PL EN


2013 | 1 | 363-379
Article title

Myślenie ukryte i wiedza osoby. Na marginesie rozważań Michaela Polanyiego

Authors
Content
Title variants
Languages of publication
EN
Abstracts
EN
Artykuł omawia poglądy znanego XX-wiecznego filozofa nauki Michaela Polanyiego oraz jego koncepcję wiedzy osobistej. Polanyi bada proces, dzięki któremu człowiek zdobywa wiedzę i ją posiada. W tym procesie rozróżnia pewne elementy eksplicytne (sposób, w jaki artykułujemy naszą wiedzę) oraz elementy implicytne (sposób, w jaki ta wiedza odnosi się do nas). W XIX wieku John Henry Newman pisał o pojęciowym (eksplicytnym) przyświadczeniu (sądzie) oraz przyświadczeniu rzeczywistym (implicytnym). Powyższe rozróżnienie (wiedza eksplicytna oraz implicytna) odnosi nas do początków nowożytności. Kartezjusz poszukiwał niepowątpiewalnego fundamentu, na którym można by wznieść cały gmach wiedzy. Taka wiedza miała być powszechnie ważna. Model wiedzy powszechnie ważnej kulminował w jego pozytywistycznej postaci. Polanyi słusznie zauważył, że oprócz eksplicytnej formy wiedzy, jaką dzielimy z innymi, dużo ważniejsza jest wewnętrzna (założona, implicytna) relacja pomiędzy tą wiedzą i osobą, która ją posiada. Ostatecznie ważniejszą rzeczą jest to, czy osobiście wierzymy w wiedzę, którą eksplicytnie artykułujemy. Jest to oczywiście dużo ważniejsze dla naszego osobistego działania.
Year
Issue
1
Pages
363-379
Physical description
Dates
published
2013-03-01
online
2013-07-05
Contributors
author
References
  • Crosby J., Personalist Papers, The University of America Press, Washington 2004.
  • Eliot T.S., Wybór poezji, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1990.
  • Feynman R.P., Sens tego wszystkiego, przeł. S. Bajtlik, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999.
  • Hegel G.W.F., Fenomenologia ducha, przeł. Ś.F. Nowicki, Fundacja Aletheia, Warszawa 2002.
  • Krąpiec M.A., Konfesyjność uczelni i wolność nauki, „Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Rok I, nr 1, Lublin 1958, s. 5-19.
  • Newman J.H., An Essay in Aid of Grammar of Assent, Longmans, New York 1947.
  • Polanyi M., Personal Knowledge. Towards a Post-Critical Philosophy, Routledge & Kegan Paul, London 1962.
  • Polanyi M., The Logic of Liberty. Reflections and Rejoinders, The University of Chicago Press, Chicago 1980.
  • Polanyi M., The Study of Man, The University of Chicago Press, Chicago 1969.
  • Polanyi M., The Tacit Dimension, Anchor Books, Garden City 1967.
  • Taylor Ch., Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, przeł. M. Gruszczyński i in., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.doi-10_2478_pfns-2013-0007
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.