PL EN


2012 | 56 | 1 | 261-291
Article title

Współczesne polskie elity postszlacheckie w kontekście europejskim

Title variants
Languages of publication
EN
Abstracts
EN
The main aim of the article is to introduce the topic of the modern post-noble elites in Poland into the field of sociological inquiry. The article argues that although the heirs of the Polish nobility have for a long time been an object of interest of the media and a focus of numerous memoirs and historical books published in Poland, sociology has largely ignored the existence of this social group. This article has been planned as a first attempt at filling this gap. It reconstructs the genesis of the post-noble elite, the modern criteria of membership in the group and the mechanisms of its reproduction. Several interpretations of the mechanisms of sustaining the identity of the post-nobles have been presented as well. The presentation of these findings has been preceded by an overview of the recent studies of the aristocratic elite conducted inWestern Europe. The preliminary results of research in Poland seem to fit well with the patterns identified in the international studies which are discussed in the first part of the paper. They clearly demonstrate on the one hand, manifold similarities between the functioning of the Polish and Western post-aristocratic elites at the beginning of the 21st century, and on the other, they point to the unique significance of the “extended family” in the Polish post-noble milieu.
Publisher
Year
Volume
56
Issue
1
Pages
261-291
Physical description
Dates
published
2012-10-01
online
2012-10-21
Contributors
References
  • Barthes Roland, 2009, Podstawy semiologii, tłum. Anna Turczyn,Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
  • Berg Bruce, 2004, Qualitative Research Methods for the Social Sciences, Allyn & Bacon, Boston.
  • Bourdieu Pierre, 1986, The Forms of Capital, w: John G. Richardson (red.), Handbook of Theory and Research for Sociology of Education, Greenwood Press, New York.
  • Bourdieu Pierre, 1989, La noblesse d’Etat. Grandes ecoles et esprit de corps, Minuit, Paris.
  • Bourdieu Pierre, 2006, Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, tłum. Piotr Biłos, Scholar, Warszawa.
  • Bourdieu Pierre, 2007, La noblesse: capital social et capital symbolique, w: Didier Lancien, Monique de Saint Martin (red.), Anciennes et nouvelles aristocraties de 1880 a nos jours, Maison des sciences de l’homme, Paris.
  • Bourdieu Pierre, 2009, Rozum praktyczny. O teorii działania, tłum. Joanna Stryjczyk, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
  • Chałasiński Józef, 1946, Społeczna genealogia inteligencji polskiej, Czytelnik, Warszawa.
  • Chrzczonowicz Magdalena, 2011, „Społeczne tworzenie dystynkcji - grupa potomków polskiej arystokracji w świetle teorii Pierre’a Bourdieu”, Katedra Historii Idei i Antropologii Kulturowej, Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji UW,Warszawa (niepublikowana praca magisterska).
  • Czepulis-Rastenis Ryszarda, 1985, Inteligencja polska XIX i XX wieku, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  • Deme Laszlo, 1988, From Nation to Class: The Changing Social Role of the Hungarian Nobility, „International Journal of Politics, Culture, and Society”, t. 1, s. 568-584.
  • Dronkers Jaap, 2003, Has the Dutch Nobility Retained Its Social Relevance during the 20th Century?, „European Sociological Review”, t. 19, s. 81-96.
  • Dronkers Jaap, 2008, Declining Homogamy of Austrian-German Nobility in the 20th Century? A Comparison with the Dutch Nobility, „Historical Social Research / Historische Sozialforschung”, t. 33, s. 262-284.
  • Dronkers Jaap, Hillege Seraphine M. M., 1998, Board Membership of Traditional Male Fraternities and Access to Dutch Elites: A Disappearing Avenue to Elite Positions?, „European Sociological Review”, t. 14, s. 191-204.[Crossref]
  • Dronkers Jaap, Schijf Huibert, 2004, The Transmission of Elite Positions among Dutch Nobility During the 20th Century, w: Eckart Conze, Monika Wienfort (red.), Adel und Moderne: Deutschland im europaischen Vergleich im 19. und 20. Jahrhundert, Böhlau Verlag, Köln.
  • Dronkers Jaap, Schijf Huibert, 2005a, Huwelijken tussen adel en patriciaat: een middel om hun elitepositie in een moderne samenleving in stand te houden? [Marriages between nobility and high bourgeoisie as a way to maintain their elite positions in modern Dutch society], „De Nederlandsche Leeuw”, t. 122, s. 144-155.
  • Dronkers Jaap, Schijf Huibert, 2005b, Van de publieke naar de culturele of economische sector? Een vergelijking tussen de Nederlandse adel en het patriciaat in de twintigste eeuw [From public offices to the business? A possible explanation of the continuing prominence of nobility during the 20th century in modern Dutch society], „Virtus. Jaarboek voor adelsgeschiedenis”, t. 11, s. 104-117.
  • Eyal Gil, Szelényi Iván, Townsley Eleanor R., 1998, Making Capitalism without Capitalists: Class Formation and Elite Struggles in Post-communist Central Europe, Verso, New York-London.
  • Gramsci Antonio, 1950, Listy z więzienia, tłum. Mieczysław Brahmer, Czytelnik, Warszawa.
  • Greenwood Royston, Suddaby Roy, 2006, Institutional Entrepreneurship in Mature Fields: The Big Five Accounting Firms, „Academy of Management Journal”, t. 49, s. 27-48.
  • Jakubowska Lonia, 2009, „White and Red Forever: Nobility and the Socialist State in Poland. Paper presented at workshop «Nobility in Europe during the 20th Century: Memories, Loyalties and Advantages in Context»”, European University Institute, Florence, 15-16 czerwca 2009.
  • Janowski Maciej, 2008, Narodziny inteligencji 1750-1832, Instytut Historii PAN-Neriton, Warszawa.
  • Jedlicki Jerzy, 1968, Klejnot i bariery społeczne: przeobrażenia szlachectwa polskiego w schyłkowym okresie feudalizmu, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  • Jedlicki Jerzy, 2008, Błędne koło 1832-1864, Instytut Historii PAN-Neriton, Warszawa.
  • Laclau Ernesto, 2009, Rozum populistyczny, tłum. Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej, Wrocław.
  • Łoś Piotr Szymon, 2005, Szkice do portretu ziemian polskich XX wieku, Rytm, Warszawa.
  • Micińska Magdalena, 2008, Inteligencja na rozdrożach 1864-1918, Instytut Historii PAN-Neriton, Warszawa.
  • Ochał Magdalena, 2011, „Styl życia potomków rodzin ziemiańskich Lubelszczyzny”, Instytut Socjologii Wydziału Nauk Społecznych KUL, Lublin (niepublikowana rozprawa doktorska).
  • Oswald Ingrid, Voronkov Viktor, 2004, The “Public-private” Sphere in Soviet and Post-Soviet Society:
  • Perception and Dynamics of “Public” and “Private” in Contemporary Russia, „European Societies”, t. 6, s. 97-117.
  • Puzyna Jakub Maria, 2010, „Trzecie pokolenie - czy istnieje polska młoda arystokracja?”, Collegium Civitas, Warszawa (niepublikowana praca magisterska).
  • Rogowska-Augustynowicz Aldona, 2008, Świadomość odrębności stanowej w relacjach przedstawicieli drobnej szlachty w ziemi łomżyńskiej, Takt, Warszawa.
  • Saint Martin Monique de, 1993, L’espace de la noblesse, Editions Métailié, Paris.
  • Saint Martin Monique de, 2007, L’espace de l’aristocratie en France: desagregation et recomposition(s), w: Didier Lancien, Monique de Saint Martin (red.), Anciennes et nouvelles aristocraties de 1880 a nos jours, Maison des sciences de l’homme, Paris.
  • Saussure Ferdinand de, 2002, Kurs językoznawstwa ogołnego, tłum. Krystyna Kasprzyk,Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Schijf Huibert,Dronkers Jaap, van den Broeke-George Jennifer, 2004, Recruitment of Members of Dutch Noble and High-bourgeois Families to Elite Positions in the 20th Century, „Social Science Information”, t. 43, s. 435-475.
  • Siekierski Stanisław, 2003, Kultura szlachty polskiej w latach 1864-2001, Wyższa Szkoła Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, Pułtusk.
  • Szacka Barbara, 1976,Wspołcześni Polacy a dziedzictwo Polski szlacheckiej, w: Zofia Stefanowska (red.), Tradycje szlacheckie w kulturze polskiej. Materiały sesji naukowej zorganizowanej przez Zespoł Psychosocjologii Literatury Instytutu Badań Literackich PAN w dniach 23-24 listopada 1973 r. w Warszawie, PIW, Warszawa.
  • Tazbir Janusz, 1979, Kultura szlachecka w Polsce: rozkwit, upadek, relikty, Wiedza Powszechna Warszawa.
  • Wittgenstein Ludwig, 1972, Dociekania filozoficzne, tłum. Bogusław Wolniewicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  • Zajączkowski Andrzej, 1961, Głowne elementy kultury szlacheckiej w Polsce: ideologia a struktury społeczne, Ossolineum, Wrocław.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.doi-10_2478_v10276-012-0013-5
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.