PL EN


2014 | 105 | 4 | 25-40
Article title

Ksiądz Ch. w cieniu apokaliptycznych znaków. Sensy i symbole poetyckiej wizji eschatologicznej Czesława Miłosza

Title variants
EN
Father Ch. in the Shadow of Apocalyptic Sign. Senses and Symbols of Czesław Miłosz’s Poetic Eschatological Vision
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Niniejszy tekst stanowi studium analityczne wczesnego wiersza Czesława Miłosza pt. "Do księdza Ch." z tomu "Trzy zimy" (1936). Autorka – przyjmując, że Apokalipsa, jako pewien eschatologiczny model konceptualizowania relacji między Bogiem a człowiekiem, stała się istotnym komponentem światopoglądu młodego Miłosza – stara się określić semantykę oraz funkcję motywów apokaliptycznych we wspomnianym wierszu. Tak ukierunkowana analiza, polemicznie przywołując jego odczytania istniejące już w historycznoliterackim dyskursie, ukazuje wyjątkowość tego utworu na tle całego tomu, przede wszystkim zaś odsłania jego znaczenie dla krystalizowania się ideowo-wyobraźniowego horyzontu myśli poety, który w owym czasie interesował się gnostycko-manichejską koncepcją religijną. Ważnym kontekstem interpretacyjnym są dla autorki: intelektualna biografia Miłosza (spór ideowy z księdzem Leopoldem Chomskim, rzeczywistym adresatem wiersza; zwłaszcza zaś młodzieńcza fascynacja gnostycyzmem) oraz późniejszy o prawie 50 lat wiersz "Ksiądz Ch., po latach". Wyrażone w wierszu z lat trzydziestych potępienie grzesznego świata i wyznanie wiary w oczyszczającą moc apokaliptycznej katastrofy jest świadectwem początkowej dominacji w Miłoszowej myśli antyświatowego dualizmu, który z czasem traci swą centralną pozycję w światopoglądzie dojrzałego poety, stając się członem zasadniczej dla niego sprzeczności, ugruntowanej w doświadczaniu rzeczywistości ziemskiej jako sfery nie tylko tremendum, ale zarazem fascinans.
EN
The text is an analytical study of Czesław Miłosz’s early poem "Do księdza Ch." ("To Father Ch.") from the collection "Trzy zimy" ("Three Winters") (1936). Assuming that The Revelation as an eschatological model conceptualising the relation between God and man became an important component of young Miłosz’s worldview, the author of the article strives to delineate the semantics and the function of apocalyptic motifs in the poem in question. Thus guided analysis, polemically recalling the poem’s to-date readings within the literary-historical discourse, shows the uniqueness of this piece against the background of the whole collection, and first and foremost discloses its significance for cristalising the ideological-imaginative horizon of the poet’s thought, who at that time showed interest in Gnostic-Manichean conception of religion. Crucial interpretive contexts for the author are: Miłosz’s intellectual biography (ideological dispute with Father Leopold Chomski, the real addressee of the poem; particularly young fascination with the Gnosticism), and almost 50 years older poem "Ksiądz Ch., po latach" ("Father Ch., Many Years Later"). Expressed in the poem composed in the 1930s condemnation of sinful world and profession of faith in the purifying power of apocalyptic catastrophe evidence initial domination in Miłosz’s thought anti-world dualism which with time loses its central position in the worldview of mature poet and becomes a part of vital contradiction to it and grounded in experience of the earthly reality as sphere not only tremendum but also fascinans.
Year
Volume
105
Issue
4
Pages
25-40
Physical description
Dates
issued
2014-12-15
Contributors
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
0031-0514
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-ff68da68-f2ea-4ec3-9055-00b10db5d83a
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.