PL EN


2013 | 2 | 305-322
Article title

Fałszywe wspomnienia: jak to się dzieje, że umysł pamięta coś, czego nie było?

Content
Title variants
Languages of publication
EN
Abstracts
EN
Tematem artykułu jest omówienie problematyki powstawania zniekształceń w pamięci, przy koncentracji na zjawisku występowania fałszywych wspomnień. Zawartość pamięci pełni kluczową rolę w określaniu tożsamości jednostki. Decyduje o sposobie wyodrębniania siebie ze świata zewnętrznego, a także, obok innych zdolności poznawczych, pośredniczy w konstruowaniu mentalnej reprezentacji świata przez jednostkę. Jednak zagadnienie zgodności zapisu pamięciowego z rzeczywistością zewnętrzną ma znaczenie nie tylko z psychologicznego punktu widzenia. Kwestia rzetelności pamięci wydaje się istotna dla wszystkich nauk epistemologicznych ze względu na pośredniczącą rolę, jaką odgrywa w poznaniu. W celu eksploracji fenomenu powstawania fałszywych wspomnień, a także określenia jego ogólnych predykatów dokonano adaptacji paradygmatu list słów skojarzonych (Deese 1959; McDermott, Roediger 1995) do warunków polskich. Przeanalizowano ilość fałszywych przypomnień u osób biorących udział w eksperymencie i porównano wyniki z oryginalnymi pracami badaczy amerykańskich. Podjęto również problematykę różnic w ilości powstałych zniekształceń w zależności od zastosowanej metody sprawdzania pamięci. Odpowiedź na pytania o skalę, a także przyczyny występowania zjawiska zostaje udzielona w oparciu o założenia sieciowej teorii pamięci.
Year
Issue
2
Pages
305-322
Physical description
Dates
published
2013-06-01
online
2014-01-25
Contributors
References
  • Arndt J., Reder L.M. (2003), The Effect of Distinctive Visual Information on False Recognition, „Journal of Memory and Language” 48, s. 1-15.
  • Aronson E. (2008), Człowiek istota społeczna, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Brzeziński J. (2003), Metodologia badań psychologicznych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 89-120.
  • Cialdini R.B. (2008), Wywieranie wpływu na ludzi, Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Collins A.M., Loftus E.F. (1975), A Spreading-Activation Theory of Semantic Processing, „Psychological Review” 82, 6, s. 407-428.
  • Deese J. (1959), On the Predictions of Occurrence of Particular Verbal Intrusions in Immediate Recall, „Journal of Experimental Psychology” 58, 1, s. 17-22.
  • Gallo D.A., McDermott K.B., Percer J.M. (2011), Modality Effects in False Recall and False Recognition, „Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory and Cognition” 27, 2, s. 339-353.
  • Jachinski U., Wentura D. (2002), Misleading Postevent Information and Working Memory Capacity: An Individual Differences Approach to Eyewitness Memory, „Applied Cognitive Psychology” 16, s. 223-231.
  • Jagodzińska M. (2001), Psychologia pamięci, Warszawa: Helion.
  • Johansson M., Stenberg G. (2002), Inducting and Reducting False Memories: A Swedish Version of the Deese-Roediger-McDermott Paradigm, „Scandinavian Journal of Psychology” 43, s. 369-383.
  • Mao W.B., Wang L.S., Yang Z.L. (2010), Modality Effect in False Recognition: Evidence from Chinese Characters, „International Journal of Psychology” 45, 1, s. 4-11.
  • Maruszewski T. (2001), Psychologia poznania, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Maruszewski T. (2005), Pamięć autobiograficzna, Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • McDermott K.B., Roediger H.R. (1995), Creating False Memories: Remembering Words Not Presented in Lists, „Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory and Cognition” 21, 4, s. 803-814.
  • Nęcka E., Orzechowski J., Szymura B. (2006), Psychologia poznawcza, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Niedźwieńska A. (2004), Poznawcze mechanizmy zniekształceń w pamięci zdarzeń, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Nosal C. (1999), Psychologiczne modele umysłu, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Oniszczenko W. (2002), Geny i środowisko a zachowanie, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Pużyński S., Rybakowski J., Wciórka J. (2011), Psychiatria, t. 2, Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban&Partner.
  • Reuter M. (2006), Koncepcja „siedmiu grzechów pamięci” Daniela Schactera, „Preteksty” 7, s. 45-62.
  • Sachs O. (2008), Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem, Warszawa: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
  • Schacter D.L. (2003), Siedem grzechów pamięci, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
  • Sęk H. (red.) (2005), Psychologia kliniczna, t. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Smith E.R., Engle W.R. (2011), Study Modality and False Recall: The Influence of Resource Availability, „Experimental Psychology” 58, 2, s. 117-124.
  • Smith R.E., Hunt R.R. (1998), Presentation modality affects false memory, „Psychonomic Buletin & Review” 5, s. 710-715.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.doi-10_2478_pfns-2013-0039
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.