PL EN


2012 | 4 | 335-347
Article title

O granicach wolności i groźbie tyranii. J.J. Rousseau i jego krytycy

Content
Title variants
Languages of publication
EN
Abstracts
EN
Odczytując powierzchownie Rousseau, można wyciągnąć wniosek, iż jest on zapamiętałym krytykiem wiedzy, nauki i sztuki. W swej Rozprawie o naukachi sztukach nawołuje do spalenia bibliotek i zburzenia świątyń. Błędem byłoby jednak sądzić, że chce on zaproponować powrót do stanu natury. Nie to jest jego intencją. Pragnie odnowy oblicza nauki i wiedzy. Chciałby, by zajmowali się nią ci, którzy będą w stanie pójść samodzielnie w ślady Kartezjusza czy Newtona. Chciałby też odnowy edukacji, aby dzieci nasze wiedziały już, co znaczą słowa: wspaniałomyślność, ludzkość, sprawiedliwość, a nie bezmyślnie deklamowały wiersze. Nie on jeden stawiał to sobie za cel. Podobne napominania spotykamy już u Marka Aureliusza, a niedawno u Karla Poppera. Zadać możemy pytanie, dlaczego nic się nie zmieniło od czasów Rousseau w postrzeganiu roli nauki czy roli, jaką powinna pełnić edukacja? Problem tkwi już w samym myśleniu Rousseau, który swoje rozważania oparł na zbyt abstrakcyjnym rozumieniu kategorii wolności, równości i jednostki. To rozumienie towarzyszy nam nieustannie do dziś, nie pozwalając dostrzec, że to właśnie ono leży u podłoża naszych problemów. W swym wystąpieniu chciałbym wskazać na abstrakcyjność myślenia Rousseau, które stało się naszym udziałem do dnia dzisiejszego. Chciałbym także wskazać filozoficzną drogę, która pozwoli nam uniknąć powielania tych samych błędów - po wcześniejszym odniesieniu się do myśli Benjamina Constanta i Hannah Arendt.
Year
Issue
4
Pages
335-347
Physical description
Dates
published
2012-03-01
online
2013-03-12
Contributors
References
  • Arendt H., Co to jest wolność?, w: H. Arendt, Między czasem minionym a przyszłym, przeł. M. Godyń, W. Madej, Warszawa 1994.
  • Aureliusz M., Rozmyślania, Antyk, Kęty 2003.
  • Constant B., O wolności starożytnych i nowożytnych, „Arka” 1992, nr 42 (6), s. 73-85.
  • Popper K.R., Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, przeł. H. Krahelska, opr. A. Chmielewski, PWN, Warszawa 1993.
  • Rousseau J.J., Rozprawa o naukach i sztukach, w: J.J. Rousseau, Trzy rozprawyo filozofii społecznej, Warszawa 1956.
  • Rousseau J.J., Umowa społeczna, PWN, Warszawa 1966.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.doi-10_2478_v10271-012-0109-z
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.