2012 | 56 | 1 | 233-260
Article title

Wybór znajomego a stratyfikacja społeczna w polsce w latach 1988–2008

Title variants
Languages of publication
Similarly to patterns of intergenerational mobility, patterns of assortative mating are assumed to indicate the ease or difficulty with which individuals are able to cross social strata. The aim of the research presented in this paper was to explore whether any significant changes in friendship patterns took place since 1988 and to what extent they were followed by social openness in marital choices. To examine trends in assortative mating the authors used the POLPAN data from 1988, 2003, and 2008. Loglinear analysis was applied to assess: (i) degree of association between educational level/occupational category of respondents and their best acquaintances’, (ii) patterns of barriers to friendship, and (iii) variation in homogamy for acquaintances with the same education and occupational category. Research revealed that in 2008 the strength of association between occupational categories of respondents and their friends was lower than in 1988. Still lower was the association between occupational categories of husbands and wives. These findings suggest that the last 20 years saw an increase of societal openness, or - at least - that in 2008 social stratification was more open if compared with stratification data for the period narrowly preceding the collapse of the Communist system. The decline in the strength of association was paralleled by the decrease in both amicable and marital homogamy, with the most remarkable decline taking place in the category of higher level managers and professionals which may suggests that intelligentsia was more open in 2008.
Physical description
  • Blau Peter, Duncan O. Dudley, 1967, The American Occupational Structure, Academic Press, New York.
  • Breen Richard (red.), 2004, Social Mobility in Europe, Oxford University Press, Oxford.
  • Chan Tak, Goldthorpe John H., 2004, Is There a Status Order in Contemporary British Society? Evidence from the Occupational Structure of Friendship, „European Sociological Review”, t. 20, s. 383-401.
  • Clogg Clifford, 1982, Using Association Models in Sociological Research: Some Examples, „American Journal of Sociology”, t. 88, s. 114-134.
  • Coxon Anthony P. M., Jones Charles L., 1978, The Images of Occupational Prestige,Macmillan, London.
  • Domański Henryk, 2007, Struktura społeczna, Scholar, Warszawa.
  • Domański Henryk, 2008, Związek między członkostwem w organizacjach a przynależnością klasową w perspektywie międzynarodowej, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 4.
  • Domański Henryk, 2011, Rise of Meritocracy in Poland: 1982-2008. „European Sociological Review” t. 27, s. 400-411.[WoS]
  • Domański Henryk, Mach Bogdan W., Przybysz Dariusz, 2008, Pochodzenie społeczne - wykształcenie - zawod: ruchliwość społeczna w Polsce w latach 1982-2006, w: Henryk Domański (red.), Zmiany stratyfikacji społecznej w Polsce, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa, s. 97-132.
  • Domański Henryk, Przybysz Dariusz, 2007, Homogamia małżeńska a hierarchie społeczne, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
  • Domański Henryk, Przybysz Dariusz, 2009, Bariery zawierania małżeństw w Polsce w latach 1997-2007, „Studia Socjologiczne”, nr 1.
  • Domański Henryk, Sawiński Zbigniew, 1986, Wymiary struktury społecznej. Analiza porownawcza, Ossolineum, Wrocław.
  • Domański Henryk, Sawiński Zbigniew, 1992, Koherencja płaszczyzn struktury społecznej „Studia Socjologiczne”, nr 3-4.
  • Domański Henryk, Słomczyński Kazimierz M., Sawiński Zbigniew, 2008, Nowa Klasyfikacja i Skale Zawodow. Socjologiczne wskaźniki pozycji społecznej w Polsce, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
  • Duncan O. Dudley, 1981, Two Faces of Panel Analysis: ParallelsWith Comparative Cross-sectional Analysis and Time-lagged Association, „Sociological Methodology”, s. 281-318.
  • Erikson Robert, Goldthorpe John H., 1992,The Constant Flux: A Study of Class Mobility in Industrial Societies, Clarendon Press, Oxford.
  • Goodman Leo, 1972, Some Multiplicative Models for the Analysis of Cross-classified Data, w: Lucien Marie Le Cam, Jerzy Neyman, Elizabeth Scott (red.), Proceedings of the Sixth Berkeley Symposium on Mathematical Statistics and Probability, University of California Press, Berkeley.
  • Goodman Leo, 1979, Simple Models for the Analysis of Association in Cross-classifications Having Ordered Categories, „Journal of the American Statistical Associations”, t. 74, s. 537-552.
  • Haberman Shelby J., 1979, Analysis of Qualitative Data, t. 2, Academic Press, New York.
  • Halpin Brendan, Chan Tak, 2003, Educational Homogamy in Ireland and Britain: Trends and Patterns, „British Journal of Sociology”, t. 54, 473-495.
  • Hoggart Richard, 1976, Spojrzenie na kulturę klasy robotniczej w Anglii, PIW, Warszawa.
  • Hollingshead August B., 1949, Elmtown’s Youth - The Impact of Social Classes on Adolescents, Wiley and Sons, New York.
  • Hout Michael, 1983, Mobility Tables, Sage, Beverly Hills.
  • Kalmijn Matthijs, 1998, Intermarriage and Homogamy: Causes, Patterns, and Trends, „Annual Review of Sociology”, t. 24, s. 395-421.
  • Knoke David, Burke Peter, 1980, Log-Linear Models, Beverly Hills, Sage, London.
  • Laumann Edward O., 1973, Bonds of Pluralism: The Form and Substance of Urban Social Networks, Wiley Interscience, New York.
  • Lieberson Stanley, 1976, Rank-Sum Comparisons Between Groups, „Sociological Methodology”, t. 7, s. 276-291.
  • Lissowski Grzegorz, 1984, Zastosowanie modeli logarytmiczno-liniowych do analizy związkow między wieloma zmiennymi jakościowymi, „Studia Socjologiczne”, nr 2.
  • Mach Bogdan W., 2004, Intergenerational Mobility in Poland: 1972-1988-1994, w: Richard Breen (red.), Social Mobility in Europe, Oxford University Press, Oxford.
  • McPherson Miller, Smith-Lovin Lynn, Cook James, 2001, Birds of a Feather: Homophily in Social Networks, „Annual Review of Sociology”, t. 27, s. 415-444.
  • Pohoski Michał, Słomczyński Kazimierz M., 1978, Społeczna klasyfikacja zawodow, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
  • Pohoski Michał, Słomczyński Kazimierz M., Mielczarek Krystyna, 1974, Społeczna klasyfikacja zawodow, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
  • Prandy Kenneth, Lambert Paul, 2003, Marriage, Social Distance and the Social Space: An Alternative Derivation and Validation of the Cambridge Scale, „Sociology”, t. 37, s. 397-411.
  • Raymo James, Xie Yu, 2000. Temporal and Regional Variation in the Strength of Educational Homogamy, „American Sociological Review”, t. 65, s. 773-781.
  • Simmel Georg, 2008, Pisma socjologiczne, tłum. Małgorzata Łukasiewicz, Oficyna Naukowa, Warszawa.
  • Słomczyński Kazimierz M. i in., 1989, Struktura społeczna: schemat teoretyczny i warsztat badawczy, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
  • Veblen Thorstein, 1998 [1921], Teoria klasy prożniaczej, tłum. Janina Frentzel-Zagórska, Muza, Warszawa.
  • Warner W. Lloyd, Meeker Marcia, Eels Kenneth, 1949, Social Class in America: A Manual of Procedure for the Measurement of Social Status, Science Research Associates, Chicago.
  • Weber Max, 2002, Gospodarka i społeczeństwo. Zarys socjologii rozumiejącej, tłum. Dorota Lachowska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Wright ErikO., 1997, Class Counts: Comparative Studies in Class Analysis, Cambridge University Press, Cambridge.
  • Xie Yu, 1992, The Log-multiplicative Layer Effect Model for Comparing Mobility Tables, „American Sociological Review”, t. 57, s. 380-395.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.