Stec, M. Załucki, Kraków 2015.
  • Baran K.W., [in:] Kodeks pracy. Komentarz, ed. K.W. Baran, Warsaw 2016.
  • Bierecki D., Regulacja prawna wyzysku. Uwagi de lege lata i de lege ferenda, „Rejent” 2015, no. 7.
  • Bury B., Odpowiednie stosowanie w prawie pracy wybranych przepisów księgi III Kodeksu cywilnego, „Monitor Prawa Pracy” 2007, no. 5.
  • Cisek A., Kremis J., Z problematyki wyzysku w ujęciu kodeksu cywilnego, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny” 1979, no. 3.
  • Cudowski B., Z. Niedbała, Glosa do wyr. SN z 7 sierpnia 2001 r., I PKN 563/00, OSP 2002, nr 1, poz. 9.
  • Czarnecki P., Glosa do wyr. SN z 18 września 2014 r. III PK 136/13, OSP 2014, no. 9, poz. 85.
  • Fermus-Bobowiec A., Szpringer I., Laesio enormis jako podstawa współczesnej instytucji wyzysku, [in:] Ex contractu, ex delicto. Z dziejów prawa zobowiązań, ed. M. Mikuła, K. Stolarski, Kraków 2012.
  • Florek L., [in:] Konstytucyjne podstawy indywidualnego prawa pracy. Konstytucyjne podstawy systemu prawa, ed. M. Wyrzykowski, Warsaw 2001.
  • Florek L., Ustawa i umowa w prawie pracy, Warsaw 2010.
  • Girdwoyń A., Glosa do wyr. SN z 14 stycznia 2010 r., IV CSK 432/09, OSP 2011, nr 3, poz. 30, „Monitor Prawa Pracy” 2016, no. 12.
  • Godlewska-Bujok B., Ryzyko wykluczenia i niepewność, PiZS 2008, no. 8.
  • Goździewicz G., Refleksje na temat prawa do godziwego wynagrodzenia za pracę, [in:] Wynagrodzenie za pracę w warunkach społecznej gospodarki rynkowej i demokracji, ed. W. Sanetra, Warsaw 2009.
  • Goździewicz G., Zieliński T., [in:] Kodeks pracy. Komentarz, ed. L. Florek, Warsaw 2011.
  • Góral Z., [in:] System prawa pracy, vol. 1: Część ogólna prawa pracy, ed. K.W. Baran. Warsaw 2010.
  • Grebieniow A., Częściowa wzruszalność umowy opartej na wyzysku – na przykładzie prawa szwajcarskiego, „Forum Prawnicze” 2012, no. 5.
  • Gutowski M., Bezskuteczność czynności prawnej, Warsaw 2013.
  • Gutowski M., Wzruszalność czynności prawnej, Warsaw 2012.
  • Hajn Z., Glosa do wyr. SN z 7 sierpnia 2001 r., I PKN 563/00, PiZS 2002, no. 6.
  • Jabłoński Ł., Teorie rozwoju gospodarczego a konwergencja ekonomiczna, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy” 2008, no. 13.
  • Jacukowicz Z., Płaca minimalna w Polsce i w innych krajach o gospodarce rynkowej, Warsaw 1992.
  • Kaczyński L., Zasada swobody umów w prawie pracy po nowelizacji kodeksu pracy, PiP 1997, no. 3.
  • Latos-Miłkowska M., Ochrona interesu pracodawcy, Warsaw 2013.
  • Lewandowski S., Retoryczne i logiczne podstawy argumentacji prawniczej, Warsaw 2015.
  • Malinowski A., Redagowanie tekstu prawnego. Wybrane wskazania logiczno-językowe, Warsaw 2006.
  • Maniewska E. [in:] Kodeks pracy. Komentarz, vol. I, ed. K. Jaśkowski, Warsaw 2014.
  • Mitrus L., Rozwój prawa wspólnotowego w dziedzinie równego traktowania mężczyzn i kobiet w zatrudnieniu, PiZS 2007, no. 1.
  • Musiała A., Glosa do wyr. SN z 29 maja 2006 r., I PKN 230/05, OSNP 2007, nr 11-12, poz. 155.
  • Nowak M., Prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę. Regulacja prawna i treść, Łódź 2007.
  • Nowak M., Wynagrodzenie za pracę, Warsaw 2014.
  • Piasecki R., Ewolucja teorii rozwoju gospodarczego krajów biednych, [in:] Ekonomia rozwoju, ed. R. Piasecki, Warsaw 2007.
  • Pisarczyk Ł., Ryzyko pracodawcy, Warsaw 2008.
  • Pisarczyk Ł., Konstrukcje i zakres ryzyka pracodawcy, PiZS 2003, no. 12.
  • Raczkowski M., Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu cywilnego o wyzysku w stosunkach pracy, PiZS 2006, no. 7.
  • Radwański Z., [in:] System prawa cywilnego t. 3, cz. 1. Prawo zobowiązań – część ogólna, ed. Z. Radwański, Ossolineum 1981.
  • Roszewska K., Klauzula niesprzeczności przepisów kodeksu cywilnego z zasadami prawa pracy w odesłaniu z art. 300 k.p., PiZS 2004, no. 6.
  • Roszewska K., Skutki sprzeczności przepisów kodeksu cywilnego z zasadami prawa pracy, PiZS 2005, no. 2.
  • Safjan M., [in:] System prawa prywatnego, vol. 1, ed. M. Safjan, Warsaw 2012.
  • Sanetra W., O zasadach prawa pracy i zasadach współżycia społecznego, PiP 1966, no. 11.
  • Seweryński M., Minimalne wynagrodzenie za pracę – wybrane zagadnienia, [in:] Wynagrodzenie za pracę w warunkach społecznej gospodarki rynkowej i demokracji, ed. W. Sanetra, Warsaw 2009.
  • Skoczyński J., Prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę, PiZS 1997, nr 4.
  • Sobczyk A., [in:] Kodeks pracy. Komentarz, ed. A. Sobczyk, Warsaw 2015.
  • Sobczyk A., Prawo pracy w świetle konstytucji RP, t. I: Teoria publicznego i prywatnego indywidualnego prawa pracy, Warsaw 2013.
  • Stelina J., Charakter prawny stosunku pracy z mianowania, Gdańsk 2005.
  • Studniarek Z., Wynagrodzenie godziwe w ujęciu Europejskiej Karty Społecznej i możliwość jej wdrożenia w realiach polskiej gospodarki, PiZS 1995, no. 6.
  • Szewczyk H., Ochrona dóbr osobistych w zatrudnieniu, Warsaw 2007.
  • Szewczyk H., Równość płci w zatrudnieniu, Warsaw 2017.
  • Szurgacz H., Zagadnienia kształtowania warunków wynagrodzenia przez pracodawcę, [in:] Kształtowanie warunków pracy przez pracodawcę. Możliwości i granice, Warsaw 2011.
  • Świątkowski A.M., Karta praw społecznych Rady Europy, Warsaw 2006.
  • Tomczak M., Wykazanie dyskryminacji płacowej to walka z wiatrakami, „Gazeta Prawna” of 12 January 2017.
  • Trzaskowski R., Granice swobody kształtowania treści i celu umów obligacyjnych, Art. 3531 k.c., Kraków 2005.
  • Trzaskowski R., Skutki sprzeczności umów obligacyjnych z prawem. W poszukiwaniu sankcji skutecznych i proporcjonalnych, Warsaw 2013.
  • Trzaskowski R., Właściwość (natura) zobowiązaniowego stosunku prawnego jako ograniczenie zasady swobody kształtowania treści umów, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2000, no. 2.
  • Wagner B., [in:] Kodeks pracy 2011. Komentarz, ed. B. Wagner, Gdańsk 2011.
  • Wagner B., [in:] O swobodzie umowy o pracę raz jeszcze. Prawo pracy a wyzwania XXI wieku. Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Zielińskiego, ed. M. Matey-Tyrowicz, L. Nawacki, B. Wagner, Warsaw 2002.
  • Wagner B., Zasada swobody umów w prawie pracy, PiP 1987, no. 6.
  • Walczak K., Problematyka wynagrodzenia w świetle Europejskiej Karty Społecznej oraz Zrewidowanej Europejskiej Kary Społecznej i jej odzwierciedlenie w polskich realiach, PiZS 2017, no. 1.
  • Wandzel M., Równe wynagradzanie pracowników niezależnie od miejsca świadczenia pracy, „Monitor Prawa Pracy” 2006, no. 11.
  • Wilejczyk M., Umowy nacechowane wyzyskiem, [in:] Współczesne problemy prawa prywatnego. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Edwarda Gniewka. Modern problems of Private Law. Essays in Honour of Proffesor Edward Gniewek, ed. J. Gołaczyński, P. Machnikowski, Warsaw 2010.
  • Wagner B., Zasada swobody nawiązywania stosunku pracy, Krakowskie Studia Prawnicze 1982, t. XV.
  • Wilejczyk M., Zagadnienia etyczne części ogólnej prawa cywilnego, Warsaw 2014.
  • Witczak H., Kawałko A., Zobowiązania, Warsaw 2007.
  • Wratny J., Glosa do Wyr. SN z 4 listopada 2010 r., II PK 106/10, OSP 2012, no. 10, poz. 98.
  • Wratny J., Niektóre dylematy polityki płac a ustawodawstwo pracy, PiZS 2001, no. 7.
  • Zdziennicki B., [in:] Znaczenie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego dla umocnienia pozycji władzy sądowniczej. Rola orzecznictwa w systemie prawa, ed. T. Giaro, Warsaw 2016.
  • Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady - reguły - wskazówki, Warsaw 2017.
  • Zieliński T., Konsekwencje ratyfikacji Europejskiej Karty Społecznej dla polskiego systemu prawnego, [in:] Obywatel – jego wolności i prawa, ed. B. Oliwa-Radzikowska, Warsaw 1998.
  • Zieliński T., Prawo pracy. Zarys systemu. Cz. I. Ogólna, Warsaw-Kraków 1986.
  • Zieliński T., Prawo pracy. Zarys systemu. Cz. II. Prawo stosunku pracy, Warsaw-Kraków 1986.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-f991b917-01ea-4556-a33e-4d34fd5d97ae
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.