PL EN


2016 | 1(17) | 193-112
Article title

Grzeczność wszystkim należy, lecz każdemu inna”. O wielości odmian grzeczności językowej

Content
Title variants
EN
Politeness is for everyone, but for everyone it is different. On many forms of language etiquette
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The diversity of language etiquette forms has already been noted by linguists (the author presents the evolution of the way it has been defined in their works). However, this issue does not appear very often in the works of scholars. The article aims at presenting several different types of politeness that have been defined on the basis of various different criteria. For example the substance of expression, which involves d istinguishing between two types of politeness: one expressed in language and the other expressed by non-linguistic means. Another criterion refers to social commonness and according to this criterion we can distinguish between elementary politeness, courtesy and formal etiquette. Diversity of language etiquette can be regarded as resulting form the pragmatic features of a speaker. Culture-based differentiation enables us to talk about ‘traditional’ and ‘new’ politeness. According to the author, teaching different types of language etiquette is an important part of teaching Polish as a foreign language.
Contributors
References
  • Anusiewicz J., Marcjanik M., red., 1992, Język a kultura, t. 6, Polska etykieta językowa, Wrocław.
  • Barbasiewicz M., 2012, Dobre maniery w przedwojennej Polsce. Savoir-vivre, zasady, gafy, Warszawa.
  • Bisko A., 2014, Polska dla średnio zaawansowanych. Współczesna polska codzienność, Kraków.
  • Bourdieu P., 1986, The forms of capital, w: Richardson J.G., red., Handbook of theory and research for sociology of education, New York–London.
  • Brzechwa J., 1989, Brzechwa dzieciom, Warszawa.
  • Cybulski M., 2003, Obyczaje językowe dawnych Polaków. Formuły werbalne w dobie średniopolskiej, Łódź.
  • Ficek E., 2013, Poradnik: model gatunkowy i jego tekstowe aktualizacje, Katowice.
  • Goffman E., 2000, Człowiek w teatrze życia codziennego, opracował i słowem wstępnym poprzedził Szacki J., przeł. Datner-Śpiewak H., Śpiewak P., Warszawa.
  • Grzenia J., 2006, Komunikacja językowa w Internecie, Warszawa.
  • Jarząbek K., 1989, Znaki kinetyczne wspomagające komunikację mowną i ich miejsce w nauczaniu języków obcych (na przykładzie komunikacji Polaków i Rosjan – ujęcie konfrontatywne), Katowice.
  • Jarząbek K., 1994, Gestykulacja i mimika. Słownik, Katowice.
  • Kienzler I., 2014, Dwudziestolecie międzywojenne, t. 45, Savoir-vivre, Warszawa.
  • Kita M., 2005, Językowe rytuały grzecznościowe, Katowice.
  • Kołakowski L., 2009, Mini wykłady o maxi sprawach, Kraków.
  • Linde-Usiekniewicz J., 2007, Językowe, międzyjęzykowe, kulturowe i międzykulturowe aspekty grzeczności, w: Marcjanik M., red., Grzeczność na krańcach świata, Warszawa.
  • Łeńska-Bąk K., Sztandara M., red., 2008, Sztuka życia, zasady dobrego zachowania, etykieta. O zmienności obyczaju w kulturze, Opole.
  • Marcjanik M., 1992, Typologia polskich wyrażeń językowych o funkcji grzecznościowej, w: Anusiewicz J., Marcjanik M., red., Język a kultura, t. 6, Polska etykieta językowa, Wrocław.
  • Marcjanik M., 1993, Etykieta językowa, w: Bartmiński J., red., Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. 2, Współczesny język polski, Wrocław.
  • Marcjanik M., 2001, W kręgu grzeczności. Wybór prac z zakresu polskiej etykiety językowej, Kielce.
  • Marcjanik M., 2005, Wstęp, w: tejże, red., Grzeczność nasza i obca, Warszawa.
  • Marcjanik M., 2006, ABC grzeczności językowej, w: Bańko M., red., Polszczyzna na co dzień. Warszawa.
  • Marcjanik M., 2007, Grzeczność w komunikacji językowej, Warszawa.
  • Marcjanik M., 2014, Słownik językowego savoir-vivre’u, Warszawa.
  • Masłowska E., 1992, Proszę, dziękuję, przepraszam, w: Anusiewicz J., Marcjanik M., red., Język a kultura, t. 6, Polska etykieta językowa, Wrocław.
  • Mickiewicz A., 1998, Pan Tadeusz, Warszawa.
  • Miller S., 2003, E-mailowy savoir-vivre: o tym, co wypada, czego nie wypada i jak się czasem wpada, opowiada znawczyni internetowego savoir-vivre’u z magazynu „People”, Poznań.
  • Modrzyńska J., 2014, Protokół dyplomatyczny, etykieta i zasady savoir-vivre’u, Warszawa.
  • Orłowski T., 2006, Protokół dyplomatyczny. Ceremoniał i etykieta, Warszawa.
  • Ożóg K., 1990, Zwroty grzecznościowe współczesnej polszczyzny mówionej, Warszawa–Kraków.
  • Ożóg K., 1992, O niektórych aspektach semantyki zwrotów grzecznościowych, w: Anusiewicz J., Marcjanik M., red., Język a kultura, t. 6, Polska etykieta językowa, Wrocław.
  • Piątkowska M., Talko L., 2013, Survival. Czyli jak zachować maniery w epoce fejsbuka, Warszawa.
  • Pruszak T.A., 2014, Ziemiański savoir-vivre, Warszawa.
  • Sikora K., 2010, Grzeczność językowa wsi, cz. 1, System adresatywny, Kraków.
  • Sikorska L., 2011, Językowa grzeczność i niegrzeczność w gwarach południowo-wschodniej Kielecczyzny, Kielce.
  • Tautz-Wiessner G., 2000, Savoir-vivre w życiu zawodowym: dobre obyczaje kluczem do sukcesu, Wrocław.
  • Tomiczek E., 2005, Grzeczność nasza i niemiecka, w: Marcjanik M., red., Grzeczność nasza i obca, Warszawa.
  • Wojtak M., 1992, Wybrane elementy staropolskiej etykiety językowej, w: Anusiewicz J., Marcjanik M., red., Język a kultura, t. 6, Polska etykieta językowa, Wrocław.
  • Zarycki T., 2009, Kapitał kulturowy – założenia i perspektywy zastosowań teorii Pierre’a Bourdieu, „Psychologia Społeczna”, t. 41–2 (10) 12–25. http://www.iss.uw.edu.pl/zarycki/pdf/kapkult.pdf [dostęp: 12.11.2015].
  • Żurek A., 2008, Grzeczność językowa w polszczyźnie cudzoziemców. Wybrane zagadnienia, Łask.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-fb9b9a33-374f-4107-a065-449e89e09bb9
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.