PL EN


2015 | 39/2015 Filologia IV | 83-94
Article title

Angielszczyzna a polszczyzna – foniczne aspekty stylistyki. Wyzwania dla tłumacza

Content
Title variants
EN
English vs. Polish – Phonic Aspects of Stylistics. Challenges for the Translator
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
Język polski i angielski różnią się pod względem najczęściej stosowanych fonicznych środków stylistycznych, jak również związanego z powyższym stopnia ekspresywności. Jednym z czynników kształtujących odmienne tradycje stylistyczne są systemy fonemiczne danych języków. Do najistotniejszych różnic fonologicznych między polskim a angielskim zaliczyć można odmienny stosunek samogłosek do spółgłosek oraz reguły fonotaktyczne (zbitki spółgłoskowe, status geminat). Pod względem stylistycznym język polski i angielski charakteryzują się również odmiennością typologiczną oraz częstotliwością zastosowania aliteracji, która wpływa nie tylko na poziom foniczny, ale także znaczeniowy tekstu. W języku angielskim często stosowana jest aliteracja nagłosowa, podczas gdy w polskim – sufiksalna. Celem niniejszego artykułu jest porównanie tych dwóch systemów fonologicznych oraz – w oparciu o wybrane przykłady (literatura piękna, slogany reklamowe, teksty piosenek) – przedstawienie konsekwencji tych różnic, w tym wyzwań, jakie stoją przed tłumaczem. Foniczne środki stylistyczne są szczególnie trudne z perspektywy translatorycznej, zmuszając tłumacza do wyboru między zachowaniem formy i treści lub też do zastosowania innego środka stylistycznego (np. wykorzystania potencjału polskich zbitek spółgłoskowych, bądź użycia aliteracji w innym miejscu tekstu).
EN
Polish and English differ with respect to typical phonic stylistic devices, as well as the resulting degree of their expressiveness. Among the factors influencing distinct stylistic traditions are the phonemic systems of the two languages. The most significant phonological contrasts between Polish and English comprise a vowel-consonant ratio and phonotactic patterns (different consonantal clusters and the status of geminates). Stylistically, Polish and English differ also with regard to the type and frequency of occurrence of alliteration, a stylistic device that is significant not only from the phonetic, but also from the semantic perspective. In English, alliterative devices are used in the onset, while in Polish – in the coda. The aim of the article is to compare the two systems and, with the use of selected examples (comprising poetry, advertising slogans and song lyrics), to show the consequences of such differences and challenges posed to the translator. Phonetic stylistic devices are particularly problematic in the process of translation, frequently forcing the translator to choose between the form and the meaning or to compensate for the loss with the use of a different stylistic device (e.g. Polish complex consonantal clusters or the use of alliteration in different positions compared with the original).
Contributors
  • Uniwersytet Warszawski
References
  • Bańko M. (2008), Dlaczego torreador?, (w:) Błąd językowy w perspektywie komunikacyjnej, M. Kita (red.), WSZMiJO, Katowice.
  • Barańczak S. (1992), Ocalone w tłumaczeniu, Wydawnictwo A5, Poznań.
  • Chickering H.(2002), Beowulf and ‘Heaneywulf’, „The Kenyon Review New Series”, No. 24(1).
  • Fónagy I. (1963), Die Metaphern in der Phonetik, Mouton, The Hague.
  • Ginter A. (2004), Stylistic and structural values of a literary text vs. the process of translation: appraisal of the Polish translation of The PowerBook by Jeanette Winterson, „Stil” 3.
  • Janecka J. (2001), The power of sound, „Translation Journal”, No. 5(4).
  • Kulawik A. (1994), Poetyka, Antykwa, Kraków.
  • Paszek J. (2008), Czeski i polski przekład Ulissesa — konteksty kulturowe, (w:) Odmienność kulturowa w przekładzie. Studia o przekładzie, P. Fasta (red.), „Śląsk”,Katowice-Częstochowa.
  • Smith K. (2006), Rhetorical figures and the translation of advertising headlines, „Language and Literature”, No. 15(2).
  • Sobkowiak W. (2004), English Phonetics for Poles, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-fa1547df-0948-47c4-b537-7f48d7104c34
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.