PL EN


Journal
2016 | 42 | 2 | 115-132
Article title

TRANSHUMANIZM I POSTHUMANIZM W LITERATURZE FANTASTYCZNEJ W PERSPEKTYWIE KLISZY KULTUROWEJ I FUTUROLOGICZNEJ SPEKULACJI

Authors
Content
Title variants
EN
TRANSHUMANISM AND POSTHUMANISM IN THE SCIENCE-FICTION LITERATURE IN THE PERSPECTIVE OF THE CULTURAL CLICHÉ AND FUTUROLOGICAL SPECULATION
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Autor omawia w niniejszym artykule mechanizmy polepszania ludzkiego ciała obecne w kulturze na przestrzeni wieków. Punktem wyjścia się mity świata starożytnego, w których pojawiały się figury herosów oraz hybryd, którym przypisywano ważne funkcje kulturowe. Wskazuje to wyraźnie fakt, że pragnienie udoskonalenia ludzkiej kondycji w jej wymiarze somatycznym istniało w kulturze już u zarania dziejów. Po prezentacji mechanizmów ulepszających ciało w kulturach archaicznych zaprezentowane zostały analogiczne zjawiska obecne w czasach kultury nowożytnej. Przy omawianiu literatury najnowszej Autor zestawił ze sobą teksty SF spekulacyjnej oraz mythopoeicznej fantasy z pracami teoretycznymi i futurologicznymi dotyczącymi zagadnień posthumanizmu i transhumanizmu. W tak zarysowanej perspektywie omówione zostały najpierw aspekty teoretyczno-spekulacyjne posthumanizmu, następnie ich realizacje literackie a na samym końcu konsekwencje kulturowe
EN
In the article the author discusses the mechanisms of the improvement of the human body that were present in the culture in the past ages. The starting points of the discussion are the ancient myths, where the figures of the heroes and hybrids appeared. They were ascribed with the important cultural functions. This situation indicates that the drive toward the improvement of human condition in its somatic dimension has existed in the culture since its beginnings. In the article, as the first ones, the mechanisms improving the body in the archaic cultures were presented, and only later the author makes the way for the analogical phenomena present in the contemporary cultures. While elaborating the modern literature, the author juxtaposes the texts that belong to speculative scifi and to the mythopoietic fantasy with the theoretical and futurological works that concern the problems of posthumanism and transhumanism. In this kind of perspective the theoretico-speculative aspects of posthumanism were described, then their literary realizations were presented, and finally the cultural consequences followed.
Journal
Year
Volume
42
Issue
2
Pages
115-132
Physical description
Contributors
author
  • Uniwersytet Zielonogórski
References
  • Abecassis E. (2006), Qumran, tłum. W. Melech, Warszawa.
  • Aldiss B. (2007), Cieplarnia, tłum. M. Marszał, Stawiguda.
  • Aldiss, B. (2007), Non-stop, tłum. M. Raginiak, Stawiguda.
  • Asimov I. (2013), Pozytonowy detektyw, tłum. J. Stawiński, Poznań.
  • Attebery B. (1980), The Fantasy Tradition in American Literature: from Irwing to Le Guin, Bloomington: Indiana University Press.
  • Bacigalupi P. (2013), Nakręcana dziewczyna. Pompa numer sześć, tłum. W. M. Prochniewicz, Warszawa.
  • Białe zombie (1932), reż. V.H. Halperin, USA.
  • Bester A. (2006), Człowiek do przerobki, tłum. A. Sawicki, Stawiguda.
  • Clarke A.C. (2001), Koniec dzieciństwa, tłum. Z. Krolicki, Warszawa.
  • Čapek K. (1920), R.U.R., Praha.
  • Diaczenko M. i S. (2006), Kaźń, tłum. P. Ogorzałek, Stawiguda.
  • Dick Ph. C. (2011), Blade Runner. Czy androidy marzą o elektrycznych owcach? tłum. S. Kędzirski, Poznań.
  • Ferrando R. (2013), Posthumanism, Transhumanism, Antihumanism, Metahumanism, and New Materialisms Differences and Relations, [w:] „Existenz, an International Journal in Philosophy, Religion, Politics and Arts”, vol. 8, no 2, Fall.
  • Gibson W. (1992), Neuromancer, tłum. P. Cholewa, Warszawa.
  • Herbert B., K.J. Anderson (2008), Diuna: krucjata przeciw maszynom, tłum. A. Jankowski, Poznań.
  • Herbert F. (1985-1993), Diuna, 1-6, tłum. M. Marszał, Poznań.
  • Kerényi K. (2002),Mitologia starożytnych Grekow, tłum. A. Reszke, Warszawa.
  • Krzyżanowski J. (1946), Polska bajka ludowa w układzie systemowym, t. 1-2, Warszawa.
  • Leckie A. (2015), Zabojcza sprawiedliwość, tłum. D. Gorska, Warszawa.
  • Matheson R. (1992), Jestem legendą, tłum. W. Kustra, Katowice.
  • Matrix (1999), reż. L. i L. Wachowski, USA.
  • de la Mettrie J.O. (1953), Człowiek-maszyna, tłum. S. Rudniański, Warszawa.
  • O’Neil D. (2008), Mroczny rycerz, tłum. wielu, Wrocław.
  • Pullman Ph. (2003), Mroczne materie,t. 1-3, tłum. E. Wojtczak, Warszawa.
  • Russel M.D. (1999), Wrobel, tłum. A. Polkowski, Warszawa.
  • RoboCop (1987), reż. P. Verhoeven, USA.
  • Shelly M. (2009), Frankenstein, tłum. P. Łopatka, Warszawa.
  • Silverberg R. (1993), Stochastyk, tłum. M. Świerkocki, Gdańsk.
  • Spider-Man (2002), reż. S. Raimi, USA.
  • Star Trek (1979), reż. R. Wise, USA.
  • Star Wars (1977), reż. G. Lucas, USA.
  • Stoker B. (2011), Dracula, tłum. M. Moltzan- Małkowska, Kraków.
  • Suarez D. (2009), Demon, tłum. P. Bieliński, D. Ćwiklak, Warszawa.
  • Wasiliew L. (1974), Kulty religie i tradycje Chin, tłum. A. Bogdański, Warszawa.
  • Welles H.G. (2013), Wehikuł czasu, tłum. F. Wermiński, Warszawa.
  • Verne J. (2015), Podroż na Księżyc, tłum. W. Chorocicki, Warszawa.
  • Verne J. (2011), 20 000 mil podmorskiej żeglugi, tłum. W. Chorocicki, Warszawa.
  • Voltaire (2001), Poemat o zniszczeniu Lizbony, [za:] B. Baczko, Hiob mój bliźni, Warszawa.
  • Yeats B. (1978), Hanrahan Rudy i inne opowiadania, tłum. J. Piątkowska, Kraków.
  • Zelazny R. (1991), Dilvish przeklęty, tłum. M. Pacyna, Poznań.
  • Zelazny R. (1987), Stwory światła i ciemności, tłum. A. Kraśko, Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.mhp-5dff1527-a98f-4b93-8b5b-8c0dcdda7035
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.