PL EN


2016 | 4(82) |
Article title

Dobro wspólne a zrównoważony rozwój

Content
Title variants
PL
Common good and sustainable development
Languages of publication
Abstracts
PL
Dobro wspólne jest pojęciem trudnym do jednoznacznego zdefiniowania. Kryje ono w sobie nie tylko zasoby materialne (finalne i produkcyjne) i usługi, ale również specyficzne relacje pomiędzy zarządzającymi dobrem wspólnym. Nadrzędną cechą gospodarowania na zasadach dobra wspólnego jest zapewnienie trwałości i jak najbardziej sprawiedliwego dostępu do zasobu. Takie podejście powoduje, że dominująca w ekonomii głównego nurtu zasada maksymalizacji zysku ma ograniczone zastosowanie. Z tego powodu, z ekonomicznego punktu widzenia dobro wspólne jest zazwyczaj uznawane za nieefektywne rozwiązanie. Dopiero rozwój badań nad instytucjami nieformalnymi w ramach Nowej Ekonomii Instytucjonalnej oraz przyznanie Elinor Ostrom nagrody Banku Szwecji doprowadziły do zwiększenia zainteresowania dobrem wspólnym i ukazania niewycenianych korzyści płynących z jego stosowania. Efektem są pierwsze próby budowy nowej koncepcji ekonomicznej – ekonomii dobra wspólnego. Analiza cech charakterystycznych dobra wspólnego pozwala na stwierdzenie, że idea ta ma wiele cech wspólnych z koncepcją rozwoju zrównoważonego. Bardziej szczegółowe badania wskazują także na istnienie licznych różnic pomiędzy tymi koncepcjami. Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie charakterystycznych cech dobra wspólnego, ocena relacji między dobrem wspólnym a rozwojem zrównoważonym oraz analiza możliwości wykorzystania dobra wspólnego we wdrażaniu koncepcji rozwoju zrównoważonego. Uzyskane wyniki skłaniają do konstatacji, że rozwój zrównoważony jest bardziej złożoną koncepcją, w ramach której idea dobra wspólnego może być uwzględniona, jednakże za jej pomocą da się osiągnąć jedynie wybrane cele. Opracowanie zostało przygotowane na podstawie krytycznej analizy krajowej i zagranicznej literatury. Ponadto, w procesie badawczym zastosowano metodę indukcyjną, która umożliwiła przedstawienie ogólnych wniosków.
EN
The concept of common good is a difficult one to define. Not only does it encompass material resources and services, but also specific relationships between people managing the common good. The overriding feature of management based on the common good principle is to ensure the durability and the most equitable access to the resource. Under this approach, the principle of profit maximization, dominant in mainstream economics, is of limited use. For this reason, economic activity aimed at on informal institutions within the framework of the New Institutional Economics and the award for Elinor Ostrom granted by the Bank of Sweden that have led to increased interest in common good and the benefits of its use. As a result, first attempts have been made to build a new economic concept - economy for the common good. Analysis of the characteristics of common good leads to the conclusion that this idea has much in common with the concept of sustainable development. More detailed studies also indicate the existence of numerous differences between these two concepts. The purpose of this paper is to identify the specific characteristics of common good, to study the relationship between common good and sustainable development, and to analyse the possibilities of using common good in implementing the concept of sustainable development. The results make it possible to conclude that sustainable development is a more complex concept than that of common good. However, the latter may be effective in implementing sustainability in selected areas. The study was prepared based on critical analysis of domestic and foreign literature, and the research process used the inductive method as a means of reaching general conclusions.
Publisher

Year
Volume
Physical description
Dates
published
2016
Contributors
References
  • Barnes P., 2006, Capitalism 3.0: A Guide to Reclaiming the Commons, Berrett-Koehler Publishers, San Francisco.
  • Bollier D., 2012, Dobro wspólne jako nowy paradygmat, P2P Foundation, http://p2pfoundation.net/DOBRO_WSP%C3%93LNE_JAKO_NOWY_PARADYGMAT (data wejścia: 13.10.2015).
  • Bollier D., 2014,The Commons Dobro wspólne dla każdego, Faktoria, Zielonka.
  • Borys T., 2005, Wąskie i szerokie interpretacje zrównoważonego rozwoju oraz konsekwencje wyboru, [w:] Zrównoważony rozwój od utopii do praw człowieka, W. A. Papuziński (red.), Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz.
  • Clark C. W., 1980, Restricted Access to Common-Property Fishery Resources: a Game Theory Analysis, [in:] Dynamic Optimization and Mathematical Economics, P.T. Liu (red.), Plenum Press, New York.
  • Colander D. C., 2000, Complexity and the History of Economic Thought, Routledge, New York.
  • Coyle D., 2012, The Economics of Enough: How to Run the Economy as If the Future Matters, Princeton University Press, Princeton.
  • Dacko M., Bielecka P., 2015, Dynamika systemów jako narzędzie przeciwdziałania tragedii dóbr wspólnych, ,,Ekonomia i Środowisko”, nr 2(53).
  • Dales J. H., 1968, Pollution, Property, and Prices: An Essay in Policy-making and Economics, University of Toronto Press, Toronto.
  • Daly H. E., Farley J., 2010, Ecological Economics. Principles and Applications, Island Press, Washington.
  • Dasgupta P. S., Heal G.M., 1980, Economic Theory and Exhaustible Resources, Cambridge University Press, Cambridge.
  • Dietz R., O’Neil D., 2013, Enough is enough. Building a Sustainable Economy in a World of Finite Resources, Berrett-Koehler Publishers, Inc., San Francisco.
  • Dupré L., 1993, The Common Good and the Open Society, The Review of Politics, (55(04)), s. 687-712, http://dx.doi.org/10.1017/S0034670500018052.
  • Economics and the Common(s): From Seed Form to Core Paradigm A report on an international conference on the future of the commons, 2013, Heinrich Böll Foundation, Commons Strategies Group, Charles Léopold Mayer Foundation and Remix the Commons, https://www.boell.de/sites/default/files/ecc_report_final.pdf (data wejścia: 13.10.2015).
  • Felber C., 2014, Gospodarka dobra wspólnego, Wydawnictwo Biały Wiatr, Rzeszów.
  • Fenney D., Berkes F., McCay B., Acheson J., 1990, The Tragedy of the Commons: Twenty-two Years Later, ,,Human Ecology”, no. 18 (1).
  • Fourier C., 1996, The Theory of Four Movements, Cambridge University Press, Cambridge.
  • Gordon H. S., 1954,The Economic Theory of a Common-Property Research: The Fishery. ,,The Journal of Political Economy”, no. 62 (2).
  • Grubb M., 2014, Planetary Economics: Energy, climate change and the three domains of sustainable development, Routledge, New York.
  • Hardin G., 1968, The Tragedy of the Commons, “Science”, 162.
  • Hausner J., Karwińska A., Purchla J., 2013, Kultura a rozwój, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa.
  • Hill C., 1972, The World Turned Upside Down: Radical Ideas During the English Revolution, Maurice Temple Smith, London.
  • Houtart F., 2012, From ‘common goods’ to the ‘Common Good of Humanity’, [in:] A Postcapitalist Paradigm: The Common Good of Humanity, B. Daiber, F. Houtart (eds.), Rosa Luxemburg Foundation, Brussels.
  • Jamka B., 2014, Ekonomia dobra wspólnego – budowa nowego paradygmatu, ,,Myśl Ekonomiczna i Polityczna, nr 1.
  • Kiełczewski D., 2004, Konsumpcja a perspektywy trwałego i zrównoważonego rozwoju, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok.
  • Kleer J., 2005, Globalne dobra publiczne a państwo narodowe (No. 267), Instytut Gospodarki Światowej Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa.
  • Kleer J., 2015, System kulturowy a myślenie strategiczne, ,,Biuletyn PTE”, nr 2 (69).
  • Lloyd W.F., 1833, Two Lectures on the Checks to Population, S. Collingwood, Oxford.
  • Lummis D., 1997, Radical Democracy, Cornell University Press, Ithaca.
  • Mankiw N.G., Taylor M.P., 2009, Mikroekonomia, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
  • Mitchel J.H., 1998, Trespassing: An Inquiry into the Private Ownership of Land, Perseus Books, Reading, MA.
  • Orrell D., 2010, Economyths: Ten Ways Economics Gets It Wrong, Wiley, Mississauga.
  • Ostrom E., 1990, Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action, Cambridge University Press, Cambridge, New York.
  • Ostrom E., 2013, Dysponowanie wspólnymi zasobami, Wolters Kluwer Business, Warszawa.
  • Our common future(document A/42/427), 1987, World Commission on Environment and Development, http://www.un-documents.net/wced-ocf.htm (data wejścia: 13.09.2010).
  • Prandecki K., 2014, Racjonalność planetarna jako narzędzie realizacji zrównoważonego rozwoju, ,,Ekonomia i Środowisko”, nr 2(49).
  • Prandecki K., Gajos E., Buks J., 2015, Z badań nad rolnictwem społecznie zrównoważonym [32]. Efekty zewnętrzne i dobra wspólne w rolnictwie – identyfikacja problemu, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa.
  • Proudhon P. J., 1994, What is Property, Cambridge University Press, Cambridge.
  • Rexroth K., 1974, Communalism: From Its Origins to the Twentieth Century, Seabury Press, New York.
  • Senge P. M., 2012, Piąta dyscyplina. Teoria i praktyka organizacji uczących się, Wolters Kluwer Polska, Warszawa.
  • Stankiewicz W., 1998, Historia myśli ekonomicznej, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
  • Thorsby D., 2010, Ekonomia i kultura, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa.
  • van Laerhoven F., Ostrom E., 2007,Traditions and Trends in the Study of the Commons, ,,International Journal of the Commons”, 1(1).
  • Wall D., 2014,The Sustainable Economics of Elinor Ostrom: Commons, contestation and craft, Routledge, London, New York.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
URI
http://hdl.handle.net/11320/5235
YADDA identifier
bwmeta1.element.hdl_11320_5235
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.