PL
Autor w swoim artykule przedstawia genezę oraz ewolucję teorii eugenicznych na ziemiach polskich. Koncentruje się na poglądach głównych teoretyków eugeniki polskiej: Leona Wernica, Karola Stojanowskiego, czy Oskara Bielawskiego. Artykuł omawia również rozwój idei eugenicznych w Europie, a w szczególności w Niemczech, gdzie stały się one podstawą ideologii nazistowskiej. Autor prezentuje również wpływ idei higieny rasy na polskich lekarzy, naukowców i polityków ujawniając przypadki swoistego totalitarnego zauroczenia części polskich elit intelektualnych. W zakończeniu autor dokonał syntetycznego omówienia dorobku polskich eugeników podkreślając ogólnie ich wstrzemięźliwy stosunek do radykalnych rozwiązań przyjmowanych w Europie Zachodniej.
EN
The author presents the genesis and the evolution of eugenic theories in Poland. The attention is paid on the views of main theoreticians of Polish eugenics: Leon Wernic, Karol Stojanowski, and Oskar Bielawski. The article discusses also the development of the eugenic ideas in Europe, particularly in Germany, where they had become a base for Nazi ideology. Moreover, by revealing cases of peculiar, totalitarian attraction among Polish intellectual elite, the author presents the impact of the idea of racial hygiene on Polish doctors, scientists and politicians. In the conclusion, the author synthetically discusses Polish eugenicists’ works whilst emphasizing their reserved attitude to the radical solutions which had been adopted in Western Europe.